Hoe kan een doorgaande lijn van voor- naar vroegschool bijdragen aan de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen?

 VVE | Schoolloopbaan

De invloed van een doorgaande lijn (inhoudelijke en procesmatige afstemming) van voor- naar vroegscholen op leerprestaties en sociaal-emotioneel functioneren is slechts in één studie onderzocht. De onderzoekers vonden geen bewijs voor dit verband. Er is wel onderzoek naar factoren die een rol spelen bij de overgang van voorschool naar basisschool. Maar daarin zijn effecten op leerprestaties en sociaal-emotioneel functioneren niet meegenomen. Wel blijkt dat ouderbetrokkenheid belangrijk is, net als samenwerking tussen professionals rond de inhoud en het volgen van de ontwikkeling van kinderen. Verder kan een soepele overgang een positief effect hebben op de aanpassing van kinderen aan de nieuwe situatie.

Een complex van factoren speelt een rol bij de overgang van voorschool naar basisschool. Een doorgaande lijn kan plaatsvinden op drie niveaus.

  1. Institutioneel: weinig systeemscheiding, nauwe banden tussen de twee schoolsoorten.
  2. Sociaal: kinderen zijn goed voorbereid, weten wat ze kunnen verwachten en wat er van hen wordt verwacht.
  3. Curriculum: soepele overgang in het curriculum (zelfde teksten, zelfde thema’s).

Verder zijn er bij de overgang van de voorschool naar school drie soorten samenwerking:

  1. tussen voorschool en school
  2. tussen voorschool en ouders
  3. tussen school en ouders.

Samenwerking voorschool – school

In een Nederlands onderzoek is nagegaan of de mate waarin VVE-voorscholen en -vroegscholen samenwerken een relatie heeft met latere leerprestaties en sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen. Een verband tussen een sterkere doorgaande lijn en prestaties van leerlingen is niet gevonden. De verklaring die de onderzoekers hiervoor hebben, is dat de sterkste doorgaande lijn waarschijnlijk te vinden is bij de instellingen en scholen met de ‘zwakste’ leerlingpopulatie. Een doorgaande lijn alleen is dan niet voldoende om de zwakkere prestaties van die groep VVE-leerlingen te kunnen compenseren.

Een brede samenwerking tussen alle partijen levert een positieve bijdrage aan een soepele overgang van voorschool naar school en daardoor aan het welbevinden van kinderen. Dat betreft dan de samenwerking tussen professionals van voorschool en school, met een belangrijke rol voor ouders en kinderen.

Voorbereiding van kinderen

Een doorgaande lijn voor kinderen kan worden bewerkstelligd door kinderen competenties bij te brengen die zij nodig hebben op school. De school kan kinderen laten wennen en uitleggen leggen hoe het er aan toegaat op school. Het is gunstig als kinderen van de voorschool samen op school gaan kijken om te wennen aan de nieuwe omgeving en aan andere manieren van leren. Het helpt ook als een ouder kind als mentor optreedt en als het curriculum doorloopt. En het is positief als de leerkrachten zich verdiepen in de achtergrond van de nieuwe leerlingen.

Ook voelen kinderen zich zekerder als zij zich omringd weten door vriendjes. Daarom verdient het aanbeveling om vriendjes bij elkaar in de klas te zetten. Ten slotte is het deel uitmaken van de gemeenschap en het ontwikkelen van een identiteit van groot belang. Het is om die reden raadzaam om de thuiscultuur en de schoolcultuur samen te brengen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Karin Hoogeveen (Sardes) en Sandra Beekhoven (Kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
VVE

Vraagsteller
gemeente - beleidsmedewerker of afdelingshoofd

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag