Wat is het effect van concrete materialen in het rekenonderwijs op de prestaties van leerlingen in groep 3 tot en met 8?

 PO | Vakken

Het gebruik van driedimensionale materialen heeft een klein tot matig positief effect op rekenprestaties, vergeleken met het gebruik van abstracte rekenkundige symbolen. Vooral op de basisvaardigheden voor rekenen hebben concrete materialen een positieve invloed.

Factoren voor effectief rekenonderwijs liggen op het niveau van de les, de leerkracht, de klas, de school en de leerling. Het gaat om beïnvloedbare factoren, die mogelijk samenhangen met de rekenprestaties van leerlingen. Bij leerkrachtniveau gaat het om kennis en vaardigheden, en de professionele ontwikkeling. Voorbeelden van andere niveaus zijn de sfeer in de klas, het schoolklimaat en overtuigingen bij leerlingen.

Factoren op het niveau van de les

Op lesniveau gaat het onder meer om leerstofaanbod, tijd en instructie- en werkvormen. Daar vallen ook de hulpmiddelen onder, technologische en niet-technologische. Binnen die laatste categorie is specifiek gekeken naar concrete driedimensionale materialen. Het idee is dat leerlingen hiermee de mogelijkheid krijgen om via fysieke interactie met objecten rekenkundige informatie beter te begrijpen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het spelen met blokken of nep briefgeld om meer inzicht in getallen te krijgen.

Vooral leerlingen in de leeftijd van zeven tot en met elf jaar profiteren van de driedimensionale materialen. Verder blijkt het effect groter op de basisvaardigheden voor rekenen (matig tot groot effect) dan voor de probleemoplossingsvaardigheden en de uitleg door de leerling hoe hij tot de oplossing is gekomen (beide klein tot matig effect), en de transfer (verwaarloosbaar tot klein effect).

Bij het gebruik van driedimensionale materialen zijn de effecten op breuken en algebra groter dan op rekenkundige bewerkingen, zoals optellen en delen. Materialen die geen ander object voorstellen hebben meer effect dan materialen die representatief zijn voor een echt object, zoals namaak briefgeld.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
PO

Vraagsteller
po-instelling - schoolleider

Gerelateerde vragen:

Wat is een effectieve rekendidactiek voor leerlingen in het basisonderwijs en hangt dat samen met kenmerken van de leerlingpopulatie?
 PO | Vakken | Ook interessant
Constructivistische rekenmethoden, zoals realistisch reken-wiskundeonderwijs, leveren geen betere resultaten op dan traditionele methoden zoals directe instructie, maar ze doen er ook niet voor onder. De rekenprestaties hangen samen met de kennis en vaardigheden van de leraar, de interactie tussen leraar en leerlingen en de aandacht en tijd voor rekenen-wiskunde. Rekenzwakke leerlingen lijken problemen te ondervinden bij relatief open didactische methoden, omdat zij meer behoefte aan structuur hebben dan betere rekenaars.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag