Doorbraakproject Onderwijs & ICT

Projectnummer
405-15-823
Titel
Gepersonaliseerd leren met ICT: docent en leerling samen aan het stuur.
Programma
Penvoerder
NRO
Looptijd
1-7-2015 t/m 30-4-2018
Onderwijssector
po, vo
Thema
ICT en onderwijs
Status
Lopend

Bij gepersonaliseerd leren met ict werkt gedeelde controle van leraar en leerling over het leerproces

Interventies rond gepersonaliseerd leren met ict in po- en vo-scholen hebben positieve effecten op cognitieve leerprestaties en niet of nauwelijks op motivatie en zelfregulerend leren van leerlingen. Daarbij blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht, Universiteit Leiden en Oberon dat interventies waarin de leerling en leraar samen het leerproces aansturen (shared control) positieve effecten laten zien op zowel cognitieve leerprestaties als motivatie en zelfregulatie.

In het onderzoek zijn de interventies met betrekking tot gepersonaliseerd leren met ict in 35 vo-scholen en 9 groepen van 94 po-scholen beschreven. Afhankelijk van de vragen van scholen, zijn effecten gemeten op cognitieve leerprestaties, motivatie en zelfregulerend leren. Op basis van een multiple-case design is de relatie tussen interventiekenmerken en gevonden opbrengsten bestudeerd.

Leraar en leerling samen aan het stuur voor effectief leerproces

Positieve effecten op cognitieve leerprestaties komen vooral voor bij interventies die zich richten op 1) complete doorvoering van een schoolbreed integratief concept van gepersonaliseerd leren, 2) differentiëren, 3) leerlingcontrole over het te nemen leerpad maar wel binnen door de leraar gestelde scherpe grenzen en 4) gebruik van adaptieve software in combinatie met leraar-gestuurd leren (alleen in het po). Hierbij is het moeilijk te zeggen welke van de vier interventiekenmerken het meeste effect heeft. Zowel interventies met een focus op lesgeven op maat (leraargestuurd) als interventies waar de leerling meer controle heeft over het leerproces, lijken een positieve invloed te hebben op cognitieve prestatie. Dit zou kunnen samenhangen met de bevinding dat juist gedeelde controle over het leerproces (dat wil zeggen sturing door zowel leerling als leraar) belangrijk is voor een effectief leerproces.

Bij gedeelde controle is passende ondersteuning vanuit de leraar zeer belangrijk. We zien bij een integratieve benadering dat de interventies met een nadruk op coaching tot de meeste opbrengsten leiden. Dit belang van coaching komt ook naar voren bij de interventies waarin leraarsturing centraal staat en de interventies waarin de controle meer bij de leerling ligt. Uit de resultaten van deze interventies blijkt dat leerlingen keuzevrijheid prettig vinden, maar ook behoefte hebben aan structuur en duidelijkheid over leerdoelen en verwachtingen.

Projectleider

Naam projectleider
Instelling projectleider
Prof. dr. L. Kester
Universiteit Utrecht
Publicaties
Relevante link(s)

Deze NRO-projectendatabase is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reacties. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheernro@nwo.nl