Verbetert bij tweetalig mbo de taalvaardigheid in de tweede taal en zorgt dat voor een beter arbeidsmarktperspectief?

 MBO | Taal | Vakken

Tweetalig onderwijs wordt behalve in het voortgezet onderwijs ook op mbo-scholen aangeboden. Het is aannemelijk dat tweetalig onderwijs op het mbo positieve effecten heeft op taalvaardigheid in de tweede taal. Wat betreft een beter arbeidsmarktperspectief van de studenten: bij internationaal georiënteerde beroepen is het van meerwaarde om meerdere talen goed te beheersen, zo blijkt uit een enkel onderzoek.

Tweetalig onderwijs in Nederland

In Nederland wordt met name in het voortgezet onderwijs tweetalig onderwijs aangeboden. Bij tweetalig onderwijs wordt bij inhoudelijke vakken (zoals geschiedenis en aardrijkskunde) in een andere taal lesgegeven.

Ook mbo-instellingen bieden tweetalig onderwijs aan. In de desbetreffende opleidingen wordt minstens 50% van de (beroepsgerichte) vakken in het Engels gegeven of, bij een enkele opleiding, in het Duits. Het niveau van de vakkennis en de taalvaardigheid Nederlands van de mbo-studenten die tweetalig onderwijs volgen, mag niet afwijken van dat van andere studenten. Bovendien moet veel aandacht worden besteed aan de internationale oriëntatie van studenten die tweetalig onderwijs volgen. Zo moeten studenten deelnemen aan een (of meerdere) internationale projecten of een stage volgen met een internationaal karakter.

Er is (nog) geen onderzoek gedaan naar de vorm en de meerwaarde van tweetalig onderwijs in het mbo. Daarom hebben we gekeken naar studies naar tweetalig onderwijs in andere schooltypen en in internationale context. Deze studies geven een beeld van de mogelijke meerwaarde van tweetalig onderwijs in het mbo, maar geven daarover geen zekerheid.

Taalvaardigheid

Leerlingen die tweetalig voortgezet onderwijs hebben gevolgd, beheersen de Engelse taal op hoger niveau dan leerlingen die geen tweetalig onderwijs hebben gevolgd. De woordenschat is hoger en de schrijfvaardigheid in het Engels is beter. Deze voorsprong is blijvend. Tweetalig onderwijs heeft mogelijk ook cognitieve voordelen op executieve functies ofwel uitvoerende regelfuncties.

Daarnaast hoeft de betere beheersing van Engels niet ten koste te gaan van de beheersing van andere vakken die in de tweede taal gegeven zijn, zoals geschiedenis en aardrijkskunde. Ook de taalvaardigheid in het Nederlands hoeft er niet onder te leiden. Het is aannemelijk dat dezelfde effecten bij mbo-studenten optreden. Internationale literatuur laat bovendien zien dat bij studenten met een lager intelligentieniveau dezelfde positieve effecten optreden als bij bovengemiddeld intelligente studenten.

Nederlands

In de meeste aangehaalde studies over tweetalig onderwijs worden alleen positieve effecten gevonden op taalvaardigheid in de tweede taal en op motivatie van leerlingen en van docenten. Zorgen over een mogelijk negatief effect op de beheersing van het Nederlands of andere schoolvakken blijken dus ongegrond. Er zijn echter ook kritische geluiden. De meeste studies naar de effecten van tweetalig onderwijs voldoen niet aan wetenschappelijke criteria. Zo blijkt uit een brede reviewstudie over Content Language Integrated Learning in Europa. Al met al is het beschikbare onderzoek niet erg overtuigend.

Aansluiting arbeidsmarkt

De meerwaarde van tweetalig onderwijs voor de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt is nauwelijks onderzocht. Wel wordt vaak aangenomen dat tweetalig onderwijs goed is voor het arbeidsmarktperspectief. Afgestudeerde universitaire studenten en toekomstige werkgevers blijken internationale skills belangrijk te vinden. Met internationale skills wordt hier bedoeld interculturele vaardigheden, internationale betrokkenheid en internationale vakkennis, maar ook taalvaardigheid in een tweede taal.
Het is aannemelijk dat bij internationaal georiënteerde beroepen het bij uitstek van meerwaarde is om meerdere talen goed te beheersen. Maar werkgevers in internationale bedrijven geven wel aan dat kennis van het Nederlands daar ook bij hoort.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Ook relevant is deze vraag gesteld aan de Kennisrotonde: In hoeverre heeft tweetalig onderwijs invloed op de vakspecifieke kennis en vaardigheden van de leerlingen?

 

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Tinka van der Kooij (kennismakelaar Kennisrotonde).

Onderwijssector
MBO

Vraagsteller
mbo-instelling - adviseur of beleidsmedewerker

Gerelateerde vragen:

Wat is er bekend over de verschillen in schoolprestaties van leerlingen op internationale scholen of in het tweetalig onderwijs (TTO) en van leerlingen op reguliere scholen?
 PO | VO | Schoolorganisatie | Taal | Vakken
Nederlands onderzoek naar de effecten van internationale onderwijsprogramma’s is niet beschikbaar. In de V.S. blijkt dat een internationaal onderwijsprogramma als het International Baccalaureate een betere voorbereiding op het undergraduate programma (college) lijkt dan een regulier curriculum. Leerlingen in het tweetalig onderwijs (TTO) in Nederland beheersen vooral het Engels op een hoger niveau wat een blijvende voorsprong oplevert ten opzichte van leerlingen zonder TTO. Verder blijkt TTO niet ten koste te gaan van andere vakken als geschiedenis en aardrijkskunde.
Lees verder
In hoeverre heeft tweetalig onderwijs invloed op de vakspecifieke kennis en vaardigheden van de leerlingen?
 VO | Taal | Vakken
Leerlingen in het voortgezet onderwijs die tweetalig onderwijs volgen, beheersen vooral het Engels op hoger niveau. Dat levert een blijvende voorsprong op ten opzichte van leerlingen die alleen in het Nederlands les krijgen. Tweetalig onderwijs gaat niet ten koste van andere vakken zoals Nederlands, geschiedenis en aardrijkskunde.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag