“Directe instructie helpt om te differentiëren

De Kennisrotonde is het online loket voor de snelle beantwoording van vragen
uit het onderwijs met kennis uit onderzoek. 

“Directe instructie helpt om te differentiëren

De Kennisrotonde is het online loket voor de snelle beantwoording van vragen
uit het onderwijs met kennis uit onderzoek. 

Differentiatie in de klas: wat werkt?

Wie onderwijs geeft en rekening wil houden met de verschillen tussen leerlingen, moet differentiëren. Elke school en elke leraar staat voor deze opgave. Er is in het onderwijs veel ervaring opgedaan met differentiatie. Tegelijkertijd is differentiëren een complexe vaardigheid waar veel leraren graag meer over willen weten. Dat blijkt onder andere uit de vragen die leraren stellen over dit onderwerp in de Kennisrotonde. De Kennisrotonde en het NRO hebben daarom een uitgebreide literatuurstudie gedaan om antwoord te vinden op de vraag: wat werkt er nu echt als een leraar recht wil doen aan de verschillen tussen leerlingen in de klas? De publicatie Differentiatie in de klas: wat werkt? is het resultaat van deze studie.

Lees meer >

Differentiatie in de klas: wat werkt?

Wie onderwijs geeft en rekening wil houden met de verschillen tussen leerlingen, moet differentiëren. Elke school en elke leraar staat voor deze opgave. Er is in het onderwijs veel ervaring opgedaan met differentiatie. Tegelijkertijd is differentiëren een complexe vaardigheid waar veel leraren graag meer over willen weten. Dat blijkt onder andere uit de vragen die leraren stellen over dit onderwerp in de Kennisrotonde. De Kennisrotonde en het NRO hebben daarom een uitgebreide literatuurstudie gedaan om antwoord te vinden op de vraag: wat werkt er nu echt als een leraar recht wil doen aan de verschillen tussen leerlingen in de klas? De publicatie Differentiatie in de klas: wat werkt? is het resultaat van deze studie.

Download de infographic (online PDF)
Download de publicatie (online PDF)

Meer vragen binnen het thema differentiatie

VO | Differentiatie | Werkdruk

Een combinatie van ingedikte vaklessen in de ochtend en ’s middags ondersteunings- of verdiepingslessen heeft een positief effect op de leerprestaties van beter presterende leerlingen. Op de minder presterende leerlingen heeft deze aanpassing van het lesaanbod zonder aanvullende maatregelen een negatief effect. Vervolgens heeft dat ook een negatief effect op hun motivatie. Wanneer de vaklessen ’s morgens met directie instructie worden gegeven en de ondersteuningslessen daarop aansluiten als verlengde instructie, kunnen de minder presterende leerlingen voldoende worden gecompenseerd. Ook pre-teaching biedt mogelijkheden voor compensatie. Daarbij worden voor de minder presterende leerlingen in de middag de vaklessen voor de volgende dag voorbereid. Dat vereist wel nauwe afstemming tussen inhoud van vaklessen en ondersteuningslessen.

» Lees meer

PO | Differentiatie 

Kinderen in een kleine kring plaatsen voor extra en/of op maat aanpak kan tot betere prestaties leiden. Hoogpresteerders profiteren meer van deze aanpak dan laagpresteerders en in veel gevallen is het eerder nadelig voor de laatsten. Voor hun prestaties is het beter om in een heterogene setting te leren, met leerlingen die het beter doen. Extra aandacht voor lager presterende kinderen in een kleine kring kan onder ideale omstandigheden wel tot extra leeropbrengsten leiden. Daarvoor moet de kwaliteit van de instructie hoog zijn, er voldoende tijd extra aandacht worden gegeven en de wijze van differentiëren moet worden omarmd door de leerkracht. Er is niet aangetoond dat kinderen buiten de kleine kring nadelen ondervinden van het zelfstandig moeten werken op momenten dat de leerkracht met die kring bezig is.

» Lees meer

MBO |  Differentiatie

Er bestaan verschillende manieren om rekening te houden met verschillen tussen studenten. Het is belangrijk in het onderwijsproces te differentiëren maar ook in de instructie aan studenten. Binnen het mbo is er nauwelijks onderzoek naar effectieve didactieken die rekening houden met cognitieve verschillen en verschillen in kennis binnen een groep. Er is enig bewijs dat een stappenplan of leerplan docenten kan helpen differentiëren. En relatief zwakkere studenten zijn gebaat bij een korte, krachtige instructie.

» Lees meer

VO | Differentiatie

Samenwerkend leren kan succesvol zijn. Voorwaarden zijn wederzijdse afhankelijkheid, individuele verantwoordelijkheid en stimulerende interactie. Werken in groepen heeft positieve effecten op leerresultaten en motivatie, mits de niveauverschillen niet te groot zijn. Sterk heterogene groepen bieden wel voordelen voor de zwakkere leerlingen, maar zijn niet motiverend voor de sterkere leerlingen. Bovendien kost coördinatie en afstemming in dergelijke groepen veel tijd. Samenwerking door leerlingen van verschillende jaarlagen is daarom niet zonder meer aan te bevelen. Als ervoor gekozen wordt, is een duidelijke rolverdeling tussen groepsleden raadzaam.

» Lees meer

PO | VO | Differentiatie | ICT

Digitale leermiddelen geven leraren zicht op de lesvoortgang en leerlingresultaten, waardoor zij leerlingen sneller en gerichter kunnen helpen. Tegelijkertijd hebben leraren moeite met het interpreteren van de gegevens van deze leermiddelen en het inzetten daarvan voor differentiatie. Verder hebben leraren het gevoel dat zij beter de gebruikelijke lesmethodes kunnen gebruiken, omdat die beter aansluiten op de standaardtoetsen.

» Lees meer

Meer vragen binnen het thema differentiatie

VO | Differentiatie | Werkdruk

Een combinatie van ingedikte vaklessen in de ochtend en ’s middags ondersteunings- of verdiepingslessen heeft een positief effect op de leerprestaties van beter presterende leerlingen. Op de minder presterende leerlingen heeft deze aanpassing van het lesaanbod zonder aanvullende maatregelen een negatief effect. Vervolgens heeft dat ook een negatief effect op hun motivatie. Wanneer de vaklessen ’s morgens met directie instructie worden gegeven en de ondersteuningslessen daarop aansluiten als verlengde instructie, kunnen de minder presterende leerlingen voldoende worden gecompenseerd. Ook pre-teaching biedt mogelijkheden voor compensatie. Daarbij worden voor de minder presterende leerlingen in de middag de vaklessen voor de volgende dag voorbereid. Dat vereist wel nauwe afstemming tussen inhoud van vaklessen en ondersteuningslessen.

» Lees meer

PO | Differentiatie 

Kinderen in een kleine kring plaatsen voor extra en/of op maat aanpak kan tot betere prestaties leiden. Hoogpresteerders profiteren meer van deze aanpak dan laagpresteerders en in veel gevallen is het eerder nadelig voor de laatsten. Voor hun prestaties is het beter om in een heterogene setting te leren, met leerlingen die het beter doen. Extra aandacht voor lager presterende kinderen in een kleine kring kan onder ideale omstandigheden wel tot extra leeropbrengsten leiden. Daarvoor moet de kwaliteit van de instructie hoog zijn, er voldoende tijd extra aandacht worden gegeven en de wijze van differentiëren moet worden omarmd door de leerkracht. Er is niet aangetoond dat kinderen buiten de kleine kring nadelen ondervinden van het zelfstandig moeten werken op momenten dat de leerkracht met die kring bezig is.

» Lees meer

MBO | Differentiatie  

Er bestaan verschillende manieren om rekening te houden met verschillen tussen studenten. Het is belangrijk in het onderwijsproces te differentiëren maar ook in de instructie aan studenten. Binnen het mbo is er nauwelijks onderzoek naar effectieve didactieken die rekening houden met cognitieve verschillen en verschillen in kennis binnen een groep. Er is enig bewijs dat een stappenplan of leerplan docenten kan helpen differentiëren. En relatief zwakkere studenten zijn gebaat bij een korte, krachtige instructie.

» Lees meer

VO | Differentiatie

Samenwerkend leren kan succesvol zijn. Voorwaarden zijn wederzijdse afhankelijkheid, individuele verantwoordelijkheid en stimulerende interactie. Werken in groepen heeft positieve effecten op leerresultaten en motivatie, mits de niveauverschillen niet te groot zijn. Sterk heterogene groepen bieden wel voordelen voor de zwakkere leerlingen, maar zijn niet motiverend voor de sterkere leerlingen. Bovendien kost coördinatie en afstemming in dergelijke groepen veel tijd. Samenwerking door leerlingen van verschillende jaarlagen is daarom niet zonder meer aan te bevelen. Als ervoor gekozen wordt, is een duidelijke rolverdeling tussen groepsleden raadzaam.

» Lees meer

PO | VO | Differentiatie | ICT

Digitale leermiddelen geven leraren zicht op de lesvoortgang en leerlingresultaten, waardoor zij leerlingen sneller en gerichter kunnen helpen. Tegelijkertijd hebben leraren moeite met het interpreteren van de gegevens van deze leermiddelen en het inzetten daarvan voor differentiatie. Verder hebben leraren het gevoel dat zij beter de gebruikelijke lesmethodes kunnen gebruiken, omdat die beter aansluiten op de standaardtoetsen.

» Lees meer

Andere thema’s

“Toezicht op het schoolplein is effectief tegen pesten”

Pesten binnen het onderwijs kan worden teruggedrongen; een aantal antipest-programma’s is effectief gebleken.

“Leerlingen met grip op eigen leren zijn gemotiveerder”

Lesinhoud die aansluit bij de interesses of leefwereld van jongeren, motiveert. Het is ook effectief voor de leeropbrengsten.

Andere thema’s

“Toezicht op het schoolplein is effectief
tegen pesten”

Pesten binnen het onderwijs kan worden teruggedrongen; een aantal antipest-programma’s is effectief gebleken.

“Leerlingen met grip op eigen leren zijn gemotiveerder”

Lesinhoud die aansluit bij de interesses of leefwereld van jongeren, motiveert. Het is ook effectief voor de leeropbrengsten.

Heb jij een vraag?

Werk je in het onderwijs en heb je een vraag die je graag beantwoord ziet? Laat het ons weten!

Heb jij een vraag?

Werk je in het onderwijs en heb je een vraag die je graag beantwoord ziet? Laat het ons weten!