Leidt het werken met authentieke taaltaken in een beroepsgerichte context tot grotere leeropbrengsten dan traditioneel taalonderwijs?

 MBO | Taal | Vakken

Er bestaat een sterke indicatie dat het werken met authentieke taaltaken in een beroepsgerichte context leidt tot grotere leeropbrengsten dan traditioneel, apart geprogrammeerd onderwijs. Theoretisch gezien hebben authentieke leertaken een voordeel wanneer ze holistisch van aard zijn, betekenisvol en leerlingen voldoende ondersteuning krijgen.

Authenticiteit is gerelateerd aan cultuur en de vaardigheid om zich te gedragen en denken als een taaldoelgroep. Het gaat bij de beantwoording van deze vraag om het produceren van echte taal voor een echt publiek, waarin een echt bericht gecommuniceerd wordt. Er bestaat namelijk een gat tussen de taal die op scholen wordt gebruikt en de taal in de echte wereld. Om beter voorbereid te zijn op omgang met authentieke taal moeten leerlingen daar eerder mee in aanraking komen.

Tweetalig onderwijs

Canada kent een type onderwijs waarin leerlingen volledig worden ondergedompeld in de voor hen vreemde taal, dus of Frans of Engels. Het gaat hier om echte taal, aangezien al het onderwijs in ‘de andere’ taal plaatsvindt. Het echte publiek bestaat uit klasgenoten en docent. Het echte bericht is het leren van vakinhoud. Op deze manier halen Engelstalige leerlingen voor luistervaardigheden in het Frans een bijna moedertaalniveau. Leerlingen scoren veel beter op andere taalvaardigheden zoals spreekvaardigheid, dan leerlingen die traditioneel onderwijs genieten. Verder staan ze positief tegenover de vreemde taal en haar sprekers.

In Nederland ontbreekt de noodzaak om een vreemde taal (meestal Engels) direct in een authentieke context te gebruiken. Toch valt een goede vergelijking te maken met het zogenoemde tweetalig onderwijs. Veel van de voordelen uit het buitenland gelden eveneens voor het Nederlandse tweetalig onderwijs. Er gelden landelijke richtlijnen voor dat type onderwijs, ook voor het mbo. Leerlingen ontwikkelen in vergelijking met leerlingen in het traditionele onderwijs betere spreek- en luistervaardigheden. De inhoudelijke kennis van beide groepen leerlingen is vergelijkbaar. Deze resultaten worden bovendien bereikt met docenten die meestal geen native speaker zijn. Hoewel het meest bekend is over de effectiviteit van tweetalig onderwijs in het voortgezet onderwijs, laten de effecten voor het (v)mbo eveneens een voorzichtig positieve tendens zien.

Vanuit een theoretisch perspectief hebben authentieke leertaken vooral een voordeel ten opzichte van traditioneel taalonderwijs wanneer zij holistisch van aard zijn, voldoende ondersteund worden tijdens de uitvoering en betekenisvol zijn. Bij traditioneel onderwijs is er vaak sprake van gefragmenteerd, gedecontextualiseerd onderwijs. Dit is onderwijs waarbij er niet vanuit hele taken wordt gewerkt, maar stukjes van die taken. Zo kan bijvoorbeeld het opstellen van een stroomschema een belangrijke deelvaardigheid zijn voor een elektricien. Als de elektricien vervolgens alle andere vaardigheden beheerst, wordt vaak aangenomen dat hij een goede vakman wordt. Zoals bij veel andere zaken is het geheel meer dan de som der delen. Als de elektricien alle vaardigheden, gefragmenteerd, zonder context, in isolatie aanleert is de kans klein dat hij de onderlinge coördinatie tussen deelvaardigheden spontaan beheerst. Als we nu terugkeren naar de authentiek taaltaken, wordt duidelijk waar de voordelen liggen ten opzichte van traditioneel onderwijs. Het is voor de professional niet alleen belangrijk om deeltaalvaardigheden (onder meer vocabulaire en grammatica) onder de knie te krijgen, maar vooral om deze deeltaalvaardigheden te coördineren binnen de relevante context. Authentieke taaltaken hebben dus vooral meerwaarde wanneer deze worden gebaseerd op hele taaltaken, het liefst binnen de context van het beroep.

Ondersteuning bij deze taken is essentieel. Deze ondersteuning moet gericht zijn op het overdragen van verantwoordelijkheid van docent naar student. Dit is een gradueel proces, dat de student zoveel mogelijk in zijn zone van naaste ontwikkeling houdt. In deze zone voert de student taken uit die eigenlijk net te moeilijk zijn voor hem, en met hulp van de docent toch kan uitvoeren. Het is verder belangrijk dat authentieke taaltaken betekenisvol zijn. Betekenisvolle informatie is namelijk makkelijker op te slaan in het geheugen. Dit geldt vooral als het aansluit op de al aanwezige kennis. Vaak zijn deze taken uit zichzelf al betekenisvol omdat ze gedestilleerd worden uit een, voor de student, betekenisvolle context.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Jorrick Bekkers (antwoordspecialist) en Georgia Vasilaras (Kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
MBO

Vraagsteller
mbo-instelling - projectleider

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag