Welke invloed hebben kennis en vaardigheid in een moderne vreemde taal op het leren van een andere moderne vreemde taal?

 VO | Taal | Toetsen & feedback | Vakken

Kennis van een moderne vreemde taal kan bij tieners een zowel een positieve als een negatieve invloed hebben op het leren van een nieuwe vreemde taal.  Op luister- en leesvaardigheid kan er sprake zijn van een positieve invloed, maar op woord- en zinsniveau kan er sprake zijn van een negatieve invloed bij het leren van een andere moderne vreemde taal. Die invloed hangt onder meer af van overeenkomst tussen de talen, de taalvaardigheid in de eerste vreemde taal en de mate van gebruik van de eerste vreemde taal. Bij een schriftelijke vertaaltaak schakelen leerlingen niet-relevante talen uit.

Mensen die een nieuwe taal leren maken gebruik van kennis die ze van andere talen hebben. Zo hielden middelbare scholieren die een tekst eerst in hun moedertaal schreven en meteen daarna in drie andere talen vertaalden, de talen goed gescheiden. De beperkte negatieve invloed van verschillende talen was afkomstig van de eerste en tweede taal, de derde en vierde taal hadden geen invloed. Wanneer leerlingen een schriftelijke vertaaltaak doen, hebben zij blijkbaar voldoende tijd om de talen die op dat moment niet relevant zijn ‘uit te schakelen’. Of deze bevinding ook geldt voor leerlingen in andere taallleersituaties is vanuit dit onderzoek niet te beantwoorden.

Zo blijkt uit ander onderzoek dat een eerder geleerde taal een negatieve invloed kan hebben op het leren van nieuwe talen als het gaat om woord- en zinsniveau. Middelbare scholieren met Duits als moedertaal en Frans als vreemde taal, maakten fouten in het Engels die duidelijk terug te leiden waren naar het Duits en Frans. Een dergelijk effect kan ook plaatsvinden op zinsniveau. Nederlandse middelbare scholieren beoordeelden Franse zinnen met een woordvolgorde die bij Engels of Nederlands hoort, vaak als ‘goed’. Zowel bij leerlingen die tweetalig onderwijs volgden, als bij leerlingen in reguliere klassen, had het Engels invloed op het beoordelen van Franse zinnen.

Echter, het op jonge leeftijd leren van een vreemde taal kan bij het leerproces van een volgende taal ook helpen. Duitssprekende kinderen die vanaf negen jaar Engels leerden, waren beter in lees- en luistervaardigheid in het Frans toen ze op elfjarige leeftijd Frans leerden, dan kinderen die nog geen andere taal geleerd hadden. Het is daarbij makkelijker om een taal te leren die lijkt op een eerder geleerde taal, omdat dan bijvoorbeeld gebruik kan worden gemaakt van de gelijkenis tussen de uitspraak van woorden in twee talen. Bij het leren van een nieuwe vreemde taal grijpen leerlingen daarnaast vaker terug op de andere vreemde taal dan op hun moedertaal. Echter, of de moedertaal of de tweede taal van invloed is op de derde taal, is mede afhankelijk van hoeveel de talen op elkaar lijken. De taal die het meeste op de derde taal lijkt, zal de grootste invloed hebben. Die invloed is het sterkst bij zelfstandige naamwoorden, bijvoeglijke naamwoorden en werkwoorden.

De invloed van talen op elkaar is wel afhankelijk van het beheersingsniveau van deze talen. De kennis van de eerder geleerde taal is pas van invloed op de nieuwe taal als een minimum beheersingsniveau is bereikt. Als iemand een minimum niveau in de tweede taal heeft behaald, maar daarin niet erg vaardig is, is de invloed van de tweede op de derde taal negatief. Wanneer iemand de tweede taal veel gebruikt en vaardig is in deze taal, heeft de tweede taal een positieve invloed op de derde taal. Ten slotte speelt behalve taalvaardigheid de klassengrootte mee. In grotere klassen laten leerlingen meer negatieve invloed zien van de ene op de andere taal.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Claire Goriot (antwoordspecialist) en José van der Hoeven (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
VO

Vraagsteller
vo-instelling - docent

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag