Nederlandse leerlingen presteren goed in lezen, maar er zijn verschillen tussen scholen

Nederlandse leerlingen uit groep 6 van het basisonderwijs hebben wederom bovengemiddeld gepresteerd op internationale leestoetsen. Dit blijkt uit de nieuwste resultaten van de Progress in International Reading Literacy Study, waaraan Nederland sinds 2001 deelneemt. De resultaten van de meest recente meting (PIRLS-2016) werden vandaag bekend gemaakt in Parijs.

Dit is een gezamenlijk persbericht van de Radboud Universiteit en het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).

Na een daling in leesprestaties tussen 2001 en 2006 zijn de leesprestaties van Nederlandse leerlingen de afgelopen tien jaar stabiel gebleven. Toch is Nederland afgezakt naar een veertiende plek op de internationale ranglijst.
Deze daling komt enerzijds doordat er steeds meer landen deelnemen, waaronder twee hoogpresterende landen (Finland en Noord-Ierland). Anderzijds zijn Nederlandse leerlingen de afgelopen vijftien jaar door tien landen voorbijgestreefd. Dit betreft zowel Aziatische landen (Singapore, Hong Kong, Chinees Taipei) als Europese landen (Russische Federatie, Ierland, Polen, Noorwegen, Engeland, Letland, Hongarije).

Weinig uitblinkers

Nederland heeft van alle landen de kleinste spreiding tussen zwakke en sterke lezers. Net als bij voorgaande metingen behalen vrijwel alle leerlingen het laagste leesvaardigheidsniveau. Minder dan de helft van de leerlingen behaalt echter een hoog leesvaardigheidsniveau (48%). In Nederland behaalt bovendien slechts een kleine groep leerlingen (8%) een geavanceerd leesniveau. Dit percentage ligt in 27 landen hoger dan in Nederland.

Meisjes lezen beter dan jongens

Net als in bijna alle andere deelnemende landen, behalen meisjes in Nederland hogere leesscores dan jongens. Het verschil in leesscore is toegenomen ten opzichte van eerdere metingen. Dit komt doordat jongens minder goed presteren op de basisleesvaardigheden, terwijl de score van meisjes gelijk is gebleven. De prestaties op complexe leesvaardigheden zijn voor zowel jongens als meisjes stabiel gebleven.  

Grote schoolverschillen

De gemiddelde leesscore van groep 6-leerlingen verschilt sterk tussen scholen. Dit komt deels door verschillen in leerlingenpopulatie. Leerlingen die thuis geen Nederlands spreken behalen bijvoorbeeld lagere leesprestaties dan leerlingen die thuis wel Nederlands spreken. Ook tussen scholen met vergelijkbare leerlingenpopulaties bestaan echter grote verschillen in leesscores. De school waar de leerling onderwijs krijgt, is dus sterk bepalend voor hoe een leerling scoort op leesvaardigheid.

Bron: infographic behorende bij het Nationaal PIRLS-rapport; De infographic is gemaakt door Studio Lakmoes en is in zijn geheel te vinden op www.expertisecentrumnederlands.nl.
Infographic behorende bij het Nationaal PIRLS-rapport. De infographic is gemaakt door Studio Lakmoes en is in zijn geheel te vinden op www.expertisecentrumnederlands.nl.

Steeds minder leesplezier

Nederlandse leerlingen ervaren steeds minder plezier bij het lezen. In Nederland vindt 31% van de leerlingen lezen niet leuk. Dit is vergelijkbaar met percentages in Vlaanderen en Scandinavische landen (Zweden, Noorwegen, Denemarken), terwijl leeftijdsgenoten in andere landen meer leesplezier ervaren. Ondanks dat ook het leesplezier van ouders wereldwijd de afgelopen jaren is afgenomen, is het leesplezier van Nederlandse ouders internationaal gezien vrij hoog.

Over het onderzoek

De PIRLS-studies worden geïnitieerd door de International Association for the Evaluation of Education Achievement (IEA). Aan PIRLS-2016 deden 50 landen mee. In Nederland hebben 4.206 leerlingen uit groep 6 van het basisonderwijs, uit 226 klassen van 132 scholen, deelgenomen. De uitvoering in Nederland lag in handen van het Expertisecentrum Nederlands (Radboud Universiteit, Behavioural Science Institute). Het onderzoek werd uitgevoerd met financiering van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap via het NRO.

Meer informatie