Op welke manieren dragen masteropgeleide leerkrachten in het primair onderwijs bij aan hun eigen ontwikkeling en aan de kwaliteit van de school?

 LERARENOPLEIDING | PO | Professionalisering | Ook interessant

Basisscholen kunnen masteropgeleide leerkrachten onder meer inzetten bij het ontwerpen van lessen en bij lesbezoek. Persoonlijke kenmerken en leiderschapskwaliteiten van masteropgeleiden verhogen hun bijdrage aan de schoolkwaliteit. Het gaat dan om geloofwaardigheid, geloof in eigen kunnen en het vermogen om collega’s te mobiliseren. Ook schoolkenmerken zijn van belang, zoals inbedding in het personeelsbeleid, het inzetten van verschillende typen masters, en erkenning en ondersteuning door het management. Voorts helpen een sterk netwerk in de school, en een open en lerende cultuur.

Er zijn verschillende masteropleidingen specifiek gericht op professionals die al in het onderwijs werken. Voorbeelden zijn de masters Leren en Innoveren en Educational Needs, aangeboden door verschillende hogescholen. Ook de universitaire master Evidence Based Innovation in Teaching is een voorbeeld. Andere masteropleidingen richten zich op instromers uit het voortgezet onderwijs, zoals Onderwijskunde, en voor het primair onderwijs de academische pabo.

Masteropgeleiden als teacher leaders

Scholen stimuleren en faciliteren deelname aan masteropleidingen, maar ze hebben vaak niet concreet voor ogen hoe ze de meerwaarde van masteropgeleide leerkrachten kunnen benutten. De ondersteuning en de toerusting van masteropgeleiden om een actieve, onderzoekende, aanjagende rol te spelen in onderwijsontwikkeling, verdienen verbetering.

Masteropgeleide leerkrachten krijgen wel regelmatig de typering ‘teacher leaders’ mee. Teacher leaders geven les en hebben daarnaast leidinggevende verantwoordelijkheden buiten het eigen klaslokaal. Ze lijken bij te dragen aan de professionele ontwikkeling van collega’s en (daarmee) aan onderwijs- en schoolontwikkeling. Een hard bewijs hiervoor is er nog niet.

De rol van de leerkracht zelf en van de school

Zowel masteropgeleide leerkrachten als hun school hebben een verantwoordelijkheid om de masterkwaliteiten te benutten. Afgeleid van kennis over teacher leaders lijkt aannemelijk dat persoonlijke (leiderschaps)kenmerken van masteropgeleiden van belang zijn voor hun meerwaarde in de school. Voorbeelden van die kenmerken zijn geloofwaardigheid, geloof in eigen kunnen, en het vermogen om collega’s en directie te mobiliseren.

De school kan bijdragen door het volgen van masteropleidingen een plaats te geven in het personeelsbeleid. Verder is van belang om verschillende typen masters in te zetten, en hun de erkenning en ondersteuning te bieden die ze nodig hebben. Leidinggevenden moeten zorgen voor logistieke ondersteuning in zaken als roostering en middelen. Daarnaast moeten ze een zekere autonomie van masters garanderen, voor de invulling van hun taken. Ook het faciliteren van samenwerking tussen masters en collega’s is wezenlijk.

Die samenwerkende collega’s zijn feitelijk het sociaal kapitaal van de school. De masters hebben collega’s nodig die fungeren als informatiebron of als (mede)innovator. Het zijn professionals die eveneens de dialoog aangaan, onderzoekend werken en kennis uitwisselen. Vooral een intern netwerk van masteropgeleiden met voldoende kritische massa is belangrijk om hun potentieel te benutten. Dat zal alleen lukken als de school hier een actief beleid op voert. Verder is er een open en lerende cultuur nodig, een cultuur waarin iedereen fouten mag maken en waar iedereen continue leert.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Niek van den Berg (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
LERARENOPLEIDING, PO

Vraagsteller
po-instelling - leraar

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag