Kennisrotonde afstandsonderwijs

afstandsonderwijs

Op dit moment zijn scholen hard aan de slag om het onderwijs op afstand te organiseren voor hun leerlingen. De Kennisrotonde zet zich in om de onderwijspraktijk zo goed mogelijk te ondersteunen. Op deze pagina over afstandsonderwijs staan relevante inzichten over wat wel en niet werkt.

Krijg nu extra snel kosteloos een wetenschappelijk gefundeerd antwoord op jouw onderwijsvraag. Heb jij een vraag over wat werkt in het onderwijs?

Stel ‘m nu!

Blended learning

18-8-2020

De eerste scholen hebben hun deuren weer geopend. Alle leerlingen, ook die in het voortgezet onderwijs, mogen weer gewoon naar school. Of dat zo blijft, is niet met zekerheid te zeggen. Mogelijk moeten leerlingen in de komende maanden toch een deel van het onderwijs buiten school volgen. Dat zal veelal met digitale leermiddelen gebeuren, net als in het voorjaar toen scholen hun deuren moesten sluiten in verband met Covid-19. In dit overzichtsartikel beschrijven we wat we uit onderwijsonderzoek weten over effectieve combinaties van contactonderwijs en thuisonderwijs.

Overgaan of zittenblijven?

29-5-2020

Scholen moeten op basis van minder informatie dan andere jaren beslissen of leerlingen overgaan of niet. Zittenblijven is waarschijnlijk niet gunstig voor leerlingprestaties op de lange termijn. Het is beter om terughoudend te zijn met zittenblijven en in plaats daarvan in te zetten op het inhalen van achterstanden.

Zomerscholen en verlengde schooltijd: effectief voor het inhalen van achterstanden?

11-5-2020

Door de Coronacrisis is het risico vergroot dat leerlingen achterstanden oplopen ten opzichte van hun onderwijsprogramma. De Onderwijsraad pleit er in zijn advies (april 2020) voor om zoveel mogelijk binnen reguliere schooltijd te werken aan het inhalen van achterstanden. Voor leerlingen met extra achterstanden zijn zomerscholen een effectieve methode, zo blijkt uit onderzoek. Ook een verlengde schooltijd, zoals extra lessen op woensdagmiddag, kan bijdragen aan het inhalen van achterstanden. Een bijkomende vraag die op scholen nu kan spelen, is of het verstandig is om leerlingen over te laten gaan of te laten zittenblijven. Bij twijfel is het voor scholen beter om terughoudend te zijn met de beslissing om leerlingen te laten zittenblijven, zo laat onderzoek zien.

Afstandsonderwijs: Leerlingen motiveren 'op afstand'

20-4-2020

Hoe kunnen leerlingen op de basisschool en in het voortgezet onderwijs gemotiveerd worden om onderwijs te blijven volgen, ook als de scholen gesloten zijn? Wat hebben zij daarbij nodig? Scholen en leraren, maar ook ouders, spelen hierin een belangrijke rol. De beschreven principes zijn van toepassing op alle onderwijssectoren.

Nu de scholen gesloten zijn in verband met de Coronacrisis verwachten we van leerlingen dat zij thuis min of meer zelfstandig onderwijs volgen, zodat zij geen achterstanden oplopen. Dit vraagt veel van de motivatie van leerlingen. En dat terwijl in vergelijking met andere landen keer op keer wordt gevonden dat de motivatie van Nederlandse leerlingen relatief laag is. De huidige omstandigheden doen de motivatie waarschijnlijk geen goed. Wat kunnen scholen doen om de motivatie optimaal te houden?

Afstandsonderwijs: de rol van ouders

16-4-2020

We horen en zien in deze tijd geregeld vragen voorbij komen van scholen die te maken hebben met de rol van ouders bij het schoolwerk nu de scholen gesloten zijn. De betrokkenheid van ouders bij het onderwijs aan kinderen kan heel zinvol zijn, maar het kan ook averechts werken. Daarom zetten we van enkele onderwerpen op een rij wat er uit onderzoek bekend is over de manier waarop de hulp van ouders op een goede manier kan worden ingezet.

Afstandsleren: wat werkt wel en wat niet?

25-3-2020

Wanneer scholen noodgedwongen geen lessen kunnen geven in hun fysieke leeromgevingen, is de vraag welke alternatieven er zijn om leerlingen effectief te ondersteunen in hun ontwikkeling. Dit is voorjaar 2020 een urgent vraagstuk. Naar aanleiding van een vraag van een mbo-school zoekt de Kennisrotonde uit wat er in eerder onderzoek bekend is over werkzame kenmerken van afstandsleren. Vooruitlopend op de nadere uitwerking van dit antwoord (in mei 2020 beschikbaar), laten we hieronder zien wat we weten op basis van eerdere Kennisrotonde-antwoorden.

Andere relevante Kennisrotonde-antwoorden

Leidt het werken vanuit leerdoelen en leerlijnen tot een versterking van het eigenaarschap bij leerlingen?

Wat is de effectiviteit van het directe instructiemodel op de leervorderingen van leerlingen, vooral in het voortgezet onderwijs?

Differentiatie in de klas: wat werkt?

Welke voor- en nadelen zien scholen, ouders en besturen in ouderportalen? En waarom gebruikt het primair onderwijs deze minder vaak dan het voortgezet onderwijs?

Verhoogt gepersonaliseerd onderwijs de resultaten van alle leerlingen in het primair onderwijs?

Wat is het effect van digitaal toetsen versus schriftelijk toetsen op de prestaties op taal en rekenen?

Lezen leerlingen met dyslexie in de onderbouw van het voortgezet onderwijs teksten sneller en accurater met een groter beeldscherm?

Wat zijn effectieve methoden om (migranten)kinderen in het basisonderwijs Nederlands als tweede taal aan te leren? En welke ict-middelen kunnen daarbij helpen?

Kan feedback op digitale oefeningen die automatisch nagekeken worden, de instructies van een leerkracht vervangen?

Heeft digitaal lesmateriaal invloed op de sociale competenties en/of executieve functies van leerlingen met gedragsproblemen/psychische stoornissen, bijvoorbeeld ASS of ADHD?

Wat werkt in het rekenonderwijs op de basisschool om bij leerlingen het automatiseren en memoriseren van basisbewerkingen aan te leren?

Wat zijn de (leerling)opbrengsten van werken met een weektaak in groep 2?

Wat is het effect van het gebruik van een digitale rekenmethode versus een papieren rekenmethode op het verwerven van rekenvaardigheden op de basisschool? 

Wat is de invloed van werken met tablets op de lichamelijke ontwikkeling en de leeropbrengsten van Cluster 4 leerlingen?

Heeft digitaal lesmateriaal invloed (positief/negatief) op de sociale competenties en/of executieve functies van leerlingen met gedragsproblemen/psychische stoornissen, bijvoorbeeld ASS of ADHD.?

Wat is het effect van het gebruik van blended lesmateriaal op onderwijsresultaten in het voortgezet onderwijs?

Welke invloed heeft het werken met digitale leermiddelen op het professioneel handelen van leraren?

Leidt een adaptieve leeromgeving (bij rekenen) voor leerlingen tot voldoende feedback en leerwinst en welke rol heeft de leraar daarin?

Hoe en hoe vaak zou je een leerling moeten belonen in een online oefenprogramma om de leerling zo goed mogelijk te motiveren en zo goed mogelijk te laten presteren?

Kun je als volwassene een tweede taal leren in een (digitale) leeromgeving zonder een docent?

Is het waar dat het inzetten van een app waarbij mbo-studenten tijdens hun stageperiode dagelijks opdrachten krijgen gericht op theoretische vakinhoud, bijdraagt aan leer-en toetsresultaten wat betreft vakinhoud?

Bestaan er voorbeelden van tijd- en plaatsonafhankelijk gepersonaliseerd leren, wat is de rol van de docent hierbij? 

Welke interventies helpen scholieren om afleidingen zoals games onder schooltijd te weerstaan?

Wat is het effect van geanimeerde prentenboeken en het programma Letters in Beweging op de beginnende geletterdheid en taalontwikkeling van risicoleerlingen in groep 1 en 2?

Welke computerprogramma’s kunnen worden ingezet om kinderen met ernstige lees/spellingsproblemen te kunnen helpen?