Projectendatabase onderwijsonderzoek

Welkom in de projectendatabase onderwijsonderzoek van het NRO. In deze database vindt u alle onderzoeksprojecten van het NRO, aangevuld met onderzoeksprojecten van andere organisaties. Meer informatie over deze database.

Reviewstudie: Rekenen einde basisonderwijs

Projectnummer
405-17-920
Titel
Review rekenen einde basisonderwijs
Programma
Organisatie
NRO
Looptijd
1-2-2017 t/m 31-10-2017
Onderwijssector
basisonderwijs
Thema
Beleid en bestel
Status
Afgerond
.
Welke factoren in het onderwijsleerproces hangen samen met de leeropbrengsten bij rekenenwiskunde aan het einde van het basisonderwijs? Deze vraag staat centraal in de huidige review die is uitgevoerd ter voorbereiding op de nieuwe ronde van Peil.Onderwijs. 

Met het onderwijsleerproces wordt hierbij alles bedoeld wat er op en vanuit school gebeurt om een kind kennis en vaardigheden te laten verwerven, in dit geval specifiek op het gebied van rekenen-wiskunde. De focus ligt op factoren die beïnvloedbaar zijn: knoppen waaraan gedraaid zou kunnen worden. 

​Om de vraag te beantwoorden zijn de resultaten uit zowel internationaal als Nederlands onderzoek in kaart gebracht. We vonden een grote verzameling van kenmerken van de les die positief samenhangen met rekenwiskundeprestaties: een verscheidenheid aan interventies gericht op specifieke instructie- en werkvormen, het toepassen van technologische en niet-technologische hulpmiddelen, formatieve toetsing, differentiëren en huiswerk. Het is opvallend dat er geen robuuste onderzoeksresultaten over de samenhang van leerstofaanbod en rekenmethode met rekenwiskundeprestaties zijn gevonden. Verder vonden we een aantal kenmerken van de leerkracht (zoals vakinhoudelijke kennis over rekenen) en van de leerling (zoals rekenangst) die samenhangen met rekenwiskundeprestaties. We vonden weinig onderzoeksresultaten over de rol van kenmerken van de klas en van de school. Ten slotte bleek dat in de meest recente peilingsonderzoeken, PPON- 2011 in groep 8 en TIMSS-2015 in groep 6, slechts 4-10 procent van de variabiliteit van de rekenwiskundeprestaties van Nederlandse leerlingen aan scholen toe te schrijven was. Dat is daarmee het plafond van wat factoren in het onderwijsleerproces zouden kunnen verklaren. 

Afsluitend doen we een aantal aanbevelingen voor het aanstaande peilingsonderzoek. Het lijkt raadzaam om gegevens op meerdere niveaus te verzamelen (de les, leraar, school en leerling) en daarbij ook observaties en/of leslogboeken in te zetten. Daarnaast benoemen we een aantal thema’s waarop nader onderzoek buiten het peilingsonderzoek gewenst is: de pedagogisch vakinhoudelijke kennis van de leerkracht, de rol van rekenbeleid van de school (zoals het hebben van een rekencoördinator) en de inhoud en het gebruik van rekenmethoden. 

Projectleider

Naam projectleider
Instelling projectleider
Dr. M. Hickendorff
Universiteit Leiden
Relevante link(s)

Deze projectendatabase onderwijsonderzoek is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reactie. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheer@nro.nl.