Academisch docentschap in het basis- en voortgezet onderwijs

Projectnummer
411-11-691
Titel
Academisch docentschap in het voortgezet onderwijs
Programma
Programma voor onderwijsonderzoek - Review Studies
Organisatie
NRO
Looptijd
1-2-2012 t/m 31-12-2012
Onderwijssector
po, vo
Thema
Opleiden en professionalisering van leraren
Status
Afgerond
Achtergrond  
De bekwaamheid onderzoek te doen naar de eigen onderwijspraktijk wordt gezien als onderdeel van de expertise van docenten. Het bevorderen van onderzoek door docenten biedt mogelijkheden om de kwaliteit van zowel het onderwijs als onderwijsonderzoek te verbeteren en te verrijken. In de nationale en internationale literatuur worden diverse vormen van docentonderzoek gepresenteerd en onderzocht. Deze vormen van docentonderzoek zijn opgezet in diverse constellaties, dienen diverse doelen, en verschillen in kwaliteit. Dientengevolge worden er ook verschillende opbrengsten van docentonderzoek gepresenteerd.

Onderzoeksvragen
In deze systematische literatuurstudie wordt onderzocht 1) op welke wijze onderzoek door docenten in het basis- en voortgezet onderwijs wordt gekarakteriseerd, 2) op welke wijze professionalisering van docenten in onderzoek wordt vorm gegeven; 3) welke aanbevelingen worden  geformuleerd ter verbetering van de randvoorwaarden voor en de kenmerken van onderzoek door docenten, en 4) welke constellaties van samenwerking tussen onderwijs en onderzoek kunnen in Nederland worden onderscheiden en welke positie docentonderzoek daarin heeft.

Methode
De reguliere databases zijn systematisch onderzocht op artikelen over onderzoek door docenten in de periode 2009-2012. Hieruit zijn in eerste  instantie 291 relevante artikelen geselecteerd. Op basis van een eerste analyses zijn in totaal 160 artikelen verder geanalyseerd om een antwoord te geven op de onderzoeksvragen. Van die 160 artikelen betroffen 58 artikelen empirisch onderzoek dat door docenten is uitgevoerd en 102 waarin docentonderzoek object van onderzoek was. Van deze laatste groep artikelen betroffen 70 artikelen docentonderzoek als onderdeel van een professionaliseringsprogramma. Ten slotte zijn 30 artikelen geanalyseerd op aanbevelingen voor onderzoek door docenten.

Conclusie
De conclusie is dat onderzoek door docenten in het basis- en voortgezet onderwijs een manier kan zijn om verschillende doelen van onderzoek in de onderwijspraktijk te combineren, maar dat dit nog nauwelijks gebeurt. Docentonderzoek is ofwel direct gericht op de verbetering van de praktijk ofwel op verdere professionalisering van de docent. Docent-onderzoekers die door onderzoek naar de onderwijspraktijk niet alleen het onderwijs verbeteren en hun professionaliteit vergroten, maar ook wetenschappelijke kennis genereren middels onderzoekspublicaties komen nog weinig voor. Juist docentonderzoek vanuit een combinatie van deze drie doelen (door ons aangeduid met de term Academisch docentschap) zou een oplossing kunnen bieden voor het probleem dat onderwijsonderzoekers zich te weinig bezig houden met wat docenten belangrijk vinden en dat docenten te weinig gebruik maken van kennis uit onderwijsonderzoek.

Projectleider

Naam projectleider
Instelling projectleider
Prof. dr. W.F. Admiraal
Universiteit Leiden, ICLON
Relevante link(s)

Deze projectendatabase onderwijsonderzoek is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reacties. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheer@nro.nl.