Verankering van duurzaamheid in het groene beroepsonderwijs

Projectnummer
405-14-584
Titel
Meer dan de som der delen: de verankering van duurzaamheid in de gehele schoolorganisatie
Programma
Organisatie
NRO
Looptijd
1-10-2014 t/m 31-12-2016
Onderwijssector
vo, mbo
Thema
Onderwijsontwerp en curriculumontwikkeling, Organisatie en management
Status
Afgerond

Het kompas voor duurzame ontwikkeling in het MBO​

​Het Groene Kompas voor duurzame ontwikkeling in het MBO helpt opleidingen om gestructureerd en op integrale wijze te werken aan het verankeren van duurzaamheid, zowel op het gebied van de bedrijfsvoering als het curriculum. Het geeft teamleiders, docenten en managers inzicht in waar ze staan als het gaat om duurzaamheid, helpt bij het maken van concrete afspraken en versterkt het eigenaarschap binnen opleidingsteams.

Aanleiding

Binnen het groene beroepsonderwijs groeit de belangstelling voor duurzaamheid sterk. De aandacht voor duurzaamheid binnen het curriculum is echter vaak incidenteel en projectmatig van aard. Het verankeren van duurzaamheid is een ingrijpende vernieuwing. Het is een veranderingsproces dat vraagt om participatie van alle betrokkenen (studenten, docenten, teamleiders, bestuur) in de onderwijsinstelling. Om duurzaamheid op een geloofwaardige manier in het curriculum te integreren, moet een school ook zelf aan duurzaamheid werken (bijvoorbeeld afval scheiden of zonne-energie gebruiken).

Nordwin College en Wellantcollege werken al langere tijd aan duurzaamheid binnen hun instellingen. Hierbij blijkt met name het betrekken van middenmanagement (teamleiders en opleidingscoördinatoren) een uitdaging te zijn. Dit heeft geleid tot de volgende onderzoeksvraag:

Hoe kunnen stakeholders binnen het (groene) MBO actief betrokken worden bij het vormgeven en uitdragen van een geïntegreerde visie op duurzaamheid?

Werkwijze

Wageningen Universiteit en Oberon hebben binnen het project Meer dan de Som der Delen – de verankering van duurzaamheid in de gehele schoolorganisatie onderzocht op welke manier het Groene Kompas en Reflexieve Monitoring in Actie binnen het groene MBO een bijdrage kunnen leveren aan het verankeren van duurzaamheid. Dit is gebeurd middels casestudies op Nordwin College en Wellantcollege.

Het Groene Kompas

Binnen het project is het instrument AISHE[1] doorontwikkeld tot Het Groene Kompas voor duurzame ontwikkeling in het MBO. Het Groene Kompas is een instrument voor het bepalen van de huidige situatie ten aanzien van duurzaamheid, het formuleren van doelen en acties, en het monitoren van vooruitgang. Dit gebeurt ten aanzien van 16 aspecten van duurzaamheid, verdeeld over vier thema's: organisatie, deskundigheid, onderwijs en waardering. Aspecten van duurzaamheid.JPGAspecten van duurzaamheid binnen het Groene Kompas

Reflexieve monitoring

Reflexieve Monitoring in Actie is een verzamelnaam voor instrumenten die helpen bij het zichtbaar maken van vooruitgang tijdens transitieprocessen. Binnen het project is dit gebeurd middels inspiratiebijeenkomsten, audiovisuele leergeschiedenissen, interviews en eye-opener workshops. Reflexieve monitoring helpt om te reflecteren op de resultaten, draagt bij aan bewustwording ten aanzien van duurzaamheid, en biedt concrete werkvormen om studenten te betrekken.

Aanbevelingen

  • Het Groene Kompas geeft teamleiders concrete handvaten om met hun team te werken aan het integreren van duurzaamheid binnen de opleiding.
  • Door het Groene Kompas schoolbreed binnen verschillende opleidingen tegelijkertijd te gebruiken, kan geschakeld worden tussen verschillende niveaus en wordt de impact vergroot.
  • Betrek studenten zoveel mogelijk bij het uitwerken en implementeren van duurzaamheid. Het Groene Kompas en reflexieve monitoring geven hiervoor werkvormen en ideeën.
  • Werk samen met het regionale bedrijfsleven. Dit geeft zowel voor studenten als docenten een impuls aan het proces, en maakt het belang van duurzaamheid concreet en relevant.

Meer informatie

  • Het Groene Kompas voor duurzame ontwikkeling in het MBO, bestaande uit Het Groene Kompas, gebruikershandleiding en formulier voor rapportage.
  • Het proces van Nordwin College en Wellantcollege is in twee filmpjes vastgelegd.
  • A.H. Remmerswaal (2016) Het Groene Kompas voor duurzame ontwikkeling in het mbo. Ervaringen met het Groene Kompas op Nordwin College en Wellantcollege. Wageningen: Wageningen Universiteit.
  • A.S. Klein en G. Damstra (2016) Reflexieve Monitoring in Actie op Nordwin College en Wellantcollege. Monitoring bij het project 'Meer dan de som der delen – de verankering van duurzaamheid in de gehele schoolorganisatie'. Utrecht: Oberon.
  • Contact: anne.remmerswaal@wur.nl

[1] Auditing Instrument for Sustainability in Higher Education

Projectleider

Naam projectleider
Instelling projectleider
A.H. Remmerswaal MSc
Wageningen University & Research
Relevante link(s)

Deze projectendatabase onderwijsonderzoek is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reactie. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheer@nro.nl.