Een hoge emotionele kwaliteit in de kleuterklas werkt door in de verdere schoolloopbaan van leerlingen

In een kleuterklas met een hoge emotionele kwaliteit functioneren leerlingen ook in hun latere schoolloopbaan op een hoger sociaal-emotioneel niveau. Dat komt vooral tot uiting in hun werkhouding, gedrag en beheersing van impulsen. Emotionele kwaliteit gaat over de vaardigheid van de leerkracht om duidelijke verwachtingen voor gedrag te bieden, en wangedrag te voorkomen of om te buigen. Voorts geeft de leerkracht de leerlingen verbale ondersteuning en begeleidt deze hen bij spel en spelen.

De verwachting was daarnaast dat een hogere educatieve kwaliteit in kleuterklassen samenhangt met hogere cognitieve prestaties. Educatieve kwaliteit omvat het taal- en rekenaanbod. In het algemeen is het taalaanbod in kleuterklassen hoog.

Doelgroepleerlingen en niet-doelgroepleerlingen

Voor kinderen die de doelgroep vormen van het onderwijsachterstandenbeleid, de doelgroepleerlingen, geldt dat meer aandacht voor taalactiviteiten gerelateerd is aan een gunstigere cognitieve ontwikkeling. Maar dat gaat niet op voor niet-doelgroepleerlingen. Dit impliceert dat de kwaliteit in de kleuterklas kan bijdragen aan het terugdringen van ontwikkelingsverschillen tussen doelgroep- en niet-doelgroepleerlingen.

Het lijkt erop dat de emotionele kwaliteit ten koste gaat van de educatieve kwaliteit in klassen waar doelgroepleerlingen zitten. De emotionele kwaliteit in de klassen waar gemiddeld meer doelgroepleerlingen zitten is lager, terwijl de educatieve kwaliteit in de klassen waar gemiddeld meer doelgroepleerlingen zitten hoger is.

Rapport: Relatie tussen kwaliteit in de kleuterklassen en de schoolloopbaan van leerlingen, Merlijn Karssen, Desirée Weijers & Ineke van der Veen, Universiteit van Amsterdam, 2019. (Rapport 1015.)
Tweede van drie deelstudies uit het NRO-project Sleutelmomenten jonge kind. Wat is een goed aanbod voor doelgroepkinderen?

Meer informatie