Wat is de invloed van ouderbetrokkenheid op het zelfgestuurde leerproces van leerlingen die werken met kindportfolio’s?

 PO | Ouderbetrokkenheid | Zelfregulerend leren

Zowel het gebruik van portfolio’s als zelfgestuurd leren hebben positieve effecten op de ontwikkeling van leerlingen: meer zelfvertrouwen, betere zelfregulatie, hogere prestaties. Bovendien kunnen portfolio’s zelfgestuurd leren bevorderen. Welke invloed ouderbetrokkenheid daarop heeft, daar heeft onderzoek nog geen antwoord op. We weten wel dat ouderbetrokkenheid een positief effect heeft als deze de ontwikkeling van de kinderen direct stimuleert. Ook zou portfoliogebruik een manier kunnen zijn om communicatie tussen ouders en kinderen over school te stimuleren.

Zelfgestuurd leren

Als kinderen hun eigen leerproces sturen, wordt van hen verwacht dat ze dit actief doen en zelf op zoek gaan naar nieuwe kennis en vaardigheden. Daarbij kan de leeromgeving een stimulerende rol spelen, bijvoorbeeld door aanwezigheid van informatiebronnen en internet. Een stimulerende leeromgeving kan kinderen helpen om zelfgestuurd te gaan leren.

Er zijn aanwijzingen dat zelfgestuurd leren leidt tot een hogere leeropbrengst. Kinderen die zelfgestuurd leren, scoren hoger op gestandaardiseerde testen dan kinderen die op een traditionele manier onderwezen zijn. Zelfgestuurd leren door kinderen zorgt voor hogere prestaties, meer zelfvertrouwen en veranderingen in werkgedrag. Kinderen nemen onder andere meer verantwoordelijkheid, worden onafhankelijk en leren te plannen.

Portfolio’s

In een portfolio kiezen kinderen wat zij willen laten zien van hun schoolwerk, vaardigheden en interesses. Verscheidene studies wijzen uit dat het werken met portfolio’s positieve effecten heeft op de leerlingen. Portfolio’s stimuleren kinderen te reflecteren op hun werk, volgende stappen te zetten in hun leerproces en zichzelf doelen te stellen.

Wanneer kinderen een portfolio gebruiken zorgt dat voor een gevoel van trots en een grotere intrinsieke motivatie, en kunnen ze zichzelf steeds beter evalueren. Doordat de kinderen zelf hun portfolio bijhouden, hebben ze meer controle over de toetsingsprocedure en zijn ze minder bang voor een beoordeling.

De laatste jaren is het e-portfolio, ofwel het digitale portfolio, in opkomst. Deze vergemakkelijkt het verzamelen en laten zien van schoolwerk, in vergelijking met de papieren versie. Uit een reviewstudie, in opdracht van NRO, blijkt dat het gebruik van e-portfolio’s zorgt voor verbetering van de schrijfvaardigheden van kinderen (inhoud van de tekst, spelling, grammatica, gebruik van interpunctie). Bovendien neemt de zelfregulatie van kinderen toe, ontwikkelen zij feedbackvaardigheden en groeien zij in hun zelfvertrouwen.

Invloed van ouderbetrokkenheid

Onderzoek dat specifiek gericht is op de invloed van ouderbetrokkenheid op het zelfgestuurde leerproces van kinderen met betrekking tot kindportfolio’s, hebben we niet aangetroffen. Wel is bekend dat wanneer ouders een ondersteunend en stimulerend gezinsklimaat bieden, dit het leerproces van kinderen bevordert.

Ouders kunnen hun kinderen dus ook motiveren bij het werken aan hun portfolio.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Kennisrotonde antwoord (2016). Is er in Nederland onderzoek gedaan naar de relatie tussen samenwerking door een school met de ouders van de leerlingen en de leerresultaten van de leerlingen? (KR.013). Den Haag

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Anne Luc van der Vegt en Angela de Jong.

Onderwijssector
PO

Vraagsteller
pabo - student

Gerelateerde vragen:

Wat weten we over de relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten van leerlingen?
 PO | VO | Gelijke kansen | Ouderbetrokkenheid
Samenwerking tussen ouders en school bestaat in verschillende vormen. Niet alle vormen van ouderbetrokkenheid zijn even effectief. Zo kunnen we meer verwachten van ouderbetrokkenheid thuis (samen lezen,  praten over school) dan van ouderbetrokkenheid op school (ouderparticipatie). Effecten van ouderbetrokkenheid zijn groter naarmate de sociale status van ouders lager is. Daarbij is het wel een voorwaarde dat de school deze ouders als serieuze gesprekspartners ziet. De relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten is complex en is onder meer afhankelijk van de leeftijd en de sociaal-culturele achtergrond van kinderen. Niet alleen feitelijke samenwerking, maar ook de houding en verwachtingen van leraren doen ertoe. Ouders met een laag opleidingsniveau voelen zich meer betrokken dan veel leraren denken.
Lees verder
Hoe kunnen basisscholen bij educatief partnerschap ouders beter informeren over het schooladvies?
 PO | Ouderbetrokkenheid
Bij educatief partnerschap worden ouders gezien als samenwerkingspartners van de school in opvoeding en het leerproces van leerlingen. Die relatie is wederzijds, ouders en school moeten beide initiatief tonen. Als de leraar ouders regelmatig informeert over schoolwerk en ontwikkeling van de leerling, bevordert dit de betrokkenheid van de ouders. Ook helpt dit (realistische) verwachtingen te kweken. Dat kan onder andere door de resultaten van de leervolgsystemen in groep 6 met ouders te delen en deze goed toe te lichten.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag