Hoe kunnen mbo-docenten studenten van een technische opleiding motiveren voor mondelinge presentaties?

 MBO | Taal | Vakken

Studenten hebben behoefte aan autonomie, gevoel van competentie en sociale verbinding. De docent kan hieraan tegemoet komen door aangepaste instructie, en afgestemde leeractiviteiten en beoordelingsstrategieën te hanteren. Hij kan de studenten zelf leerdoelen laten opstellen, voldoende oefengelegenheid bieden en ruimte geven voor feedback in een veilige omgeving. Zo neemt de motivatie van studenten toe en stijgt hun zelfvertrouwen.

Aan het eind van de opleiding moeten mbo-studenten niveau 2 en 3 voor het vak Nederlands een monoloog kunnen houden. Ze zijn in staat te redeneren, een eigen mening te verkondigen en een kort verhaal te vertellen. Ze verzamelen informatie om over een zelfgekozen onderwerp een voorbereide presentatie te geven. Tot slot kunnen ze vragen beantwoorden over deze presentatie. De motivatie voor het vak Nederlands bij mbo-studenten is echter betrekkelijk laag.

Intrinsieke motivatie van studenten verhogen

De docent kan de intrinsieke motivatie van studenten verhogen door een leeromgeving te creëren die aan een aantal basisbehoeften van hen voldoet. Een daarvan is autonomie. De student heeft de vrijheid om een activiteit naar eigen inzicht uit te voeren en hij heeft invloed op wat hij doet. Verder is een gevoel van competentie belangrijk, het vertrouwen dat de student heeft in eigen kunnen. Hij moet ervaren dat hij genoeg capaciteiten heeft om de gewenste resultaten te behalen. Ten slotte wil de student verbondenheid met de omgeving. Elke student heeft de behoefte om ergens bij te horen en zich gewaardeerd en gerespecteerd te voelen. Ook een positief klimaat in de klas valt onder basisbehoeften. Studenten moeten zich vrij voelen om vragen te stellen en niet bang zijn om fouten te maken.

Presentatievaardigheden ontwikkelen

Mondeling presenteren omvat de integratie van kennis, vaardigheden en houding die nodig zijn om in het openbaar te spreken. Een belangrijk uitgangspunt om die competentie aan te leren is het specifiek formuleren van het leerdoel, inclusief die op deelaspecten van de presentatie. Docenten moeten zorgen voor een uitdagende inhoud en oplopende moeilijkheidsgraad. Studenten laten oefenen voor een echt publiek verhoogt hun competentie en zelfvertrouwen. Oefenen kan tevens de spreekangst verminderen. Het observeren van experts of studiegenoten is eveneens bevorderlijk voor het zelfvertrouwen en de competentie van studenten. Verder hebben studenten behoefte aan transparante beoordeling. De feedback moet expliciet zijn, tactvol, goed getimed en gericht op de vaardigheid.

Toepasbaarheid in het mbo

Vooral het stimuleren van interactie en het geven van feedback sluiten goed aan bij effectieve taaldidactiek. Daarnaast is authenticiteit belangrijk. Het is aan de docent om aan te geven welke rol presentaties spelen in het betreffende beroep waar de studenten voor leren. Als mondeling presenteren in het beroep weinig voorkomt, dan kan de docent studenten stimuleren een presentatie te houden over iets uit hun vakgebied waarover ze enthousiast zijn. De docent Nederlands heeft over het algemeen minder kennis van het technische vakgebied. Dat biedt studenten een kans om aan hun docent te vertellen wat er zo mooi is aan hun vak of hoe iets werkt of gebruikt moet worden.

Het opdelen van de taak of korte presentaties houden voor kleine groepen werken ook goed. Op die manier bouwt de student de moeilijkheidsgraad op. Tevens zorgt het voor verschillende oefengelegenheden en feedbackmogelijkheden. Het is belangrijk dat studenten elkaar eerlijk beoordelen. Ze vinden presenteren doorgaans niet nuttig en leren daarom niet automatisch van elkaars feedback. Dat vraagt een goede voorbereiding van de docent door in elk geval een veilig leerklimaat te creëren. Door een filmpje te laten zien van een spreker over een interessant onderwerp en vervolgens samen met de studenten te reflecteren op een aantal aspecten, leren studenten feedback geven.

Meer weten?

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Martine Gijsel (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
MBO

Gerelateerde vragen:

Hoe kunnen docenten het eigenaarschap van leerlingen in het voortgezet onderwijs versterken?
 VO | Motivatie | Zelfregulerend leren
Eigenaarschap van leren is de mate waarin de leerling verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen leerproces. Om het eigenaarschap van leerlingen te versterken kun je onder meer de motivatie, betrokkenheid, zelfsturing en metacognitieve vaardigheden bevorderen. Docenten kunnen daarvoor hun eigen gedragsrepertoire verbreden, bijvoorbeeld door didactische strategieën toe te passen die zijn gericht op het gevoel van autonomie, betrokkenheid en competentie. Ook leerlingen effectieve leerstrategieën aanleren en hen ondersteunende feedback geven, zijn voorbeelden van effectief docentgedrag. Bovendien kunnen docenten de leeromgeving verrijken met bijvoorbeeld goed toegankelijke informatiebronnen, internet en andere (digitale) hulpmiddelen.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag