Ondersteuning voor docenten om ICT te integreren in hun klassenpraktijk

Projectnummer
411-07-218
Titel
Teachers as designers of ICT-rich learning environments for early literacy development: Impact on implementation and learning effects
Programma
Samenhangende onderzoeksprojecten
Organisatie
NRO
Looptijd
1-12-2009 t/m 31-12-2014
Onderwijssector
vve, basisonderwijs
Thema
Domeinspecifieke aspecten van onderwijs en vakdidactiek - lezen en schrijven, ICT en onderwijs
Status
Afgerond

Deze studie heeft de aard en inhoud onderzocht van ontwerpconversaties van docenten die ICT-rijk leermateriaal ontwerpen voor beginnende geletterdheid. Gezamenlijk ontwerpen in docententeams wordt gezien als een effectieve professionaliseringsstrategie, vooral omdat docenten van elkaar leren wanneer ze daarbij kennis delen. Maar de wijze waarop docenten in ontwerpgesprekken hun kennis gebruiken was nog niet onderzocht.
Gekeken is naar ontwerpgesprekken van kleuterleidsters die in teams curriculummaterialen ontwerpen. In vier deelstudies is gekeken naar het type interacties, de diepgang en het gebruik van vakkennis in ontwerpgesprekken. Ontwerpgesprekken zijn geanalyseerd op bestaande oriëntaties (kennis en opvattingen over vakinhoud, didactiek, ict, en ontwerpen), praktische concerns (hoe activiteiten te organiseren) en externe prioriteiten (curriculumeisen, afspraken binnen de school).
De volgende conclusies kunnen worden getrokken:

  1. Brainstorming, gericht op het snel genereren van oplossingen, domineert ontwerpgesprekken in docententeams.
  2. Bestaande opvattingen over leren/onderwijzen van beginnende geletterdheid vormen de basis van het ontwerp.
  3. Vakinhoudelijke kennis dient als intern kompas voor het ontwerp, maar wordt vooral ingebracht in relatie tot didactiek en tot ict.
  4. Gesprekken waarin didactiek, inhoud en ict worden geïntegreerd gaan vooral over praktische bezwaren en domineren de ontwerpgesprekken.
  5. Diepgaande gesprekken over ontwerpproblemen komen relatief weinig voor, maar bieden wel gelegenheid tot leren.
  6. Externe prioriteiten komen nauwelijks aan de orde.

Dit onderzoek toont aan dat niet ondersteunde ontwerpgesprekken weinig mogelijkheden bieden voor het leren van docenten. De gesprekken gaan namelijk zelden dieper dan brainstorming. De onderzoekers pleiten voor ondersteuning door experts met vakinhoudelijke en technologische expertise. De ondersteuning zou gericht moeten zijn op kritische reflectie op de kwaliteit van ingebrachte oplossingen, vanuit een vakinhoudelijk perspectief. Ook zou het het moeten helpen om vanaf de start te visualiseren hoe het ontwerp in de praktijk gebruikt zou kunnen worden. Met dergelijke ondersteuning kan geïntegreerde technologische, pedagogische en vakinhoudelijke kennis worden gedeeld met elkaar en worden toegepast.

Projectleider

Naam projectleider
Instelling projectleider
Prof. dr. J.M. Voogt
Universiteit van Amsterdam
Relevante link(s)
Gerelateerde projecten

Deze projectendatabase onderwijsonderzoek is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reactie. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheer@nro.nl.