Ontwikkelen van responsief leiderschap in AOC - doorontwikkeling

Projectnummer
405-17-837
Titel
Ontwikkelen van responsief leiderschap in AOC
Programma
Organisatie
NRO
Looptijd
8-12-2017 t/m 1-8-2018
Onderwijssector
mbo
Thema
Opleiden en professionalisering van leraren, Organisatie en management
Status
Afgerond

Ontwikkelen van responsief leiderschap in AOC

In 2014 zijn de onderzoekers met 'Responsief Leiderschap' begonnen. Zij hebben een traject ontwikkeld om teamleiders te ondersteunen om anders naar hun vak te kijken: meer als een vak dat gaat om tactisch en strategisch denken, om partnerschap zoeken in de regio van de opleiding en om het team zo aan te sturen dat daar meer verantwoordelijkheid en bevoegdheid ligt. Alleen dan kunnen teamleider en team ook echt in verbinding staan met de regio en responsief zijn.

Dat traject hebben de onderzoekers opgebouwd rond de leertheorie van Mezirow, transformatief leren. Kort gezegd vertelt deze theorie dat als men anders tegen zaken aan willen te kijken, het referentiekader moet veranderen. En dat is geen makkelijk en emotieloos proces. Je moet daarvoor het ongemak in, in de ervaring dat dat wat je doet en denkt niet meer past en dat je je opvattingen stevig tegen het licht moet houden. Het helpt als je je opvattingen samen met anderen onderzoekt en dat onderzoek laat volgen met opties voor anders denken en doen. En dat ook maar eens te gaan proberen. De belofte van de theorie is dat je, als je alle fasen doorloopt, er sterker uitkomt.  

De 10 fasen van Mezirow hebben de onderzoekers vormgegeven in een traject van 5 maanden: in de eerste twee maanden waren drie 24uurssessies gericht op ongemak, onderzoek en bedenken van nieuwe aanpakken; de volgende drie maanden waren gericht op aan de slag zijn in het team, ondersteund met vijf actieleersessies; deze periode werd afgesloten met een 24 uurssessie gericht op verankeren in je werk. Meer hierover is te vinden in de brochure 'Responsief Leiderschap: hefboom voor transformatie!?'

De onderzoekers hebben het traject onderzoeksmatig gevolgd, met een subsidie van NRO. Zij hebben geleerd dat die 10 fasen echt geholpen hebben in het leren van de teamleiders; ze zijn een ‘spa dieper’ gegaan en hebben inzicht gekregen in hun leiderschap. Ook hebben zij geleerd dat responsiviteit een mooi begrip is; het heeft de teamleiders uitgedaagd om het uit te zoeken en daarmee ongemak een plek gegeven. En het mooie was: responsief leiderschap heeft betekenis gekregen. Zo bleek verbinden het kernwoord te zijn: verbinden met de regio en verbindingen maken in het team. Een oneliner die ontstond was: om te verbinden met buiten, moet je zorgen voor verbinding binnen. 

Nu, in 2018 zijn de onderzoekers nog steeds blij met deze inzichten en hebben zij de kans gegrepen om met een subsidie van NRO deze kennis verder uit te dragen. Zij hadden al een mooie brochure (zie de link hierboven) waar vaak om gevraagd wordt. Dus hoe benut je nu de kennis uit zo’n praktijkgericht onderzoek op zo’n manier dat je impact kan maken in de praktijk? De onderzoekers hebben ervoor gekozen om te gaan voor een beperkt aantal praktijken: zij hebben nog een keer het traject uitgevoerd, met 11 nieuwe teamleiders. Waarom? De onderzoekers denken dat vertellen over toch echt iets anders is dan mogelijk maken dat mensen erin stappen. Zij vinden het waardevol als mensen die kans hebben en dan gaan doorvertellen wat hun ervaring was; bijvoorbeeld bewuster naar hun leiderschap kijken, bewuster zijn van signalen in hun omgeving, waarbij die omgeving hun team kan zijn, maar ook de regio.  

De onderzoekers vertellen graag over hun responsief leiderschap en hoe dat te ontwikkelen, maar bieden net zo graag weer mogelijkheden om zelf te ervaren. En dat is wat zij met deze subsidie voor kennisbenutting dan deels ook gedaan hebben. Bekijk voor meer informatie de website Responsief Leiderschap van Aeres Hogeschool.

Projectleider

Naam projectleider
Instelling projectleider
Drs. T.P.A. van Oeffelt
Aeres Groep
Relevante link(s)
Gerelateerde projecten

Deze projectendatabase onderwijsonderzoek is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reactie. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheer@nro.nl.