Wat zijn effectieve methoden voor leesbevordering in groep 4-8 van het basisonderwijs?

 PO | Taal | Vakken

Veel tijd besteden aan lezen is belangrijk voor de ontwikkeling van leesvaardigheid. Door de leesmotivatie van leerlingen te verhogen, zullen zij frequenter gaan lezen. Daardoor verbetert dus tevens hun leesvaardigheid (technisch lezen en begrijpend lezen). Scholen kunnen het lezen bevorderen door onder andere een grote variatie van boeken voor alle leeftijden aan te bieden. Dit aanbod moet aantrekkelijk zijn en niet alleen fictie (jeugdliteratuur) bevatten maar ook non-fictie (informatieve teksten). Verder is het van belang een leescultuur op school te ontwikkelen, leerlingen te begeleiden bij hun keuzes en tijd in te ruimen om leerlingen die zelf gekozen boeken te laten lezen. Succesvol leesbevorderingsbeleid beperkt zich echter niet tot geïsoleerde activiteiten, maar legt een relatie met het hele basisschoolcurriculum.

Leerlingen die weinig lezen (op school en thuis), lopen het risico dat hun leesvaardigheid achterblijft waardoor hun kansen op een goede schoolcarrière verminderen. Scholen doen er goed aan om een schoolbreed leesbevorderingsbeleid te ontwikkelen. Wanneer leerlingen ontdekken dat zij met lezen hun behoeften kunnen bevredigen, zal dat hun leesmotivatie bevorderen en gaan ze meer lezen. Bij leesbevordering in de onderbouw ligt de nadruk op de ontwikkeling van beginnende geletterdheid. In de midden- en bovenbouw gaat het meer om zelfstandig lezen, waarbij leerlingen zelf het leesmateriaal kiezen. Niet alleen fictie, maar ook informatieve teksten uit het zaakvakonderwijs horen bij dat materiaal. Dit heeft uiteindelijk een positief effect op de onderwijskansen van leerlingen die achterblijven bij technisch en begrijpend lezen.

Kenmerken van succesvol leesbevorderingsbeleid

Lezen bevorderen kan het beste in een schoolbrede aanpak die gericht is op zowel voorwaardelijke aspecten als intrinsieke aspecten. Voorwaardelijke aspecten zijn bijvoorbeeld de schoolbibliotheek, roostertijd, samenwerking met buurtbibliotheek en evaluatie van de uitvoering van het beleid. Onder intrinsieke aspecten valt het pedagogisch/didactisch handelen om de leesmotivatie te stimuleren van leerlingen die dat het meest nodig hebben. Daarvoor moet het leesbevorderingsbeleid onderdeel zijn van het bestaande curriculum van taal- en zaakvakonderwijs. Een apart uurtje in het weekrooster voor vrij lezen, boekpromotie en voorlezen is niet genoeg om de leesmotivatie van leerlingen te verhogen. Het zal deel uit moeten maken van een leescultuur op school die de nadruk legt op wat leerlingen kunnen winnen met het lezen. Leerlingen moeten het lezen gaan zien als een middel om voor hen belangwekkende informatie op te doen (non-fictie). Of om hun creatieve behoeften te vervullen, zoals het prikkelen van de fantasie of het genieten van verhalen (fictie).

Aandachtspunten

Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn:
– focussen op een dieper begrip van teksten
– autonomie verlenen aan de leerlingen (tekstkeuze, leesdoel en werkwijze)
– aansluiten op de belangstelling van leerlingen
– gelegenheid tot samenwerking bieden bij het lezen en leren van teksten
– leesteksten gebruiken in het kader van meer omvattende opdrachten (werkstukken, schrijfopdrachten of exposities).

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Amos van Gelderen (Kohnstamm Instituut) en Edith van Eck (Kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
PO

Vraagsteller
po-instelling - schoolleider

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag