Wat zijn effectieve methoden in het omgaan met culturele diversiteit bij politiek gevoelige onderwerpen?

 MBO | Gelijke kansen

Structurele aandacht voor diversiteit werkt positief bij lesgeven aan volwassenen van verschillende etnische achtergronden. Dan kunnen docenten politiek gevoelige en cultureel bepaalde onderwerpen in de les behandelen. Hierbij dient de docent over goede pedagogische, didactische en interpersoonlijke competenties te beschikken. Om de lessen goed te laten verlopen, kan de docent de dialoog met de deelnemers aangaan, de deelnemers in groepen laten werken en leeftijd- of studiegenoten bij het leerproces betrekken.

Vooral in taallessen en in lessen maatschappij-oriëntatie hebben docenten in het volwassenenonderwijs te maken met een zeer heterogene groep deelnemers. Door de vele verschillende etnische achtergronden kunnen onderwerpen die politiek gevoelig liggen of cultureel bepaald zijn, wrijving tussen de deelnemers veroorzaken. Dat kan een goed leerproces in de weg staan.

Docentcompetenties

Volgens leerlingen in het voortgezet onderwijs kan meer verdraagzaamheid en respect gerealiseerd worden door het in de klas te hebben over waarden, normen en verschillende culturen. Het is dan wel wenselijk dat de school samen met de leerlingen een visie op diversiteit ontwikkelt. Het volwassenenonderwijs kan deze opzet overnemen en zijn deelnemers betrekken bij het vormgeven van intercultureel leren.

De docent speelt een belangrijke rol in het begeleiden van diversiteitsprocessen in de klas. Individuele kenmerken van de docent, zoals etniciteit en werkervaring bepalen of hij kan omgaan met culturele diversiteit tijdens de les. Leeftijd en geslacht doen er veel minder toe. Als pedagoog kan hij de bijdragen tijdens onderwijsleergesprekken van alle deelnemers gelijkwaardig honoreren, ook wanneer formuleringen gebrekkig zijn. Hij kan inhoudelijke eisen stellen en alert zijn op onderlinge verhoudingen tussen deelnemers. Als vakdidacticus zorgt de docent ervoor dat deelnemers zelf met hun oplossing komen, waar anderen feedback op kunnen geven. Hij betrekt alle deelnemers bij het oplossingsproces en houdt de verschillende culturele perspectieven op gelijkwaardige manier in de gaten.

Op het interpersoonlijke vlak houdt de docent de leiding en honoreert hij de inbreng van alle deelnemers. Hij vat samen, herhaalt en vraagt om reacties en feedback. Hij gaat de dialoog met de deelnemers aan, laat ze in groepen werken en betrekt andere deelnemers bij het leerproces.

Het verloop van lessen

Hoe sensitiever de docent in het voortgezet onderwijs op het gebied van interculturaliteit is, hoe minder vaak hij spanningen meemaakt in etnisch gemengde klassen. Die docenten hebben een vertrouwensrelatie met de leerlingen opgebouwd, en een positief en veilig klimaat in de klas gecreëerd. Als docenten leerlingen meer ruimte geven om mee te praten en hun een eigen standpunt in te nemen tijdens de les, waarderen de leerlingen dat positief. Het werken in groepen kan helpen om de lesinhoud zo vorm te geven dat het voor alle leerlingen interessant is.

Het is belangrijk dat deelnemers elkaar als een individu gaan zien in plaats van als lid van een groep. Dat kan door deelnemers in kleine groepen te laten samenwerken. Wanneer deelnemers samen naar interculturele vraagstukken kijken, leren ze namelijk om verschillende perspectieven te begrijpen en hun eigen (voor)oordelen bij te stellen. De docent deelt zelf de deelnemers in groepen in om etnische groepsvorming te voorkomen.

Opleidingen kunnen onderlinge contacten met leeftijd- of studiegenoten van verschillende (etnische) achtergronden stimuleren, ook buiten de klas. Door de interactie tussen de deelnemers maken ze kennis met andere culturen en leren ze van elkaar.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Maurice de Greef (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
MBO

Vraagsteller
mbo-instelling - docent

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag