Burgerschap in Beeld (ICCS)

International Civic & Citizenship education Study

Op deze pagina vindt u actuele informatie over het onderzoeksprogramma ICCS.

Doel van het programma
Hoe staat het met de burgerschapskennis, houdingen en competenties van leerlingen? Wat doen scholen op het gebied van burgerschapsvorming? Die vragen staan centraal in de International Civic & Citizenship education Study. Dit onderzoek wordt in (minimaal) 24 landen uitgevoerd en richt zich op burgerschapsvorming op scholen voor voortgezet onderwijs.

Door Burgerschap in Beeld kan een beeld worden geschetst van de burgerschapscompetenties van de Nederlandse leerlingen in internationaal onderzoeksperspectief van ICCS. ICCS bestaat sinds 2009 en bouwt voort op voorgaand IEA onderzoek naar burgerschapsonderwijs vanaf 1971. ICCS vindt ongeveer elke zes jaar plaats en ICCS 2022 wordt de derde cyclus.

In veel landen hebben scholen expliciet als taak om leerlingen voor te bereiden op actieve deelname aan de maatschappij. In Nederland zijn scholen wettelijk verplicht aandacht te besteden aan burgerschapsvorming. De invulling verschilt per school. Ondanks de toenemende aandacht voor burgerschapsonderwijs, is er over de bijdrage van de school en over kenmerken van effectief burgerschapsonderwijs nog weinig bekend.

In december 2017 werden de resultaten van ICCS 2016 bekendgemaakt. Hieruit bleek dat Nederlandse jongeren minder weten over democratie dan leeftijdsgenoten in vergelijkbare landen. Ze bleken relatief minder politiek betrokken en hechten weinig belang aan verkiezingen; ze zijn dan ook minder van plan later te gaan stemmen. In vergelijking met andere landen doen scholen in Nederland weinig aan burgerschap. Tussen leerlingen uit gezinnen met lager en hoger opgeleide ouders bestaan bovendien grote verschillen in burgerschapscompetenties. Meer informatie vindt u in het nieuwsbericht over de resultaten van ICCS 2016 of in de Nationale rapportage.

Burgerschap in Beeld (ICCS) bouwt voort op het onderzoek van ICCS 2016 en vergroot tevens het regionale en thematische bereik van dit vergelijkend onderzoek. Er zijn vijf vragen die centraal staan in het internationaal vergelijkend onderzoek ICCS 2022:

  • Hoe wordt burgerschapsonderwijs uitgevoerd in de deelnemende landen?
  • Hoe staat het met de burgerschapskennis en competenties van leerlingen in Nederland en in hoeverre verschillen zij hierin onderling en in vergelijking met leerlingen in het buitenland?
  • In hoeverre zijn leerlingen betrokken bij verschillende maatschappelijke ontwikkelingen en welke factoren in binnen- en buitenland zijn hieraan gerelateerd?
  • Welke opvattingen hebben leerlingen ten opzichte van vraagstukken die van belang zijn voor burgers in de moderne maatschappij en welke factoren verklaren variaties in deze opvattingen?
  • Hoe ziet de schoolomgeving eruit waarin burgerschapsonderwijs wordt gegeven en hoe verhoudt deze schoolomgeving zich tot de leerresultaten van leerlingen?

De financiering is afkomstig van het ministerie van OCW. Bij het bepalen van het beleid zijn internationaal vergelijkende onderzoeken belangrijk voor OCW, omdat deze zicht geven op de prestaties van Nederlandse leerlingen.

Budget
Het budget is afkomstig van het ministerie van OCW.

Budget Burgerschap in Beeld (ICCS)
Totaal: € 770.000

Call for proposals

Zie ook:

Toegekende projecten
U vindt het toegekende project in de NRO-projectendatabase.

Contactpersonen subsidieronde Burgerschap in Beeld (ICCS)
Manisha Ramesar
m.ramesar@nwo.nl
tel. 070 349 4125

Claudia Hartman
c.hartman@nwo.nl
tel. 070 349 4157

Contactpersoon Internationaal Vergelijkend Onderzoek Algemeen
Liesbet de Haas
proo@nro.nl
tel. 070 344 0957