Beïnvloedt ervaringsleren de examenresultaten van vmbo-leerlingen?

 VO | Vernieuwingsonderwijs | Werkplekleren

Onderwijs dat bestaat uit ervaringsleren en/of leren buiten de schoolmuren in combinatie met leren in de klas heeft positieve effecten op leerprestaties. Verder zijn er positieve effecten op niet-cognitieve vaardigheden zoals onderlinge samenwerking. Het gaat om buitenlands onderzoek onder leerlingen in het voortgezet onderwijs én volwassen studenten of cursisten. De resultaten kunnen daarom mogelijk niet een-op-een naar vmbo-leerlingen worden vertaald.

De Amerikaanse filosoof en pedagoog John Dewey wordt meestal gezien als de grondlegger van het ervaringsleren. Hij stelt dat leren eigenlijk gelijk staat aan het opdoen van ervaringen plus het reflecteren op die ervaringen. Voor leren zijn dus zowel ervaringen als reflectie nodig. Ervaringen zonder reflectie leiden niet tot leren. En reflectie zonder ervaring levert voor het leren niks op.

Het reguliere voortgezet onderwijs maakt niet standaard gebruik van de eigen ervaringen van leerlingen, noch is het vanzelfsprekend hen daarop te laten reflecteren. In reguliere lessen is er meer aandacht voor bijvoorbeeld kennisoverdracht, oefening van vaardigheden en reproductie. De vraag is of het vervangen van een deel van de reguliere lessen door ervaringsleren leidt tot betere prestaties op gestandaardiseerde toetsen (zoals een examen).

Examenresultaten

Of ervaringsleren examenresultaten in het voortgezet onderwijs positief of negatief beïnvloedt, daar is geen onderzoek naar gedaan. Wel zijn er meer in het algemeen onderzoeksresultaten beschikbaar over het effect van ervaringsleren.

Leerlingen van middelbare scholen met een buitenschools georiënteerd curriculum scoren hoger op bijvoorbeeld toetsen voor lezen en rekenen dan leerlingen van vergelijkbare scholen met een traditioneel lesaanbod. Ook zijn buitenschoolse lesactiviteiten effectiever voor het ontwikkelen van cognitieve vaardigheden dan lesactiviteiten in de klas. Om het effectief te laten zijn moet het buitenschoolse deel zorgvuldig gepland en geïmplementeerd worden. En het moet een follow-up hebben in de lessen binnen de schoolmuren.

Ervaringsleren heeft positieve effecten op het behalen van vooraf vastgestelde leerdoelen. Dat blijkt uit studies onder middelbare scholieren én volwassenen in trainingssituaties.

Ervaringsprojecten

Specifiek gericht op leerlingen in het voortgezet onderwijs is het STREAM-programma. STREAM staat voor science, technology, reading, engineering, arts, mathematics. Het is een programma voor ervaringsleren op een reguliere school in de VS. Docenten werken samen met een externe (non profit) organisatie die ervaringsprojecten ontwikkelt voor de leerlingen in de lokale omgeving. In deze projecten doen leerlingen authentieke (‘real life’) ervaringen op binnen en buiten de school. Het ervaringsleren binnen dit programma blijkt bij te dragen aan de niet-cognitieve vaardigheden van de leerlingen (bijvoorbeeld samenwerken) en aan de motivatie voor school. De voortgang van leerlingen (op basis van gestandaardiseerde tests) is vergelijkbaar met leerlingen die traditionele lessen volgen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

 

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
VO

Vraagsteller
vo-instelling - docent

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag