Afstandsonderwijs en weer terug naar school

Je vindt hier een overzicht van kennis gebaseerd op onderzoek om bewuste, onderbouwde keuzes te kunnen blijven maken in het onderwijs.

Afstandsonderwijs en weer terug naar school

Scholen zijn druk bezig met de (gedeeltelijke) heropening van de scholen en de start van het anderhalvemeteronderwijs. Je vindt hier een overzicht van kennis gebaseerd op onderzoek om bewuste, onderbouwde keuzes te kunnen blijven maken in het onderwijs.

Graag attenderen we je ook op www.nro.nl/corona, waar je onder meer een overzicht vindt van welk corona-gerelateerd onderwijsonderzoek momenteel uitgevoerd wordt.

Kennisrotonde

Thematische overzichten

De Kennisrotonde is het online loket voor de snelle beantwoording van vragen uit het onderwijs met kennis uit onderzoek. Antwoordspecialisten van de Kennisrotonde hebben vijf overzichten met toegankelijk geformuleerde inzichten uit onderzoek uitgewerkt met de volgende thema’s:

Nieuw: Kennisrotonde spoedprocedure

Krijg nu extra snel kosteloos een wetenschappelijk gefundeerd antwoord op jouw onderwijsvraag.

De Kennisrotonde zet zich in om de onderwijspraktijk zo goed mogelijk te ondersteunen. Heb jij een vraag over wat werkt in het onderwijs?

Stel je vraag hier!

We geven je zo snel mogelijk (binnen 2 weken) een antwoord.

» Bekijk welke vragen je collega’s al gesteld hebben over o.a. digitale leermiddelen, blended leren, inzetten van apps en het weerstaan van afleidingen onder schooltijd.

NRO Kennisrotonde

Andere initiatieven

Praktische informatiebronnen worden al volop aangeboden voor leraren en ouders. Het NRO voegt daar graag kennis uit onderwijsonderzoek aan toe. Hieronder bieden we een aantal bronnen waar je meer betrouwbare informatie kunt vinden.

Weer terug naar school

Het is ons streven om meer bronnen over de heropening van de scholen en het anderhalvemeteronderwijs te verzamelen. Houd deze pagina in de gaten voor nieuwe aanvullingen.

Weer aanwezig op school
Partnerorganisaties van de thuiszitterstafel in samenwerking met Kennisnet en het ministerie van OCW
Betrouwbare informatie en antwoord op vragen die je kunnen helpen om ook de leerlingen die niet uit zichzelf komen, weer terug op school te krijgen.

Les op afstand: Weer op school
Kennisnet, het ministerie van OCW en de sectorraden
Gebundelde informatie over de herstart van het onderwijs. Informatie voor PO, VO en MBO.

Weer naar school
Stichting LOWAN
Stichting LOWAN biedt een overzicht met nieuws, plannen, online-lessen en andere initiatieven om bijvoorbeeld het groepsgevoel weer op te bouwen. Speciale focus op ondersteuning voor nieuwkomers.

Voorbereiden op teruggaan naar school
Nederlands Jeugd Instituut (NJi)
Tips om kinderen te helpen de verandering van het thuisonderwijs naar het anderhalvemeteronderwijs te maken.

Opstarten na de corona-lockdown
TechYourFuture
TechYourFuture, een initiatief van diverse onderwijsinstellingen in de regio Twente, help scholen met de herstart van het onderwijs na de corona-lockdown.

Inhalen verloren leertijd
Research Institute LEARN!
Informatie over hoe we de verloren leertijd van leerlingen kunnen inhalen en wat we weten uit onderzoek over de effectiviteit van verschillende interventies en strategieën.

Het coronavirus en basisonderwijs en speciaal onderwijs
Rijksoverheid
Informatie van de Rijksoverheid omtrent de heropening van de basisscholen en het speciaal (basis)onderwijs.

Terug naar school na de intelligente lockdown
ECLG expertisecentrum leren & gedrag
Het expertisecentrum biedt een handleiding vol praktische handvatten om kinderen te begeleiden in het teruggaan naar school na de intelligente lockdown.

Corona en passend onderwijs
Steunpunt passend onderwijs PO-VO
In deze database vindt je verschillende documenten en instrumenten over het begeleiden van kinderen in het teruggaan naar school. Let op: filter op ‘weer naar school’.

7 tips voor een goede start nu de scholen weer open gaan
Leraar24
Lees de zeven tips met veel praktische activiteiten die goed zijn voor het groepsgevoel.

Stappenplan voor een goede en sociaal veilige start
School en veiligheid
Een stappenplan om stil te staan bij de ervaringen en zorgen die bij collega’s, maar ook bij de leerlingen spelen voordat de scholen weer openen.

Groepsdynamica in de klas
School en veiligheid
In dit infoblad wordt vanuit het perspectief van de leerkracht uiteengezet hoe je de groepsdynamica kunt sturen en de groepsvorming een positieve wending geeft.

De (her)start die er weer aankomt: doe er je voordeel mee!
Stichting Nivoz
Je vindt hier ons online aanbod om weer goed te starten als de scholen opengaan: suggesties voor in de klas, reflectieve vragen en publicaties.

Afstandsonderwijs

Sinds de uitbraak van het coronavirus in Nederland hebben onder meer universiteiten en expertisecentra speciale themapagina’s ingericht met informatie over bijvoorbeeld thuisonderwijs, digitale leermiddelen, inspiratie voor leraren enzovoort.

Corona en het onderwijs
Onderzoeksinstituut LEARN!, Vrije Universiteit Amsterdam

  • Themapagina met wetenschappelijke inzichten en antwoorden over de gevolgen van het coronavirus voor het onderwijs.

Digitale Didactiek
Open Universiteit

  • Richtlijnen, handreikingen, tips en aanwijzingen voor het ontwikkelen, inrichten en begeleiden van online onderwijs.
  • Bekijk ook de infographic. 

Les op afstand
Kennisnet, het ministerie van OCW en de sectorraden

  • Bundelt informatie voor leraren (PO, VO, MBO) en ouders over o.a. het organiseren van online lessen, het geven van instructies, toegang tot (digitaal) lesmateriaal en opdrachten, toetsen en online samenwerken met leerlingen.
  • In dit Kennisnet-artikel staan aanvullende tips. 

Omgaan met de gevolgen van het coronavirus
Nederlands Jeugd Instituut (NJi)

Begeleiding van leerlingen op afstand
SLO, het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

  • Biedt handvatten voor leraren om leerlingen ook op afstand goed te begeleiden. Aandacht o.a. voor doelen, leerlijnen en evaluatie.

Faciliteren en ondersteunen van docenten
SURF, coöperatieve vereniging van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen
SURF Communities publiceerde diverse nuttige artikelen, zoals:

  • Een overzicht van themapagina’s over afstandsonderwijs van hogescholen en universiteiten
  • Een artikel met tips om studenten betrokken te houden door middel van goede interactie en feedback.

Afstandsonderwijs en het stimuleren van taalontwikkeling
Vlaams Centrum voor Taal en Onderwijs (CTO), Katholieke Universiteit Leuven
Het Vlaamse CTO lanceerde een themapagina specifiek gericht op taalonderwijs, zie o.a:

Tips en advies voor kinderen en hun ouders in Nederland
Unicef
Unicef deelt haar ervaring en expertise in tijden van thuisonderwijs om kinderen en hun ouders te ondersteunen. Bekijk de website voor tips en ideeën voor thuisactiviteiten.

Kinder- en jeugdpsychiatrie in tijden van corona
Kenniscentrum kinder- en Jeugdpsychiatrie
Op deze pagina staan adviezen en informatie van verschillende experts en organisaties op een rij, gericht op de specialistische jeugdhulp.

Dossier: Onderwijs op Afstand
Universiteit Utrecht
In dit kennisdossier delen onderwijsadviseurs van de Universiteit Utrecht hun kennis over en ervaring met afstandsonderwijs en online toetsing.

Diverse websites en platforms publiceren artikelen om onderwijsprofessionals bij te staan in deze bijzondere periode. Van algemene tips tot rekening houden met studenten met een beperking of het afnemen van online toetsen.

Leraar24
NRO, Kennisnet en CAOP

  • Biedt direct toepasbare, praktische informatie voor leraren in het PO, VO, SO en MBO.
  • Veel onderzoeksresultaten op dit platform worden ondersteund met korte video’s.

Wiki over afstandsleren
Vernieuwenderwijs, platform voor onderwijsinnovatie

  • Algemene tips, tools en bronnen m.b.t. informatie overdragen, didactiek, toetsen, overleggen.
  • Aanvullend dit overzichtsartikel met informatie rondom online toetsen.

Gelijke Kansen: kennisdeling onderwijs op afstand
Gelijke Kansen Alliantie
Brengt diverse informatiebronnen samen, o.a. op het gebied van voorzieningen, ondersteuning en begeleiding, lesmateriaal en lesmethodes en het inrichten van digitale leeromgevingen en tools. 

Inclusief afstandsonderwijs
Expertisecentrum inclusief onderwijs (ECIO)
Biedt diverse tips voor afstandsonderwijs, met een speciaal oog voor behoud van inclusiviteit voor alle leerlingen en studenten.  

Thuis leren; waar moet je aan denken?
TechYourFuture, Universiteit Twente, Hogeschool Windesheim, Saxion Hogeschool, ROC van Twente
TechYourFuture, een initiatief van diverse onderwijsinstellingen in de regio Twente, geeft tips over waar je aan moet denken bij thuis leren. 

Publicaties over onderwijs ten tijde van corona
Stichting Nivoz
In het archief van Stichting Nivoz vind je diverse artikelen en opiniestukken die leraren kunnen ondersteunen gedurende deze corona-periode, opgesteld door onderzoekers en leraren. 

Dossier Afstandsonderwijs
Onderwijsdatabank van EDventure en VOS/ABB
De Onderwijsdatabank van de branchevereniging voor onderwijsadviesbureaus EDventure bevat een apart dossier met publicaties over afstandsonderwijs.

Gratis online onderwijs over wetenschappelijke onderwerpen
VSNU
De Vereniging voor Nederlandse Universiteiten maakte een overzicht met gratis online onderwijs over wetenschappelijke onderwerpen, voor scholieren vo en leerlingen po.

Inzichten uit onderzoek over motivatie
Leerling2020
Een overzicht in FAQ-vorm met gangbare wetenschappelijke theorieën over motivatie.

Succesfactoren voor effectief afstandsonderwijs uit onderzoek en praktijk
Voortgezet Leren
Na anderhalve maand afstandsonderwijs maakt Voortgezet Leren de balans op: Wat leert deze periode ons over afstandsonderwijs? Welke inzichten uit onderzoek zijn bruikbaar? En wat zijn succesvolle elementen uit de praktijk?

Naast artikelen en digitale overzichtspagina’s zijn er ook verdiepende handleidingen, boeken en tijdschriften beschikbaar die je op weg kunnen helpen in het vormgeven van afstandsonderwijs.

Wijze lessen: twaalf bouwstenen voor effectieve didactiek (2019)
Diverse auteurs verbonden aan de Open Universiteit
Wijze lessen is een gratis verkrijgbaar boek voor het onderwijs. Ook beschikbaar in handzaam posteroverzicht. Scienceguide.nl en te-learning.nl hebben beiden een digitale verrijking van dit boek gepubliceerd:

E-learning trends en ontwikkelingen (2016)
Wilfred Rubens
Toelichting op de hoofdstukindeling (o.a. digitale didactiek) in dit artikel van Wij-leren.nl

Digitaal magazine: Onderwijs op afstand
Hogeschool Rotterdam
In dit digitale magazine geven experts van de Hogeschool Rotterdam uitleg over hoe je (een aantal van je) lesactiviteiten online kunt aanbieden aan je studenten.

Infographics

Een infographic is een overzichtelijke, visuele weergave van een stuk informatie. Ook rondom het thema afstandsonderwijs zijn er diverse infographics gemaakt, onder andere over online onderwijs en thuis studeren. Onder de afbeeldingen staat een lijst met de bronnen van de infographics.

Infographics

Een infographic is een overzichtelijke, visuele weergave van een stuk informatie. Ook rondom het thema afstandsonderwijs zijn er diverse infographics gemaakt, onder andere over online onderwijs en thuis studeren. In het uitklapveld hieronder staat een lijst linkjes naar deze infographics.

Video’s van experts

Experts uit onderzoek en onderwijs namen in opdracht van het Lerarencollectief, ResearchED en de PO-Raad korte video’s op om leraren en ouders te ondersteunen in het onderwijs op afstand. De titel van de serie is Beter thuis in afstandsonderwijs. Bekijk de video’s op het YouTube kanaal van het Lerarencollectief en raadpleeg de website Slimmerlerenmetict.nl voor aanvullend verrijkend materiaal.

Digitale didactiek

En wanneer je tijd en zin hebt…

Ga je graag zelf op zoek naar onderbouwing? Dan kun je zoeken in wetenschappelijke literatuur over onderwijsonderzoek.

» Maak gebruik van de wetenschappelijke database EBSCO Education Source, aangeboden via voordeleraar.nl door het NRO, PO-Raad, VO-raad, MBO Raad en de Koninklijke Bibliotheek
» Raadpleeg de toolkit Toegang tot wetenschappelijke literatuur voor hulp bij het zoeken naar en raadplegen van wetenschappelijke publicaties.
» Op deze pagina van de American Educational Research Association (AERA) staan verzamelde wetenschappelijke (artikelen) uit AERA tijdschriften met betrekking tot thuisonderwijs, digitaal leren, online pesten en digitaal lesgeven.
» Het Amerikaanse Institute of Education Sciences stelt gratis wetenschappelijke artikelen beschikbaar over afstandsonderwijs. Let op: zorg dat je bij Full text available in ERIC (all) en bij Peer reviewed (all) de optie ‘yes’ selecteert.
» Deans for Impact is een Amerikaans initiatief dat als doel heeft Amerikaanse docenten verder te professionaliseren. In het document The Science of Learning staan de cognitieve processen van leren beschreven en uitgelegd.