Bevordert de inzet van School-Wide Positive Behavior Support het studiesucces van studenten in het mbo?

 MBO | Professionalisering

School-Wide Positive Behavior Support is een interventie die sociaal gedrag bevordert en gedragsproblemen bij leerlingen gericht aanpakt. De inzet ervan kan probleemgedrag verminderen en sociale competenties van leerlingen bevorderen. Of het ook werkt in het mbo is niet bekend, het meeste onderzoek naar dit programma betreft het primair onderwijs. En effecten op leerprestaties zijn nauwelijks onderzocht.

Een toenemend aantal scholen in het primair en voortgezet onderwijs maakt gebruik van programma’s om leerlingen te ondersteunen bij het ontwikkelen van sociale competenties en het terugdringen van problematisch gedrag. Een veel gebruikt programma is School-Wide Positive Behavior Support (SWPBS of korter PBS). Doel van deze preventieve aanpak is schoolbreed en vanuit gedeelde waarden een veilig en positief schoolklimaat te creëren, waarin leerlingen optimaal kunnen profiteren van het geboden onderwijs. Er wordt ook actief samengewerkt met ouders en de zorg.

Hoe werkt School-Wide Positive Behavior Support

De doelgroep van SWPBS zijn alle leerlingen in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. SWPBS onderscheidt drie niveaus. Het programma richt zich in de eerste plaats op alle leerlingen (de zogenoemde groene interventies). Daarnaast is speciale aandacht voor groepen leerlingen met gedragsproblemen (gele interventies) en individuele leerlingen met ernstige gedragsproblemen (rode interventies). De gedragsaanpak van SWPBS varieert dus afhankelijk van de ernst van de problematiek van de leerling.

De werkzame elementen van de aanpak zijn:

  • positief basisklimaat gericht op belonen van gewenst gedrag in plaats van straffen van ongewenst gedrag
  • duidelijke gedragsverwachtingen voor de leerlingen
  • consequente manier van belonen en straffen
  • model staan voor goed gedrag door medewerkers van de school
  • zowel extrinsiek als intrinsiek belonen
  • schoolbrede aanpak gedragen door alle medewerkers
  • inzet ouders
  • evaluatie van de handelswijze door het systematisch monitoren van gedrag en consequenties
  • inzet interventies op maat: licht wanneer kan, zwaarder wanneer nodig.

Effecten van SWPBS

Uit onderzoek naar SWPBS blijkt dat het programma theoretisch is onderbouwd en dat de te verwachten effecten plausibel zijn. Een zorgvuldige implementatie is echter tijdrovend, zeker naarmate de schoolorganisatie complexer is, zoals het mbo. In Nederland is nog weinig effectonderzoek gedaan en het in de VS en Noorwegen verrichte onderzoek betreft vooral het primair onderwijs. Onduidelijk is of de bevindingen ook van toepassing zijn op oudere leerlingen. Sommige auteurs veronderstellen dat SWPBS bij oudere leerlingen/studenten minder invloedrijk is. Hun gedrag en welbevinden zouden sterker worden beïnvloed door de wereld buiten de school. Een beperking van het verrichte onderzoek is verder dat het accent ligt op effecten op gedrag en veiligheid, zelden op leerprestaties.

De vraag of de inzet van SWPBS in het mbo een positief effect heeft op leerprestaties kunnen we dus op basis van het beschikbare onderzoek niet beantwoorden. Het is te verwachten dat het terugdringen van ordeverstorend probleemgedrag bij mbo-studenten leidt tot meer welbevinden en meer ruimte voor leren en onderwezen worden. In het verlengde daarvan leidt dat tot betere prestaties. Of de invoering van SWPBS in het mbo daadwerkelijk leidt tot het terugdringen van probleemgedrag en het verhogen van het welbevinden van de studenten is op voorhand niet te zeggen. Dat kan alleen worden vastgesteld door invoering van SWPBS in het mbo onderzoeksmatig te monitoren.

Meer weten?

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Edith van Eck (Kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
MBO

Vraagsteller
mbo-instelling - onderwijsondersteuner

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag