Welk effect heeft tutorlezen op de ontwikkeling van technische leesvaardigheid?

 PO | Taal | Vakken

Tutorlezen is een effectieve aanvulling op de klassikale leesinstructie. Het bevordert vloeiend lezen en heeft een positief effect op onder andere leesmotivatie en zelfvertrouwen. Wil tutorlezen effectief zijn dan zal het meerdere malen per week in korte sessies moeten plaatsvinden. Belangrijk is daarbij dat het leesmateriaal aansluit op de interesses en het niveau van de zwakkere lezers (de tutee). De tutoren (leerlingen uit hogere groepen of leerlingen met een betere leesvaardigheid) moeten vooraf worden getraind. En hoewel een goede relatie tussen de tutor en tutee essentieel is, dient de samenstelling van tutor-tutee koppels minimaal maandelijks te wisselen.

Het ontwikkelen van technische leesvaardigheid is van cruciaal belang voor begrijpend lezen. Een effectieve manier om kinderen te helpen ontwikkelen tot vloeiende lezers is tutorlezen. Tutorlezen is een vorm van samenwerkend leren. De tutor helpt de tutee in een één-op-één situatie het technisch lezen te oefenen. . De tutor geeft het goede voorbeeld, monitort het lezen van de tutee en geeft hem of haar feedback. Een aantal voorbeelden van tutorlezen zijn:

  • Op zinsniveau. De tutor leest in een tekst steeds één zin tekst hardop en vervolgens leest ook de tutee de zin hardop. Daarna wordt de zin nog een keer herhaald door de tutor.
  • Op tekstniveau. De tutor leest als eerste de tekst hardop en de tutee leest hardop of in stilte mee, waarna de tutee zelf de tekst hardop leest.
  • Op tekstniveau met aandacht voor de inhoud (met name geschikt voor kinderen in de bovenbouw). Voorafgaand aan het lezen bespreken de tutor en tutee samen de inhoud van de tekst. En ze bespreken de uitspraak en betekenis van een aantal moeilijke woorden in de tekst. Vervolgens leest de tutee de tekst en corrigeert de tutor eventuele fouten tijdens het lezen. Na afloop lezen de tutor en tutee samen nog een keer de moeilijke woorden.

Bij het corrigeren is het belangrijk dat de tutor de tutee eerst de tijd geeft om zichzelf te corrigeren of te proberen een moeilijk woord zelf uit te spreken. Als vuistregel geldt dat de tutor 4 seconden wacht voor het verbeteren of helpen van de tutee. De tutor kan corrigeren door de tutee eerst even aan te tikken en vervolgens een hint te geven. Of de tutor kan het incorrect uitgesproken woord verbeteren en de tutee dit woord laten herhalen.

Opbrengsten van tutorlezen

Tutorlezen biedt een succesvolle aanvulling op de klassikale leesinstructie om het vloeiend lezen te bevorderen. Uit diverse vergelijkingen tussen tutorlezen en reguliere klassikale leesinstructie blijkt dat zowel de tutor als de tutee een betere technische leesvaardigheid laten zien of vloeiender kunnen lezen. Naast effecten op technische leesvaardigheid, heeft tutorlezen een positief effect op leesmotivatie. Ook kan tutorlezen, dat is gericht op de inhoud van de tekst, leesbegrip bevorderen. Ten slotte helpt tutorlezen het zelfvertrouwen van zowel de tutor als tutee te verhogen.

Wat werkt bij tutorlezen?

Tutorlezen werkt het best, voor zowel tutor als tutee, als het meerdere malen per week wordt toegepast in korte sessies, bijvoorbeeld drie keer in de week 15 minuten. Voor de motivatie van leerlingen is het belangrijk de teksten aan te laten sluiten bij hun interesses en bij het niveau van de tutee. Daarnaast is een goede relatie tussen tutor en tutee belangrijk en de tutors moeten goed getraind zijn. Tutorlezen is succesvoller als de tutor uit een hoger leerjaar komt dan wanneer de tutee en tutor uit hetzelfde leerjaar komen. De tutor dient minimaal twee AVI-niveaus hoger te lezen dan de tutee. Tot slot is het van belang om tenminste maandelijks de samenstelling van de tutor-tutee paren te wisselen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Elise Swart (antwoordspecialist) en José van der Hoeven (Kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
PO

Vraagsteller
po-instelling - leraar

Gerelateerde vragen:

Welke interventies stimuleren de technische leesontwikkeling van zwakke lezers in groep 3?
 PO | Taal | Vakken
Succesvolle interventies voor zwakke lezers richten zich op training van klankbewustzijn, training in lettergrepen, training van leessnelheid, woorden en teksten lezen, en oefenen, veel oefenen. Het is belangrijk dat een vertraagde leesontwikkeling snel wordt gesignaleerd en dat er in het leesonderwijs aandacht is voor differentiatie.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag