Evaluatie beleidsinterventies in het MBO

Op deze pagina vindt u actuele informatie over het onderzoeksprogramma Evaluatie beleidsinterventies in het MBO.

Doel van het programma
Dit onderzoek betreft een meerjarige evaluatie van twee belangrijke beleidsinterventies in het mbo:

  • De inwerkingtreding van het wetsvoorstel Doelmatige Leerwegen op 1 augustus 2014.
  • De implementatie van de herziene kwalificatiestructuur vanaf de beoogde datum van 1 augustus 2016, wanneer alle mbo-scholen verplicht zijn hun opleidingen te baseren op herziene kwalificatiedossiers en keuzedelen; vanaf 1 augustus 2015 kunnen scholen op vrijwillige basis werken met de dan beschikbare nieuwe kwalificatiedossiers en keuzedelen aanbieden in de zogenoemde ‘vrije ruimte’.

Het onderzoek zal in een meerjarig evaluatieprogramma van beide beleidsinterventies in beeld brengen:

  • de voortgang van de implementatie van de interventies;
  • de effecten op het gedrag en meningen van betrokkenen;
  • de mate waarin de beoogde effecten optreden;
  • de mate waarin eventuele andere, ongewenste effecten optreden.

Verder dient het onderzoek ook mogelijke verklaringen te geven voor het optreden van de gevonden effecten. Het is primair bedoeld ter ondersteuning van het beleid van het ministerie van OCW.

Op 6 juli 2017 is over dit onderzoek het nieuwsbericht Mbo voortvarend aan de slag met invoering van doelmatige leerwegen en voorbereiding herziening kwalificatiestructuur gepubliceerd. De tot nu toe opgeleverde rapporten van dit onderzoek:

Bekijk ook de website 2B MBO, een gezamenlijk onderzoek van de onderzoeksbureaus KBA en ResearchNed. Tot eind 2020 voeren KBA en ResearchNed een evaluatie uit van twee beleidsinterventies in het mbo: de inwerkingtreding van de Wet doelmatige leerwegen en de herziening van de kwalificatiestructuur.

Aanvullend onderzoek: loopbaan- en burgerschapsonderwijs in het mbo
Binnen dit project worden in 2016 ook de stand van zaken en kwaliteit onderzocht van het loopbaan- en burgerschapsonderwijs in het mbo. Over de invulling van burgerschapsonderwijs in het mbo is weinig bekend. Een van de weinige, recent beschikbare gegevens is een inventarisatie van het Netwerk Burgerschap MBO onder haar leden in juli 2015. Dit leverde een heterogeen beeld op wat betreft de visie op burgerschap, de vormgeving ervan, de mate waarin hierover centrale afspraken zijn gemaakt, en de eisen die aan docenten worden gesteld. Het is echter onduidelijk of deze informatie representatief is voor de gehele mbo-sector. Over LOB is – dankzij onderzoeken naar aanleiding van het beëindigen van het stimuleringsprogramma LOB – meer bekend. Deze onderzoeken wijzen uit dat de onderwijspraktijk behoefte heeft aan ondersteuning bij de verbetering van LOB. De wettelijke eisen worden ervaren als onduidelijk, er is teveel vrijblijvendheid en er is geen minimum voor kwaliteit geformuleerd. Dit alles leidt ertoe dat er behoefte is aan een breed onderzoek naar loopbaan- en burgerschapsonderwijs in het mbo.

Dit onderzoek leverde het volgende rapport op: LOB en burgerschapsonderwijs in het mbo – eindrapport consortium 2B MBO.
Bekijk ook het nieuwsbericht: Duidelijkheid gewenst over doelen burgerschapsonderwijs en loopbaanoriëntatie in het mbo.

Aanvullend onderzoek: experiment ‘gecombineerde leerwegen bol/bbl’
Ook wordt door de onderzoekers tussen 2015 en 2021 een kwantitatieve en kwalitatieve evaluatie uitgevoerd van het experiment ‘gecombineerde leerwegen bol/bbl’, waarbij studenten het eerste leerjaar vooral onderwijs volgen aan het ROC en de jaren erop in een bedrijf aan de slag gaan. Aan dit experiment doen vanaf 2015-2016 negen mbo-instellingen met 22 opleidingen mee. Het is een uitwerking van het Techniekpact 2020 en is aangekondigd in de brief ’Ruim baan voor vakmanschap’ (mei 2014).
Met de gecombineerde leerweg streeft OCW meer doelen na:

  1. verbetering van de kwaliteit en de toegankelijkheid van het beroepsonderwijs door een andere balans tussen de theoretische en praktische voorbereiding op het beroep;
  2. verbetering van de doelmatigheid van het onderwijs door een betere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt;
  3. een mogelijke verankering van de gecombineerde leerwegen bol/bbl in de WEB.

Met het experiment wil OCW verder een meerwaarde creëren voor het mbo en nagaan of de genoemde veronderstellingen en doelen gerealiseerd zijn. Het ministerie wil dit experiment graag volgen.

Op 9 mei 2017 is over dit experiment het nieuwsbericht Nieuwe gecombineerde leerweg in het mbo voorziet in behoefte gepubliceerd. De tot nu toe opgeleverde rapporten van dit onderzoek:

Budget
Het budget is afkomstig van het ministerie van OCW.

Het totale budget voor de financieringsronde ‘Evaluatie van twee beleidsinterventies in het mbo: de inwerkingtreding van de wet ‘Doelmatige Leerwegen’ en de herziening van de kwalificatiestructuur’ is € 1.700.000. Voor de aanvullende onderzoeken is nog eens iets meer dan 4 ton beschikbaar gesteld.

Call for proposals

Relevante documenten:

Toegekende projecten
Het toegekende project vindt u in de NRO-projectendatabase.

Bijeenkomsten
Niet van toepassing

Contactpersoon
Rosanne Zwart
probo@nro.nl
tel. 070 349 40 24

Projectleider
Prof. dr. Maarten Wolbers
m.wolbers@kbanijmegen.nl

NRO Adviescommissie Beleidsinterventies in het mbo
Programmaraad voor Beleidsgericht Onderzoek (ProBO)

Opdracht Adviescommissie
De ProBO benoemt een ‘NRO Adviescommissie Beleidsinterventies in het mbo’ om het evaluatieonderzoek naar twee beleidsinterventies te monitoren. In het bijzonder zal de adviescommissie advies geven aan de desbetreffende onderzoekers over (de voortgang van) het onderzoek en aan de ProBO over de beoordeling van de tussenrapportages met daarin de onderzoeksresultaten.

De commissie is in het voorjaar van 2015 officieel van start gegaan en rondt in december 2020 haar werkzaamheden af. De commissie zal tenminste eenmaal per jaar bij elkaar moeten komen.

  1. Prof. dr. E. (Elly) de Bruijn (Open Universiteit). Hoogleraar met expertise in de leerprocessen van studenten en ondersteuning van opleiders in de context van middelbaar en hoger beroepsonderwijs.
  2. Afgevaardigde namens het SBB: drs. J. (Janneke) Voltman. Senior beleidsadviseur bij stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven.
  3. Afgevaardigde namens de MBO-Raad: drs. R. (Rini) Romme. Beleidsadviseur afdeling ‘Strategie en Onderwijs’ bij de MBO-Raad
  4. Afgevaardigden namens het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap: drs. A.P.J. (Antoinette) van Wanroij, drs. E. (Ellen) Wisse, mr. F. (Frederiek) Mulder. Beleidsmedewerkers directie Middelbaar Beroepsonderwijs.
  5. Afgevaardigde namens de regiegroep Herziening Kwalificatiestructuren MBO (bureau Hutspot): E. (Eric) Jongepier. Regisseur Herziening Kwalificatiestructuur voor het Ministerie van OCW.
  6. Afgevaardigde namens de ProBO: drs. J. (Jeanette) Noordijk. Lid CvB Koning Willem I College.