Wat is het effect van over- of onderadvisering van leerlingen aan het einde van de basisschool?

Zowel onder- als overadvisering heeft voor de meeste kinderen meer negatieve dan positieve langetermijneffecten. Een goed schooladvies is daarom van belang voor de verdere schoolloopbaan. Veel factoren spelen een rol bij de totstandkoming van het schooladvies, zoals toetsresultaten uit het leerlingvolgsysteem, gedragskenmerken en het zorgdossier van de leerling. De focus op toetsen in het basisonderwijs [...]

Wat is er bekend over de relatie tussen de ontwikkeling van de sociaal emotionele competentie en schoolsucces in de brugklas (12-13 jarigen)?

Scholen spelen een belangrijke rol in zowel de cognitieve als sociaal emotionele ontwikkeling. Een goede ontwikkeling van sociaal emotionele competenties is gerelateerd aan welbevinden en hogere leerprestaties. Ontwikkelingsprogramma’s gericht op sociaal emotioneel leren (SEL) blijken effect te hebben op de sociaal emotionele vaardigheden van leerlingen en op de leerprestaties. Leren op school is veelomvattend en [...]

Is het voor vmbo-leerlingen moeilijker om een reflectieopdracht uit te voeren dan voor havo/vwo-leerlingen?

Leerlingen die zwak presteren op bepaalde taken, laten vaak ook slechte metacognitieve vaardigheden zien. Ze hebben bijvoorbeeld moeite om op hun presteren te reflecteren of het nut van reflectie in te zien. Opdrachten waarbij de verantwoordelijkheid voor het eigen leerproces geleidelijk wordt overgeheveld van leraar naar leerling kunnen helpen om leerlingen te leren reflecteren. Een [...]

Welke factoren zijn van invloed op het professioneel oordelen en handelen van leraren?

Leraren werken binnen formele kaders en richtlijnen en dat beïnvloedt hun professioneel oordelen en handelen. Inhoud en werkwijze in het onderwijs liggen voor een groot deel vast omdat er zowel voor po, vo als mbo eindtoetsen en eindexamens worden afgenomen. Leraren lijken hun professioneel handelen in de praktijk desondanks vaker te laten sturen door hun [...]

Hoe kunnen scholen negatieve effecten van niet-educatief gebruik van smartphones in de klas tegengaan?

Hoewel educatief gebruik van telefoons in de klas kansen biedt, zijn de nadelen van niet-educatief gebruik groot. Het kan onder andere negatieve effecten hebben op sociale vaardigheden en sociaal-emotioneel welbevinden. Ook beperkt telefoongebruik de leerprestaties, vooral door afleiding door multitasken. Goede instructie over multitasken en een duidelijk en consequent schoolbeleid kunnen de nadelen van smartphonegebruik [...]

In hoeverre laten leraren die over de vereiste vaardigheden voor gepersonaliseerd onderwijs beschikken, dat in de lespraktijk ook zien?

Leraren die over ict-, differentiatie- en coachvaardigheden beschikken, zetten deze vaardigheden niet automatisch in tijdens de les. Onderwijs gericht op gepersonaliseerd leren van leerlingen heeft meer nodig. Zo spelen visie en opvattingen over goed en doelmatig onderwijs een rol. Van belang zijn ook deskundigheden van anderen in de school, materiële randvoorwaarden en de innovatiestrategie. Veel [...]

Wat is de invloed van het daltonprincipe ‘kwartiertjesrooster’ op de taakgerichtheid van leerlingen in het basisonderwijs?

In het kwartiertjesrooster staat welke niveaugroep wanneer een kwartier instructie krijgt. Verwerking hoeft niet direct na de instructie plaats te vinden. Als leerlingen meer autonomie krijgen over het leerproces middels zelfgestuurd leren (bijvoorbeeld door te werken met het kwartiertjesrooster), verhoogt dat indirect hun taakgerichtheid. Er moet daarbij wel rekening worden gehouden met andere factoren, zoals [...]

Ontwikkelen kinderen zich beter als we ons leerstofjaarklassensysteem loslaten?

Hoewel het leerstofjaarklassensysteem dominant is in het Nederlandse onderwijs, zijn er al sinds lange tijd alternatieven. Bekende voorbeelden zijn montessori- en jenaplanscholen, waar kinderen van verschillende leeftijden in één klas zetten. Er is echter geen overtuigend verschil tussen deze typen scholen en scholen met leerstofjaarklassen. Om leerlingen onderwijs op maat te bieden, kan ook binnen [...]

Wat is de meest effectieve manier van werken met (hoog-, meer-) begaafde leerlingen?

Aparte activiteiten voor hoogbegaafde leerlingen hebben meestal een positief effect op hun leerprestaties, op hun motivatie, hun leervaardigheden en creativiteit. Niet voor alle domeinen en of vakken leiden alle aanpassingen tot een verbetering. Goed onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen, en eigenlijk voor alle leerlingen, vraagt naast inzetten op cognitief presteren ook om de juiste begeleiding en [...]

Welke vormen van taakbeleid bestaan er in het vo en wat is het effect op de werkdruk?

De verdeling van werkzaamheden binnen de school (taakbeleid) is zich van een kwantitatieve aanpak aan het ontwikkelen richting meer kwalitatieve aanpakken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar omvang van de taken die een docent krijgt toebedeeld, maar ook wordt rekening gehouden met interesse, geschiktheid en persoonlijke omstandigheden van docenten. Verder wordt er regelruimte in het [...]

Welke interventies kunnen de effectiviteit van grote (docenten)teams verhogen?

Grote teams lijken over het algemeen een negatief effect te hebben op de effectiviteit van het team. Om die effectiviteit toch te verhogen en knelpunten in teamprocessen te overkomen zijn verschillende interventies mogelijk. Teamtrainingen zijn een van de meest gebruikte interventies. Deze kunnen variëren van teambuilding, trainingen gericht op dialogen tot taakgerichte trainingen. Elke interventie [...]

Draagt het aanleren van leesstrategieën bij aan de prestaties van leerlingen in vaklessen zoals biologie en geschiedenis?

Een aantal strategieën is effectief voor het leren, dus ook voor het begrijpend en studerend lezen van zaakvakteksten. Als docenten leerlingen de opdracht geven deze strategieën uit te voeren, beïnvloedt dat hun leerprestaties positief. Met een passende didactische aanpak kunnen docenten leerlingen leesstrategieën aanleren. Onder leesvaardigheid worden verschillende dingen verstaan, bijvoorbeeld technische leesvaardigheid of  begrijpend [...]

Helpt aandacht voor de vorm van letters om dyslexie tegen te gaan als kinderen letters leren lezen en schrijven?

Het leesprobleem bij dyslexie wordt niet zozeer veroorzaakt door een verstoorde visuele waarneming, maar door tekorten in het verwerken van klanken (fonologische informatie) en letters (orthografische informatie). Kinderen met dyslexie kunnen verschillende letters leren onderscheiden, maar de koppeling met de bijbehorende klank is minder sterk. Met aandacht voor de vorm van letters zal dyslexie dan [...]