Vijf vragen aan…

Onderwijsprofessionals stellen hun vragen aan de Kennisrotonde. In deze rubriek komt een van hen aan het woord over het waarom van de vraag en de bijdrage van het antwoord aan zijn/haar dagelijkse onderwijspraktijk. Ditmaal is dat Wibo van Lanen, docent filosofie en coördinator onderzoek in de school op het Maaswaal College in Wijchen.

Wat was jouw vraag aan de Kennisrotonde?
Maken leerlingen vaker en beter hun huiswerk, als zij dit plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner?

Wat was de aanleiding om deze vraag te stellen?
De afdelingsleider van de brugklas wilde weten of leerlingen gebaat zijn bij een papieren agenda die tevens een planner is, de Plenda. Daarvoor zullen we een onderzoek in de school doen. Docenten gaan in hun eigen mentorklas metingen doen om te beoordelen of de planvaardigheden van leerlingen vooruitgaan door die Plenda. Docenten ervaren namelijk dat leerlingen sinds het gebruik van de digitale leeromgeving en de elektronische agenda hun huiswerk minder vaak maken.

Leerlingen denken ‘het huiswerk staat op een digitale plek, dus ik hoef het niet meer op te schrijven in mijn agenda’. Voor we zelf dat onderzoek gaan uitvoeren, wilden we weten wat er uit eerder onderzoek al over bekend is.

Wat ga je met het antwoord doen?
We hebben er al voor gekozen om met deze agenda te gaan werken. Het antwoord laat zien dat we een goede keuze hebben gemaakt. Het biedt ook handvatten voor onze eigen meting. De meerwaarde van het antwoord zat in een didactische suggestie over de rol van de docent bij het aanleren van plannen. We zouden meer aandacht moeten besteden aan de instructie van de docent. Dat deze leerlingen eerst goed moet instrueren hóe ze moeten plannen. Dat vond ik wel verrassend. We weten nog niet of dat inderdaad zo is en nemen het daarom mee in ons eigen onderzoek.

In hoeverre helpt het antwoord van de Kennisrotonde jou bij het maken van verdere keuzes?
Wij willen meer maatwerk gaan bieden aan onze leerlingen en hun meer zelfstandigheid geven. Het is een soort koerswijziging waarbij we meer aandacht willen besteden aan executieve vaardigheden. Daarbij hoort een vaardigheid als plannen en je houden aan je planning. Het antwoord bevestigt onze verwachting dat een papieren agenda helpt bij het plannen en dat leerlingen daardoor beter kunnen gaan presteren.

Heeft het antwoord aan je verwachtingen voldaan?
Ik vond het een kwalitatief goed antwoord, genuanceerd, gedetailleerd en duidelijk opgeschreven. Bescheiden en tegelijk positief: het gaf aan dat de vraag niet volledig te beantwoorden was, maar dat er wel iets gezegd kon worden over de mogelijk toegevoegde waarde van huiswerkplanners.

“Tijdens onze studie hebben we bijna geen contact met de praktijk, dus dit was een goede kans.”
Interview met vier master-studenten van de VU die hielpen met het beantwoorden van deze vraag

Vier master-studenten pedagogische onderwijskunde van de VU hielpen met het beantwoorden van deze vraag. Voor het vak ‘beleid en praktijk van onderwijsinnovatie’ moesten zij een opdracht doen voor een organisatie. Zij kozen voor de Kennisrotonde “omdat deze een mooie connectie heeft tussen wetenschap en praktijk”, vertelt Pascaline Kruijer. “Tijdens onze studie hebben we bijna geen contact met de praktijk, dus dit was een goede kans.

“We hebben aan de hand van een aantal zoektermen naar literatuur gezocht. Na een week hadden we heel veel literatuur over verschillende subonderwerpen, maar welke is daarvan nuttig? Bovendien bleek er sinds de jaren ’80 zeer beperkt onderzoek te zijn gedaan naar huiswerk maken en al helemaal niet naar het gebruik van een digitale agenda. Dat verraste ons erg.

“In overleg met de kennismakelaar hebben we daarom de vraag ruimer genomen: wat maakt huiswerk maken effectief? In de Kennisrotonde zelf was daarover ook al informatie te vinden. We hebben daarnaast een aantal leraren gesproken om te vragen hoe zij omgaan met huiswerk. Hoog op het lijstje van problemen met huiswerk maken, staat het maken van een planning. En we vonden dat de leraar daarin een grote rol speelt.”

Lees hier het antwoord op de vraag die Wibo van Lanen aan de Kennisrotonde stelde: Maken leerlingen vaker en beter hun huiswerk, als zij dit plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner?