Een Groen Lyceum

Projectnummer
405-14-581
Titel
Een Groen Lyceum
Programma
Organisatie
NRO
Looptijd
1-10-2014 t/m 31-3-2017
Onderwijssector
vo, mbo
Thema
Onderwijsloopbanen en overgangen in het onderwijs, Onderwijsontwerp en curriculumontwikkeling
Status
Afgerond

HGL-leerlingen halen sneller diploma en stromen vaker door

Het Groene Lyceum illustreert dat je met doorlopende leerlijnen betere onderwijskansen aan leerlingen kunt bieden, zegt Harm Biemans op basis van zijn onderzoek naar dit geïntegreerde vmbo/mbo-programma.

Leerlingen van het Groene Lyceum (hGL) hebben vaak een havo-advies, maar havo is ze eigenlijk te theoretisch. Ze willen graag ook iets kunnen dóen: ze zijn praktisch ingesteld. Het Groene Lyceum richt zich heel bewust op deze specifieke groep leerlingen. En dat sorteert effect, blijkt uit onderzoek van Harm Biemans van Wageningen University & Research. Leerlingen halen sneller hun vmbo-diploma en stromen vaker door naar het mbo en uiteindelijk het hbo.

Biemans vergeleek in een deel van zijn onderzoek 165 leerlingen van het Groene Lyceum met reguliere vmbo-leerlingen. Beide groepen scoorden even goed op hun eindexamens, zij het dat de eerste groep gemiddeld een jaar eerder het vmbo-eindexamen deed. ‘Om de vergelijking zo eerlijk mogelijk te maken, hebben we alleen vmbo-leerlingen genomen met een vergelijkbare, dus relatief hoge, Cito-score,’ vertelt Biemans. ‘De uitkomst laat zien dat de leerlingen van het Groene Lyceum een goede opleidingskeuze hebben gemaakt: op het reguliere vmbo zouden ze waarschijnlijk te weinig uitgedaagd zijn.’ Vervolgens keek Biemans hoe het de jongeren na het Groene Lyceum verging: niet alleen behaalden zij vaker een mbo4-diploma dan vergelijkbare, reguliere mbo-studenten, ook stroomden zij vaker door naar het hbo.

Succesfactoren

De sleutel tot succes is volgens Biemans de combinatie van onderwijskundige kenmerken. Het Groene Lyceum is een doorlopende leerlijn: een geïntegreerd vmbo/mbo-programma waarbij leerlingen al vroeg te maken krijgen met mbo-lesstof, met een sterke focus op de praktijk en veel aandacht voor studie- en onderzoeksvaardigheden voor het hbo. Daarnaast is er sprake van versnelling: waar een vmbo- en vervolgens een mbo4-opleiding in totaal zeven tot acht jaar in beslag nemen, duurt het traject van het Groene Lyceum zes jaar met een mogelijkheid tot versnellen. Dat betekent dat leerlingen meer lesstof in kortere tijd verwerken. Ook krijgen ze bij de kernvakken (avo en exact) les op havoniveau. Door al deze kenmerken sluit het Groene Lyceum volgens Biemans goed aan op de specifieke eigenschappen van de doelgroep, dus jongeren die meer kunnen dan het vmbo, maar op de havo ‘waarschijnlijk niet goed uit de verf komen vanwege het theoretische gehalte van de opleiding’.

Verschillende locaties, hetzelfde resultaat

Een andere uitkomst van het onderzoek is dat de leerlingen op verschillende locaties van het Groene Lyceum vergelijkbaar presteren: het maakt dus niet uit waar ze les krijgen. In totaal zijn er twaalf vestigingen van zes agrarische opleidingscentra (aoc’s) waar jongeren een Groen Lyceum-traject kunnen volgen. Deze uitkomst was niet vanzelfsprekend: de aoc’s gingen vanaf 2007 onafhankelijk van elkaar van start. Sinds 2012 is er ‘pas’ structureel bestuurlijk overleg en zijn er bijvoorbeeld docentbijeenkomsten om ervaringen te delen en elkaar verder te helpen. Inmiddels werken de betrokken aoc’s ook volgens een gemeenschappelijk onderwijskundig model.

Betere doorstroom

Initiatieven als het Groene Lyceum laten volgens Biemans zien dat er goede alternatieven zijn voor leerlingen die mogelijkerwijs binnen traditionele onderwijsvormen (vmbo/mbo, havo) buiten de boot zouden vallen. ‘Een substantiële groep leerlingen heeft behoefte aan onderwijs dat het midden houdt tussen het vmbo/mbo en havo.’

De integrale aanpak van het Groene Lyceum onderstreept volgens hem ook het belang om te (blijven) zoeken naar manieren om het leerlingen makkelijker te maken om door te stromen naar het hoger onderwijs. ‘Alles zou erop gericht moeten zijn om leerlingen te helpen hun kennis en vaardigheden optimaal te ontwikkelen,’ schrijven Biemans en zijn collega’s. ‘Zij zouden niet gehinderd moeten worden door kunstmatige grenzen tussen onderwijsniveaus.’

Resumé van de belangrijkste onderzoeksresultaten

Groene Lyceum-leerlingen:

  • halen gemiddeld een jaar eerder dan reguliere vmbo-leerlingen vergelijkbare resultaten voor de vmbo-eindexamens van de vakken Nederlands, Engels, wiskunde en biologie (alle gemiddelde cijfers liggen tussen 6,3-6,8).
  • stromen in vergelijking met reguliere vmbo-leerlingen vaker door naar het mbo (96,6% vs. 90,1%) en minder vaak door naar de havo (9,4% vs. 1,5%).
  • halen vaker een mbo4-diploma dan reguliere mbo-studenten (90,7% vs. 68,6%).
  • stromen vaker door naar het hbo dan reguliere mbo-studenten (67,9% vs. 37,3%).

Hbo-studenten die op het Groene Lyceum hebben gezeten, zijn positiever over hun studievaardigheden en theoretische kennis dan leerlingen die van het reguliere mbo komen, blijkt uit de eerste resultaten van een vragenlijstonderzoek van Harm Biemans (WU). Zo schatten de studenten zichzelf hoger in op vaardigheden als informatie zoeken en verwerken, presenteren, verslagen maken, onderzoeken en samenwerken. Ook geven zij aan dat ze op hun vooropleiding beter voorbereid zijn voor de theoretische vakken Nederlands, Engels, Duits en Economie.

(Gebaseerd op: Jelier, W. (2017). HGL-leerlingen halen sneller diploma en stromen vaker door. Didactief – Special “10 jaar Groen Lyceum”, 47(1), 12-13. Deze publicatie betreft een interview met Harm Biemans over het onderzoek verricht in het kader van het project “Eén Groen Lyceum”)

Projectleider

Naam projectleider
Instelling projectleider
J. Harbers
AOC Terra Groningen
Relevante link(s)

Deze projectendatabase onderwijsonderzoek is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reactie. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheer@nro.nl.