Wat is het effect van reflextherapie op leer- en gedragsproblemen van leerlingen op de basisschool?

 PO | Leer- & gedragsproblemen

Ouders en behandelaars geven aan dat kinderen dankzij zogenaamde reflextherapiemethodes zowel cognitief als gedragsmatig forse vooruitgang boeken. De reguliere wetenschap plaatst reflextherapie in het alternatieve circuit. Er is nauwelijks onafhankelijk onderzoek gedaan naar de effectiviteit van deze therapieën. Het wetenschappelijke bewijs voor de effectiviteit van INPP-therapie en aanverwante interventies is zeer mager.

Een bekende reflextherapie is ontwikkeld door het Institute for Neuro-Physiological Psychology (INPP). De INPP-reflextherapie gaat uit van het idee dat leer- en gedragsproblemen – waaronder dyslexie, ADD en ADHD – ontstaan door onvolgroeide reflexen in de zeer vroege kindertijd; voor en na de geboorte. Door het doen van de juiste lichamelijke oefeningen zouden deze reflexen alsnog volgroeien, waardoor de problemen afnemen of verdwijnen. Het INPP, met ook een vestiging in Nederland, zet zich in om de INPP-methode te verspreiden door het opleiden van therapeuten en het vergroten van kennis over de invloed van neuro-motorische onrijpheid op schoolprestaties en gedrag. In Nederland zijn er volgens de Nederlandse INPP-site begin 2017 34 officiële therapeuten actief.

De INPP-reflextherapie maakt deel uit van een bredere set van therapieën voor kinderen met leer- en gedragsproblemen. Die kinderen nemen deel aan interventieprogramma’s zonder dat de effectiviteit is vastgesteld. Er is amper wetenschappelijke onderbouwing voor de bijdrage van reflextherapieën aan het oplossen of verminderen van leerproblemen. Onafhankelijke wetenschappelijke studies naar de werking van de INPP-therapie zijn niet gevonden. Van een aanverwante reflextherapie zijn eenmalige positieve effecten op het wegwerken van leesachterstanden bekend, maar de bevestiging daarvan in vervolgonderzoek ontbreekt.

Tien minuten

Goddard Blythe, de directeur van INPP Engeland, meldt in een overzichtsstudie de resultaten van een aantal onderzoeken. In die onafhankelijk van elkaar opgezette studies werd de INPP-test gebruikt om een diagnose te stellen over het neurologisch disfunctioneren. De inzet van de specifieke dagelijkse INPP-oefeningen van tien minuten in schoolverband gedurende een jaar leidde tot minder neurologisch disfunctioneren, een betere balans en betere coördinatie bij de kinderen. Verder bleken kinderen met een combinatie van leesachterstand en een hoge score op de tests voor neurologisch disfunctioneren door de INPP-oefeningen, iets meer vorderingen bij het lezen te hebben gemaakt dan een controlegroep.

Een andere wetenschappelijke studie betreft een experiment met een interventiegroep, een placebogroep en een controlegroep van elk twintig leerlingen. Daarbij wordt ingegaan op één specifieke reflex, de ANTR ofwel de asymmetrische tonische nekreflex. De resultaten laten zien dat er duidelijke verschillen zijn in de scores op twee leestesten tussen de interventiegroep enerzijds en de placebo- en controlegroep anderzijds. Kinderen die hebben deelgenomen aan de specifieke bewegingsoefeningen gericht op het laten volgroeien van deze nekreflex, hebben substantieel meer vooruitgang geboekt bij het lezen dan kinderen in de beide andere groepen. Dat gold eveneens voor snelheid van schrijven, maar niet bij spellingsvaardigheden. De onderzoekers geven aan dat behalve het kleine aantal deelnemers aan het onderzoek, de samenstelling van de groepen mogelijk invloed had op de resultaten. De aangekondigde vervolgstudie lijkt nooit te zijn gestart.

Al met al blijft het wetenschappelijke bewijs voor de effectiviteit van INPP-therapie en aanverwante interventies erg mager. Er ontbreekt een overzicht van wetenschappelijke literatuur waarmee het anekdotische bewijs systematisch onderbouwd wordt. Reflextherapieën, waaronder die van het INPP, laten geen of hooguit kleine effecten zien, waarbij ook nog de nodige methodologische kanttekeningen te plaatsen zijn.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

 

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar).

Onderwijssector
PO

Vraagsteller
po-instelling - IB'er

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag