Dragen brede niveau 2 opleidingen in het mbo bij aan de motivatie, slagingskansen en arbeidsmarktkansen van studenten?

 MBO | Schoolloopbaan | Ook interessant
shutterstock_124814620 (banner)

Het arbeidsmarktperspectief voor studenten in het mbo op niveau 2 is niet altijd positief. Mbo-instellingen willen dit oplossen door brede niveau 2 opleidingen aan te bieden. Er is nog geen onderzoek beschikbaar naar (lange termijn) arbeidsmarktperspectieven van deze brede kwalificaties. Wel kunnen we op basis van verwant onderzoek veronderstellen dat brede mbo 2 opleidingen op de korte termijn (aan het begin van de beroepsloopbaan) een kleinere kans op werk bieden dan smalle opleidingen. Maar op de lange duur (verderop in de beroepsloopbaan) hebben breed opgeleiden een even grote kans op werk. En ze werken in beroepen met een hoger maatschappelijk aanzien (en salaris) dan smaller opgeleiden op mbo niveau 2.

De mbo niveau 2 opleiding duurt 1 tot 2 jaar en bereidt studenten voor op uitvoerende werkzaamheden. Ongeveer een derde van de mbo 2-gediplomeerden stroomt direct door naar de arbeidsmarkt (en dus niet naar een vervolgopleiding). Door technologische ontwikkelingen en ict-toepassingen (bijvoorbeeld robotisering) krimpt de werkgelegenheid in delen van de arbeidsmarkt. Daardoor wordt het arbeidsmarktperspectief van met name mbo niveau 2 gediplomeerden bedreigd. Het idee is dat met bredere kwalificaties het voor gediplomeerden eenvoudiger is om tussen beroepen te switchen en dat ze daarmee flexibeler inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt.

Nieuwe opleiding

De nieuwe opleiding Dienstverlening op niveau 2 biedt zo’n brede kwalificatie. Daarin kunnen studenten na het basisdeel kiezen uit diverse uitstroomprofielen zoals Facilitair medewerker, Medewerker sport & recreatie of Helpende zorg & welzijn. Deze kwalificatie ‘Dienstverlener breed’ is gebaseerd op een aantal bestaande kwalificatiedossiers (bijvoorbeeld Helpende Zorg en Welzijn, Medewerker facilitaire dienstverlening, Verkoper en Medewerker secretariaat en receptie) waarbij is gekeken naar overeenkomstige of verwante werkprocessen. Meerdere instellingen bieden deze brede kwalificatie inmiddels aan. Er zijn nog geen brede kwalificaties beschikbaar voor andere bestaande kwalificatiedossiers op niveau 2.

Effecten van breed opleiden

Deze specifieke brede opleidingen op mbo niveau 2 niveau zijn gestart in het schooljaar 2016-2017. Dat betekent dat er nog geen beeld is van de arbeidsmarktpositie van deze groep. Op grond van recente studies over het thema vakmanschap kan daar desondanks wel iets over gezegd worden.

De kansen op werk blijken voor recent gediplomeerden die een specialistische opleiding gedaan hebben iets beter dan recent gediplomeerden met een bredere opleiding. Dit verschil is bij reeds langer gediplomeerden verdwenen. Als gekeken wordt naar status van de beroepen dan blijken de mbo-studenten die breed zijn opgeleid beter af te zijn dan de specialistisch opgeleiden. Dat geldt voor zowel de recent als de reeds langer gediplomeerden. Een hoge status betekent dat een beroep aantrekkelijk is (onder meer qua loon) en veel maatschappelijk aanzien heeft. Een lage status betekent weinig aantrekkelijk en weinig aanzien.

Brede mbo 2 opleidingen, die minder opleiden tot praktisch vakmanschap, lijken op de lange duur (verderop in de beroepsloopbaan) niet zozeer tot hogere kansen op werk te leiden maar wel op werk met een hoger maatschappelijk aanzien en dito salaris.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Lees meer over het opzetten van brede opleidingen op niveau 2.

 

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sjerp van der Ploeg en Georgia Vasilaras (kennismakelaars Kennisrotonde).

Onderwijssector
MBO

Vraagsteller
onderwijskundige

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag