Projectendatabase onderwijsonderzoek

Welkom in de projectendatabase onderwijsonderzoek van het NRO. In deze database vindt u alle onderzoeksprojecten van het NRO, aangevuld met onderzoeksprojecten van andere organisaties. Meer informatie over deze database.

Effectieve kenmerken van formatief toetsen

Titel
Wat zijn effectieve kenmerken van formatief toetsen? Een review van 25 jaar onderzoek.
Onderwijssectori
De sector waar het project zich op focust. Een project kan op meerdere sectoren betrekking hebben.
basisonderwijs, vo, mbo, hbo, wo
Thema
Toetsen en beoordelen
Organisatiei
Door welke organisatie wordt het project uitgezet. NB: dit is niet per definitie hetzelfde als de instelling van uitvoering.
NRO
Instelling projectleider
Maastricht University
Naam projectleider
Prof. dr. C.P.M. van der Vleuten PhD MA
Statusi
Indicator of het project reeds afgerond, lopend, of nog aankomend is.
Afgerond
Looptijd
1-1-2012 t/m 31-12-2012
Programma
Programma voor onderwijsonderzoek - Review Studies
Projectnummer
411-11-697

Toetsen die verder leren stimuleren

De onderzoekers voerden een literatuuronderzoek uit naar de effectiviteit van het zogenoemde ‘formatief’ toetsen in het onderwijs: toetsen die verder leren stimuleren. Uit hun studie blijkt dat formatief toetsen meerwaarde biedt als condities, doelen, methoden en leeruitkomsten op elkaar worden afgestemd. Maar meer onderzoek is nodig.

Acht toetsmethoden effectief

De onderzoekers bestudeerden 50 onderzoekspublicaties op het gebied van formatieve toetsing, waaronder acht eerdere review studies. Belangrijkste bevinding is dat er ongeveer acht toetsmethoden effectief blijken te zijn voor het leren van leerlingen. Sluijsmans: ‘Denk hierbij aan het geven van feedback door leraren, en aan beoordelingen door leerlingen zelf – aan zichzelf en aan elkaar. Naast die acht methoden hebben we ook andere methoden gevonden die niet zo uitgebreid zijn beschreven in wetenschappelijk onderzoek, maar toch interessant kunnen zijn voor de schoolpraktijk. Belangrijk is dat leraren verschillende methoden combineren om hun leerlingen het totale leerproces succesvol te laten doorlopen.’

Duurzame implementatie

De onderzoekers hebben ook vier belangrijke condities gevonden die onontbeerlijk zijn voor een duurzame implementatie van formatief toetsen. Dit zijn naast uiteraard de toetsbekwaamheid van leraren ook het organiseren van effectieve vormen van professionalisering, het stimuleren van een onderzoekende houding jegens de eigen toetspraktijk en het creëren van een leergemeenschap onder leraren. Sluijsmans: ‘Factoren die de meerwaarde van toetsen kunnen bepalen, zijn condities, het doel dat leraren hebben met het toetsen, de keuze van de methode en de te verwachten uitkomsten.’

Geen eenduidige definitie van ‘formatief toetsen’

Een andere bevinding van de onderzoekers is dat er in de onderzoeksliteratuur geen eenduidige definitie is van ‘formatief toetsen’. Ook de theoretische inbedding is zwak. Sluijsmans: ‘Omdat formatief toetsen betrekking heeft op de kwaliteit van de interactie tussen leraar en leerling, maar ook gericht is op de ontwikkeling van zelfregulerend leren, lijkt een eenduidige theoretische inbedding lastig. Ook de kwaliteit van de verschillende studies wisselde nogal. De theorie rond toetsen moet versterkt worden en er moet meer onderzoek gedaan worden naar de effectiviteit van toetsen en de condities voor duurzame implementatie.’​


Relevante link(s)

Deze projectendatabase onderwijsonderzoek is in ontwikkeling en zal stap voor stap worden verbeterd. We horen graag uw reactie. Stuurt u deze alstublieft naar: webbeheer@nro.nl.