Welke kenmerken van de leeromgeving en welke aanpakken in een associate degree-opleiding bevorderen studiesucces van studenten afkomstig uit het mbo?

 LERARENOPLEIDING | MBO | HO | Schoolloopbaan

Pilots van associate degree-opleidingen lijken er op te wijzen dat de samenwerking tussen mbo- en hbo-docenten hen meer zicht geeft op elkaars opleidingen. Dat zou hen bewegen tot aanpassingen in het programma en de aanpak van de opleidingen, om zo een goede pedagogisch-didactische leeromgeving te bieden. De kenmerken van de opleidingen lijken belangrijker voor het studiesucces van studenten dan de locatie van de opleiding.

Mbo’ers die doorstromen naar het hbo vallen relatief vaak uit. Zowel studentkenmerken als verschillen tussen mbo en hbo spelen hierbij een rol. Interventies van mbo en hbo zoals proefstuderen, voorlichting, studieloopbaanbegeleiding en mentoring zorgen voor een betere doorstroom naar het hbo en voor minder uitval.

Tussen mbo en hbo-bachelor

Ook associate degree-opleidingen (ad-opleidingen) kunnen bijdragen aan succesvolle mbo-hbo-loopbanen. Het gaat om tweejarige hbo-opleidingen op niveau 5, vooral bedoeld voor mbo’ers die een korte hbo-opleiding willen volgen. De opleidingen sluiten aan op een vraag uit de arbeidsmarkt naar werknemers met een opleidingsniveau tussen mbo-niveau 4 en een hbo-bachelor. Ook kunnen studenten na een ad-opleiding doorstromen naar een hbo-bacheloropleiding. Overigens bestaat de instroom in ad-opleidingen ook uit afstromers uit het hbo en uit havisten.

Hogescholen kunnen in een ad-opleiding samenwerken met het mbo. Zo kan een opleidingsteam ontstaan uit zowel mbo- als hbo-docenten. Ook medewerkers uit de desbetreffende arbeidsmarktsector kunnen bij opleidingen betrokken zijn, bijvoorbeeld in een beroepenveldcommissie of als werkbegeleider. Deze manier van samenwerking moet bijdragen aan het studiesucces van studenten. Dat houdt in het behalen van een ad-diploma, bij voorkeur zonder vertraging, en doorstroom naar werk (op niveau 5) of naar een hbo-bacheloropleiding.

Bekendheid bij mbo- en hbo-docenten over elkaars opleidingen

Pilots met ad-opleidingen zorgen voor bekendheid bij mbo- en hbo-docenten over elkaars opleidingen, zodat ze het programma aanpassen. Het gaat dan om doorlopende leerlijnen en praktijkgerichtheid. De didactische aanpak ondergaat eveneens verschuivingen, bijvoorbeeld van docent naar coach. Dergelijke aanpassingen dragen bij aan een helder profiel van de opleiding en lijken belangrijker voor het studiesucces te zijn dan de locatie van de opleiding. Een mbo- of een hbo-omgeving maakt weinig uit. Mede door het stoppen van een deel van de pilots valt daar echter niet met zekerheid iets over te zeggen.

Doorstroom

Vanwege het schaarse onderzoek ontbreekt ook zicht op curriculumkenmerken in relatie tot studiesucces. Aanknopingspunten blijven nu beperkt tot die uit meer algemene doorstroomstudies. Succesvolle doorstroom van studenten is gebaat bij een door het hele opleidingsteam gedragen missie en visie. Het hebben van hoge verwachtingen van studenten, met passende begeleiding en mentoring, is eveneens van belang. Dit geldt ook voor extra aandacht voor de start van studenten in het hbo. Andere kenmerken die werken zijn groepsbinding en aandacht voor academische vaardigheden en informatieverwerking in het curriculum.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Met de inwerkingtreding van de Wet Associate Degree op 1 januari 2018 is de ad een zelfstandige opleiding geworden, los van de hbo-bacheloropleiding. Op initiatief van de Vereniging Hogescholen is het Landelijk Overlegplatform Associate degrees gerealiseerd, waarin ook de MBO-Raad is vertegenwoordigd.

Recent bracht het ROA een studie uit over omvang en rendement van ad-opleidingen. Dit laat zien dat het gat tussen mbo en hbo in zekere mate lijkt te worden gedicht, want afgestudeerden met een associate degree verdienen een salaris dat tussen het gemiddelde van mbo 4 en hbo-bachelor ligt.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Niek van den Berg en Maurice de Greef (kennismakelaars Kennisrotonde).

Onderwijssector
LERARENOPLEIDING, MBO, HO

Vraagsteller
onderwijskundige

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag