Wat is het effect van de tijd die zit tussen een toets en de herkansing op het resultaat op de herkansingstoets?

 VO | Toetsen & feedback

Er is geen duidelijk effect van de tijdsduur tussen de eerste toets en de herkansing op studiesucces. De resultaten van de herkansing zijn in grote mate afhankelijk van de leerstrategie van een leerling. Het is wenselijk om leerlingen te helpen bij het aanleren van een goede leerstrategie en planning. Er zijn verschillende methoden om het vergeten van studiestof tegen te gaan gedurende de tijd tot de herkansing.

Voor het voortgezet onderwijs zijn geen gegevens bekend over het effect van de duur tussen een toets en de herkansing op het resultaat. Wel over de effecten van het tentamen- en hertentamenrooster op studiesucces in het hoger onderwijs. Eigenschappen van studenten verklaren praktisch alle verschillen in studiesucces. Het plannen van herkansingen binnen of buiten de reguliere examenperioden, heeft geen noemenswaardige invloed. Echter, het spreiden van hertentamens over het studiejaar heeft een negatief effect op studiesucces. Het nadeel van meerdere toetsen plannen op een dag of in een toetsweek, is dat toetsen dan met elkaar concurreren. En ook dat heeft zijn weerslag op resultaten.

Leeractiviteiten en planningsvaardigheden

Belangrijke voorspellers van studiesucces zijn regulatieve leeractiviteiten. Dan gaat het om de mate waarin een leerling zijn leeractiviteiten kan plannen, zijn leren kan evalueren en de studiestof kan indelen. Het verschil tussen succesvolle en niet-succesvolle studenten wordt niet zozeer bepaald door de hoeveelheid tijd die ze besteden aan studeren, maar door het inzetten van deze leeractiviteiten.

Specifieke gegevens over leerstrategieën voor herkansingen zijn er niet. Wel zijn er aanwijzingen dat veel herkansers in het hoger onderwijs pas de week voor het hertentamen beginnen met leren. Ook al zit er een paar maanden tussen het examen en de herkansing. Hetzelfde patroon zou kunnen gelden voor middelbare scholieren.

Remedies tegen het wegzakken van studiestof

Studenten in het hoger onderwijs die weten dat er een hertentamen staat gepland, besteden minder studie-uren aan de eerste poging, dan wanneer er geen mogelijkheid tot herkansing is. Dit zogenoemde herkansingseffect is kleiner als er meer tijd is tussen de toets en de herkansing. Vermoedelijk gaan studenten ervan uit dat ze bij een langere tijdsduur minder onthouden van de studiestof.

Wanneer er veel tijd tussen een tentamen en een herkansing zit, wordt de onthouden kennis in principe niet ‘verdrongen’ door nieuwe kennis. Behalve voor studieonderwerpen die erg op elkaar lijken, dan kan interferentie plaatsvinden. Interferentie vormt geen probleem voor herkansingen als studenten op tijd beginnen met studeren. Als de student de studiestof die eerder ‘weggedrukt’ was door gerelateerde studiestof, opnieuw bestudeert, wordt deze studiestof juist extra goed in het geheugen opgeslagen.

Er zijn verschillende aanpakken om het wegzakken van de studiestof tussen de eerste poging en de herkansing tegen te gaan. Allereerst is het verstandig leerlingen eraan te herinneren dat ze op tijd beginnen met leren. Daarnaast zorgt het tussentijds ophalen van de studiestof uit het geheugen ervoor dat het geheugen de stof extra goed bewaart. De beste methode voor het ophalen van studiestof is het tussentijds maken van een quiz of toets. Het herhaald toetsen van studiestof is een effectievere methode om studiestof op te slaan in het geheugen, dan de studiestof herhaaldelijk bestuderen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Toetsmythes in Didactief

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Judith Conijn (antwoordspecialist) en Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
VO

Vraagsteller
vo-instelling - docent

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag