Leesvaardig door digitale leeskilometers in groep 3: Differentiatie door inzet van ICT

NWO-projectnummer:405-15-502
Titel onderzoeksproject:Leesvaardig door digitale leeskilometers in groep 3: Differentiatie door inzet van ICT
Looptijd:01/06/2015 tot 31/12/2016
Status:Afgerond
Laatste bewerking:19/09/2017

Digitale boeken kunnen het aantal digitale leeskilometers vergroten in groep 3. De digitale boeken zijn in het bijzonder geschikt om zwakke lezers te ondersteunen, die moeite hebben de tekst van boeken zelfstandig te lezen. Oplichten van tekst leidt daarbij tot betere resultaten dan wanneer tekst niet oplicht.

Leeskilometers

Doel van de studie was om leerkrachten in groep 3 te helpen drie doelen te realiseren: (1) Differentiatie in leesonderwijs bewerkstelligen door benutten van ICT (2) zodat leeskilometers ook door zwakke lezers eenvoudig gerealiseerd kunnen worden en de (3) werkdruk van leerkrachten niet toeneemt. Digitale boeken zijn een veelbelovend middel om die doelen te bereiken en geven ook zwakke lezers de mogelijkheid succeservaring op te doen met verhaaltjes lezen (de Jong & Bus, 2013).

Er zijn twee onderzoeksgroepen en een controlegroep met elkaar vergeleken op leereffecten:

  1. Volgde het reguliere taal/ leesprogramma en las een schooljaar lang digitale boeken waarbij de tekst oplicht.
  2. Volgde het reguliere taal/ leesprogramma en las een schooljaar lang dezelfde digitale boeken waarbij tekst niet oplicht.
  3. Volgde uitsluitend het reguliere taal/ lees programma.

Motiverend

Vier keer in de week werden digitale boeken gelezen op momenten die pasten binnen het curriculum in de klas. Elk kind kreeg een leeskaart met daarop de titels van de boeken. Op die kaart hield het kind of de leerkracht bij welk boek gelezen moest worden. Als het boek uit was, werd er een sticker achter de titel van het boek geplakt. Zo werd voor de leerkracht direct inzichtelijk wat het kind gelezen had. Voor het kind was het motiverend om zo veel mogelijk stickers te verzamelen die het aantal leeskilometers visualiseren. Resultaten werden gemeten van de hand van een vijftal testjes: woordbegrip, woordketting, spelling, woordjes lezen en tekst lezen.

Alle kinderen profiteerden van het oefenen met digitale boekjes, maar de meeste effecten werden gemeten bij zwakke lezers (kinderen met een D of E score op de Drie Minuten Toets (DMT) midden groep 3). Oefenen met boekjes waarin de tekst oplichtte was effectiever dan oefenen met boekjes zonder oplichtende tekst.

Digitale leesbibliotheek

Om digitale leeskilometers op grote schaal te kunnen implementeren is het noodzakelijk dat de digitale leesbibliotheek flink uitbreidt. Dat kan door zelf de schoolbibliotheek te digitaliseren, maar nog beter zou het zijn als uitgevers de handen ineenslaan en de boekjes in grote aantallen gaan aanbieden op een gemeenschappelijk platform en vormgegeven volgens evidence based formats.

Samenvatting van de resultaten

  1. Oefenen met e-boeken draagt bij aan het maken van leeskilometers.
  2. Oplichten van tekst is belangrijk als stimulans voor de ontwikkeling van de leesvaardigheid.
  3. Vooral zwakke lezers profiteren van oplichtende tekst.
  4. Meelezen van oplichtende tekst leidt tot betere decodeervaardigheden van zwakke lezers.
  5. Meelezen van oplichtende tekst stimuleert het ontluikend vloeiend lezen van zwakke lezers.

Projectleider(s)

NaamInstellingE-mail
M.T. (Maria) Sikkema - de Jong PhDUniversiteit Leidenjongtm@fsw.leidenuniv.nl

Publicatie(s)

Relevante links(s)