Hoe kunnen mbo 3/4-studenten zich goed voorbereiden op de beroepspraktijkvorming?

 MBO | Werkplekleren

In de voorbereiding op de beroepspraktijkvorming (bpv) hebben opleiding en werkplek helder voor ogen en met elkaar afgestemd wat de doelstelling van de bpv is en hoe deze wordt vormgegeven. Het is belangrijk studenten in de voorbereiding te ondersteunen bij het formuleren van leerdoelen en bijpassende werkvormen. Ook moeten zij hulp krijgen om de verbinding tussen bpv en curriculum te leren begrijpen, het werkveld te leren kennen en bij het leren leren. Opleiding en werkveld moeten daarnaast zorgen voor een goede match tussen student en werkplek.

Werkplekleren vormt een belangrijk onderdeel van alle curricula van het beroepsonderwijs. In het middelbaar beroepsonderwijs is werkplekleren wettelijk verankerd in de beroepspraktijkvorming (bpv). Hoe opleidingen de bpv moeten vormgeven, is niet bij wet vastgelegd, dat wordt aan de praktijk overgelaten. Een blauwdruk voor een optimale inrichting en organisatie van werkplekleren bestaat echter niet. Er is wel een aantal elementen belangrijk voor de voorbereiding op het werkplekleren.

Doelen bpv en bijpassende werkvormen

Aan werkplekleren zijn drie doelen verbonden: oriëntatie op het beroep, ontwikkeling van competenties en vaardigheden, en participatie in een beroepsdomein. Het moet duidelijk zijn welke doelen aan een bepaalde bpv-periode zijn verbonden en hoe de verschillende bpv-periodes op elkaar voortbouwen.

Bij verschillende doelen horen verschillende werkvormen. Als de doelstelling oriëntatie is, dan is meewerken met een werknemer minder voor de hand liggend. Een bedrijfsprofiel maken is dan bijvoorbeeld een passendere bpv-opdracht, omdat de student dan inzicht krijgt in het bedrijf. Is de doelstelling participatie, dan is meewerken en daarop achteraf reflecteren voor de hand liggend.

Het curriculum

Voor studenten is niet altijd helder, dat het schoolprogramma en het bpv-programma onderdeel uitmaken van hetzelfde curriculum. Zij beschouwen de bpv regelmatig als ‘werken’ en school als ‘leren’. Tijdens de bpv zijn studenten echter ook aan het leren.

Daarnaast is het belangrijk studenten voor te bereiden op de wereld van het werkveld. Bijvoorbeeld door mensen uit het werkveld op school uit te nodigen en hen te betrekken bij onderdelen of opdrachten in het voorbereidingsprogramma.

Matching

Een goede afstemming en goed contact tussen opleiding en werkveld is cruciaal. Dit betreft zowel de periode voorafgaand aan, als tijdens de bpv.

Een belangrijke voorwaarde voor het succes van werkplekleren is bovendien dat de bpv-plek en de leerbehoeften en -mogelijkheden van de student op elkaar aansluiten. Passende plaatsing is een taak van de opleiding. Verschillende partijen hebben hun eigen ideeën over de voorwaarden voor een goede match.

Leervaardigheden studenten

Studenten moeten worden geholpen bij het leren leren en zelfregulatie kan hierbij als hefboom werken. Bij zelfregulatie weet je wat er nodig is om een taak succesvol uit te voeren (je plant, je monitort, en je evalueert). Tegelijkertijd ben je in staat om naar je eigen competentie-ontwikkeling te kijken: wat leer je waarvan, waar kan je wat leren en wat moet je nog beter in je vingers krijgen. Steeds meer opleidingen werken met leerdoelen voor de bpv die studenten zelf moeten formuleren.

Tips voor een goede voorbereiding

  • Besteed met studenten aandacht aan de leerdoelen van de bpv en de werkvormen die daarbij passen.
  • Bereid studenten voor op ‘de wereld van het werkveld’.
  • Maak aan studenten de verbinding van de bpv met het curriculum op school duidelijk.
  • Besteed tijd aan de samenwerking en afstemming met het werkveld, zowel over de voorbereiding op de bpv als de bpv zelf.
  • Besteed voldoende aandacht aan een goede match tussen student en leerwerkplek.
  • Zet studenten in een leermodus voor ze de bpv ingaan door het leren leren te ondersteunen.

Meer weten?

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Femke van Glansbeek – Timmermans (kennismakelaar Kennisrotonde). Zij heeft hiertoe Loek Nieuwenhuis en Haske van Volkhoven (Kenniscentrum Kwaliteit van Leren, HAN) geconsulteerd.

Onderwijssector
MBO

Vraagsteller
lerarenopleiding - student

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag