Welke competenties hebben docenten nodig om leerlingen/studenten in het (v)mbo te begeleiden bij authentieke opdrachten?

 LERARENOPLEIDING | VO | MBO | Professionalisering | Werkplekleren | Ook interessant

Het lijkt bevorderlijk als docenten in het vmbo en het mbo theorie en praktijk in authentieke opdrachten met elkaar verbinden. Een brede blik op het beroep kan helpen om dit te realiseren. Authentiek leren vraagt van docenten ook ontwerpvaardigheden. Docenten kunnen verschillende vormen gebruiken om leerlingen en studenten te begeleiden. Bij elk van deze vaardigheden en activiteiten is het belangrijk om dit te doen in samenwerking met de opdrachtpartners.

Leerlingen in het vmbo en mbo-studenten bereiden zich voor op de beroepspraktijk door opdrachten uit te voeren van partners in de omgeving van de school. In deze opdrachten staat authentiek leren vaak centraal; zo leren ze in beroepsechte situaties.

Er is geen onderzoek bekend dat eenduidig aangeeft welke competenties docenten nodig hebben om leerlingen en studenten in (authentieke) opdrachten te begeleiden. Uit ander onderzoek komen wel vaardigheden naar voren die waarschijnlijk behulpzaam zijn. Het gaat om de vaardigheden samenwerken met partners, verbinden van theorie en praktijk, en begrijpen van beroepsinhoud en projecten. Ook (her)ontwerpen van opdrachten en begeleiden van leerlingen en studenten horen daarbij.

Samenwerken met partners

Een goede samenwerking tussen de school en partners is belangrijk voor het verwerven van opdrachten, het afstemmen van de inhoud en de begeleiding van leerlingen en studenten. Het verwerven van authentieke opdrachten vraagt om het opzetten en het onderhouden van een netwerk. Projectmatige samenwerking kan leiden tot een langere verbintenis door voort te bouwen op resultaten en weer nieuwe opdrachten te definiëren. Begeleiding van leerlingen en studenten is een gedeelde verantwoordelijkheid van docenten en partners.

Verbinden van theorie en praktijk

Leerlingen en studenten leren beter als theorie en praktijk worden gecombineerd. Docenten dienen daartoe theorie en praktijk in authentieke opdrachten met elkaar te verbinden. Voor een begeleider die werkervaring heeft in het beroepsveld is het makkelijker om de link tussen school en werk te maken. Voor leren op de werkplek is inbedding in het curriculum van belang. Het is aannemelijk dat dit ook geldt voor authentieke opdrachten.

Begrijpen van beroepsinhoud en projecten

Inzicht in hoe authentieke opdrachten zijn gerelateerd aan de beroepspraktijk of zijn ingebed in het curriculum, kan docenten helpen in het begeleiden van leerlingen en studenten. Effectieve opdrachten zijn gebaseerd op gehele processen of taken in plaats van deeltaken. Een goed begrip van projectonderwerpen en projectvoorstellen is een relevante competentie. Docenten moeten in controle zijn over lesthema’s, zodat ze de inhoud flexibel kunnen toepassen in verschillende leeromgevingen.

(Her)ontwerpen van opdrachten

Bij authentiek leren moeten docenten niet alleen de link tussen theorie en praktijk op curriculumniveau verwerken, maar ook in staat zijn taken of opdrachten vanuit de beroepspraktijk te (her)ontwerpen. Bij dat laatste is het van belang om de volgorde van authentieke taken zo in te richten dat de inbreng en verantwoordelijkheden voor leerlingen en studenten steeds toenemen.

Begeleiden van leerlingen en studenten

Begeleidingsactiviteiten zijn onder te verdelen in instructiefase, verwerkingsfase en besprekingsfase.

In de instructiefase begeleiden docenten leerlingen en studenten door middel van informatieoverdracht, voordoen, hardop denken en inzichten delen. Bij de verwerkingsfase stimuleert de docent leerlingen en studenten om zelf oplossingen te bedenken en laat hij ze reflecteren op hun handelen. De docent geeft suggesties, biedt extra materiaal aan en beantwoordt vragen zodat ze kunnen oefenen. Langzaam maar zeker bouwt de docent de ondersteuning af – rekening houdend met individuele verschillen – zodat de zelfstandigheid van de leerling en student toeneemt. In de laatste fase, die van de bespreking, is er ruimte om te evalueren en feedback te geven.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Ander relevant Kennisrotonde-antwoord: Welk handelingsrepertoire heeft een docent beroepsonderwijs nodig in een praktijknabije leeromgeving?

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sandra Wagemakers (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
LERARENOPLEIDING, VO, MBO

Vraagsteller
lerarenopleiding - docent

Gerelateerde vragen:

Welk handelingsrepertoire heeft een docent beroepsonderwijs nodig in een praktijknabije leeromgeving?
 MBO | Werkplekleren
Naast de gangbare expertise die een docent in elk geval nodig heeft om in het beroepsonderwijs te werken, zijn er ook negen docentrollen onderkend specifiek voor praktijknabije leeromgevingen. Een hiervan is die van procesbegeleider, ook wel coach of facilitator genoemd. Over welk handelingsrepertoire zo’n coach nodig heeft, is nog niet heel veel bekend. Wel weten we dat verschillende begeleidingsvormen, van voordoen tot coaching op maat, van belang zijn.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag