Wat is het effect van een op vakinhoud toegespitste aankleding van de wanden van een leslokaal op de leerprestaties van mbo-studenten?

 MBO | Ook interessant

Een gemiddeld niveau van complexiteit en kleur op wanden van het klaslokaal werkt voor het leren van jonge leerlingen het best. Of dat eveneens geldt voor studenten in het mbo is niet bekend. Vakinhoudelijk toegespitste aankleding kan afleiden, vooral voor leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte. Stereotype symboliek in de aankleding kan bepaalde groepen leerlingen het gevoel geven minder thuis te horen in het klaslokaal. Anderzijds kan de aankleding zorgen voor een meer authentieke leeromgeving, wat passend is bij de doelgroep van het mbo.

In het mbo moeten leeromgevingen studenten uitdagen om brede competenties te ontwikkelen, zodat ze kernproblemen in hun toekomstig beroep op kunnen lossen. Het is dus van belang om goed na te denken over de inrichting van de fysieke leeromgeving, het klaslokaal. Dat die inrichting invloed heeft op de betrokkenheid en leerresultaten van leerlingen, is bekend uit onderzoek in het basisonderwijs.

Wat we weten uit het basisonderwijs

Er zijn meerdere ontwerpprincipes voor de fysieke inrichting van klaslokalen. Bij het principe natuurlijkheid spelen licht, geluid, temperatuur, luchtkwaliteit en koppelingen met de natuur een rol. Individualisering legt het accent op eigenaarschap, flexibiliteit en connectie. Complexiteit en kleur zijn bepalend op stimuleringsniveau. Kijkend naar de aankleding van de wanden van een leslokaal toegespitst op vakinhoud, is het stimuleringsniveau het meest van toepassing. Dit ontwerpprincipe heeft namelijk betrekking op de visuele inrichting van de klas.

Zowel kleur als complexiteit hebben een duidelijke invloed op leerresultaten voor lezen en schrijven, maar niet voor rekenen. Een gemiddeld niveau van stimulering werkt daarbij het beste voor leren. Het optimale kleurgebruik houdt het midden tussen wit/bleek en heldere, intense kleuren. Leren is het meest gebaat bij een gemiddelde complexiteit van architectuur, indeling van de klas en muurafbeeldingen.

Mogelijke mechanismen

Anders dan in het basisonderwijs is er geen onderzoek gedaan naar op vakinhoud toegespitste aankleding van een klaslokaal in het mbo. Wel zijn er drie mechanismen af te leiden die daarop van invloed kunnen zijn: aandacht, authentieke leeromgeving en symboliek.

Aandacht

Het moeten verdelen van aandacht kan tegen een op vakinhoud toegespitste aankleding van een klaslokaal pleiten. Visueel stimulerende wanden kunnen leerlingen namelijk afleiden en leraren moeten dan ‘concurreren’ met de wanden voor het krijgen van aandacht. Zo presteren kleuters slechter en zijn ze meer afgeleid in een klas met muurafbeeldingen, dan leerlingen in een klas zonder muurafbeeldingen. Een probleem dat op latere leeftijd waarschijnlijk afneemt, want oudere kinderen kunnen hun aandacht beter vasthouden. Vooral leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte hebben een redelijk rustige omgeving nodig, zonder complexe visuele afbeeldingen.

Authentieke leeromgeving

Voor het creëren van krachtige leeromgevingen in het mbo lijkt de inzet van op vakinhoud toegespitste aankleding van een klaslokaal een pre. Activerende leer- en verwerkingsvormen en leerinhouden die refereren aan betekenisvolle onderdelen van de beroepspraktijk onderstrepen het authentiek leren in het mbo. Doorredenerend is het voorstelbaar dat toegespitste aankleding van een klaslokaal kan zorgen voor een meer authentieke leeromgeving.

Symboliek

De symboliek van objecten en muurafbeeldingen in klassen kan invloed hebben op leerlingen. Zo ondermijnen typisch mannelijke objecten in een klaslokaal de ambities van vrouwelijke leerlingen. Zij voelen zich bijvoorbeeld minder thuis in een lokaal met stereotiepe objecten voor computertechnologie, zoals videogames en objecten uit Star Wars, dan in een lokaal met natuurfoto’s en planten. Ook hebben ze dan minder aspiratie voor een carrière in computertechnologie.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Hilde Bekkers (antwoordspecialist) en Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
MBO

Vraagsteller
mbo-instelling - innovator

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag