Zijn er verschillen in leeropbrengsten tussen basisschoolleerlingen in het unitonderwijs en zij die klassikaal onderwijs volgen?

 PO | 21e-eeuwse vaardigheden | Ook interessant

Het weinige onderzoek naar de effecten van unitonderwijs op taal- en rekenprestaties van leerlingen in de leeftijd van vier tot twaalf jaar is niet eensluidend. Voor sociaal-emotionele en 21e-eeuwse vaardigheden zijn slechts summiere gegevens bekend. Er zijn aanwijzingen dat leerlingen op scholen met unitonderwijs meer metacognitieve vaardigheden en meer eigenaarschap voor hun leerproces ontwikkelen.

Unitonderwijs werkt met grote groepen leerlingen in plaats van met leerstofjaarklassen. Een team van leraren, al dan niet in samenwerking met onderwijsassistenten en vakspecialisten, verzorgt het onderwijs aan een grote groep leerlingen van verschillende leeftijden en niveaus. Binnen de units coacht elke leraar zijn eigen groep, zo’n vijftien tot twintig leerlingen. De organisatie van het unitonderwijs verschilt van school tot school. Scholen beogen met unitonderwijs dat elke leerling op zijn eigen niveau mee kan doen aan het onderwijs.

Leeropbrengsten kleinschalige experimenten

Unitonderwijs is een relatief nieuw onderwijsconcept. In SlimFit, een innovatief onderwijsexperiment met bepaalde vormen van unitonderwijs, zijn reguliere klassen in het basisonderwijs vervangen door units van zeventig tot negentig leerlingen. In het experiment heeft unitonderwijs aanvankelijk positieve effecten op de Cito-scores voor taal en rekenen. Een jaar na afloop van het experiment zijn die effecten echter omgeslagen.

Unitonderwijs lijkt het wel mogelijk te maken om leerlingen meer maatwerk, betere uitleg en meer adequate aandacht te bieden. Leerlingen leren meer van en met elkaar, en ervaren meer autonomie. Ook zijn ze meer eigenaar van hun leerproces – allemaal onderdelen van de 21e-eeuwse vaardigheden. Daarnaast ontwikkelen leerlingen metacognitieve vaardigheden, zoals leren leren.

Een ander, kleinschalig project wijst uit dat leerlingen in het unitonderwijs zich op een aantal dimensies beter ontwikkelen dan leerlingen in het klassikaal onderwijs. Het gaat om bereidheid om te leren, betrokkenheid, werkhouding en welzijn. Tussen beide groepen bestaan geen verschillen in scores op de Cito-toetsen.

Het belang van formatief toetsen

Unitonderwijs beoogt maatwerk te leveren. Daarvoor is het nodig om frequent inzicht te hebben in de vorderingen van leerlingen. Na afloop toetsen of leerlingen de lesstof hebben begrepen, volstaat dan niet. Van belang is juist om leerlingen tijdens het leren te toetsen op hun voortgang, ofwel formatief toetsen. Het unitonderwijs maakt hiervoor vaak gebruik van digitale leersystemen en digitale leerlingvolgsystemen. Hiermee kunnen leraren de voortgang van individuele leerlingen volgen op verschillende kennis- en vaardigheidsniveaus. Leerlingen kunnen zelfstandig en op hun eigen niveau en in hun eigen tempo aan hun leerdoelen werken, en hun eigen vorderingen volgen. Leerlingen en leraren kunnen zo zien welke onderdelen goed beheerst worden en welke onderdelen aandacht vragen. Zo kunnen beiden nadenken over vervolgstappen. Dit betekent dat de leraar ook een coachende rol heeft. Over het effect van het gebruik van dergelijke adaptieve leersystemen is nog niets bekend.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Over unitonderwijs

Formatief evalueren

Andere relevante Kennisrotonde-antwoorden:

Op welke wijze, met welk doel en met welk resultaat kunnen we met succes formatieve toetsing inzetten in het onderwijs?

Welke groepsgrootte levert bij unitonderwijs het beste resultaat voor de leerprestaties van leerlingen in de onderbouw van het basisonderwijs?

Wat is er in de wetenschappelijke literatuur bekend over de effecten van formatief evalueren?

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Jo Scheeren (antwoordspecialist) en Ruud van der Aa (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
PO

Vraagsteller
po-instelling - schoolleider

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag