Wat is beter voor leerprestaties van leerlingen in het voortgezet onderwijs: grotere klassen met een klassenassistent of kleinere klassen zonder klassenassistent?

 VO | Schoolorganisatie | Ook interessant

Klassengrootte heeft over het algemeen geen invloed op de leerprestaties van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Wel is er beperkt bewijs dat risico-leerlingen en leerlingen met een laag opgeleide moeder profiteren van kleinere klassen. Klassenverkleining is vooral effectief bij jonge leerlingen in het basisonderwijs. Hoe ouder de leerling, hoe kleiner de invloed van klassengrootte is. Over de inzet van assistenten in het voortgezet onderwijs in relatie tot klassengrootte is weinig bekend.

Wel positieve effecten van kleinere klassen in het basisonderwijs

In het basisonderwijs is een positief effect van kleine(re) klassen op leerprestaties aangetoond. Onderzoek in de Verenigde Staten wijst uit dat na drie jaar zowel de reken- als taalscores van leerlingen in kleine klassen (13-17 leerlingen) hoger zijn dan de scores van vergelijkbare leerlingen in een grotere klas (22-25 leerlingen). Ook als die grotere klassen een assistent hebben.

Een ander voorbeeld komt uit Europa. Zweedse basisschoolleerlingen die drie jaar in een kleinere klas (maximaal zeven leerlingen) hebben gezeten, gaan voor rekenen en non-cognitieve vaardigheden meer vooruit dan leerlingen in grotere klassen.

De resultaten zijn echter niet eenduidig. Er zijn studies die geen of zelfs een negatief effect vinden van kleine(re) klassen op leerprestaties. Bovendien is het effect niet voor alle leerlingen hetzelfde; vooral jonge risicoleerlingen lijken te profiteren van kleine klassen. Ook kan de leerwinst door de tijd heen verdwijnen, bijvoorbeeld wanneer leerlingen een kleinere klas eenmaal hebben verlaten.

Inzet assistenten in het basisonderwijs leidt niet tot betere leerprestaties

Over de inzet van assistenten in het voortgezet onderwijs in relatie tot klassengrootte is weinig bekend. Onderzoek in het basisonderwijs laat zien dat de inzet van assistenten over het algemeen niet leidt tot betere leerprestaties. Er lijken geen redenen om te veronderstellen dat dit in het voortgezet onderwijs anders zal zijn; maar zeker is dit niet.

Een positief effect kan in het basisonderwijs wel optreden als assistenten meerdere jaren achter elkaar ondersteuning bieden. Dit gebeurt ook wanneer basisschoolleerlingen in een gestructureerde setting een-op-een of in kleine groepen begeleiding krijgen van een assistent.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Andere relevante Kennisrotonde-antwoorden:

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Deborah van den Berg (antwoordspecialist) en Ruud van der Aa (kennismakelaar).

Onderwijssector
VO

Vraagsteller
vo-instelling - docent

Gerelateerde vragen:

Hebben klassen met meer dan dertig leerlingen een negatieve invloed op de ontwikkeling van kinderen, met name kleuters? En zijn er afspraken over het maximum aantal leerlingen?
 PO | VO | Schoolorganisatie
Er zijn geen recente (wetenschappelijke) onderzoeken voor de Nederlandse situatie bekend, waaruit blijkt dat grote klassen een negatieve invloed hebben op de cognitieve ontwikkeling of de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs. Hiermee is overigens niet gezegd dat de groepsgrootte niet van invloed is op de ontwikkeling van kinderen. Op dit moment zijn er in Nederland geen afspraken gemaakt over het maximum aantal leerlingen per groepsleerkracht
Lees verder
Welke groepsgrootte levert bij unitonderwijs het beste resultaat voor de leerprestaties van leerlingen in de onderbouw van het basisonderwijs?
 PO | Schoolorganisatie | Ook interessant
Een kleinere klassenomvang beïnvloedt over het algemeen de leerprestaties positief. De grens zou weleens bij twintig leerlingen kunnen liggen. Het is daarbij belangrijk de leerlingen binnen kleinere klassen verder te groeperen naar niveau en differentiatie van instructie. Bij echt kleine subgroepen die bestaan uit drie of vier leerlingen zijn de leeropbrengsten hoger dan bij subgroepen van vijf tot zeven leerlingen.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag