International Civic & Citizenship education Study (ICCS)

Op deze pagina vindt u actuele informatie over het onderzoeksprogramma ICCS.

Doel van het programma
Hoe staat het met de burgerschapskennis, houdingen en competenties van leerlingen? Wat doen scholen op het gebied van burgerschapsvorming? Hoe effectief zijn verschillende aspecten van het burgerschapsonderwijs? Die vragen staan centraal in de International Civic & Citizenship education Study. Dit onderzoek wordt in (minimaal) 24 landen uitgevoerd en richt zich op burgerschapsvorming op scholen voor voortgezet onderwijs.

In veel landen hebben scholen expliciet als taak om leerlingen voor te bereiden op actieve deelname aan de maatschappij. In Nederland zijn scholen wettelijk verplicht aandacht te besteden aan burgerschapsvorming. De invulling verschilt per school. Ondanks de toenemende aandacht voor burgerschapsonderwijs, is er over de bijdrage van de school en over kenmerken van effectief burgerschapsonderwijs nog weinig bekend.

Hieruit volgen drie vragen die centraal staan in het ICCS-onderzoek:

  • Hoe staat het met de burgerschapskennis, houdingen en competenties van leerlingen?
  • Wat doen scholen op het gebied van burgerschapsvorming?
  • Hoe effectief zijn verschillende aspecten van het burgerschapsonderwijs?

In Nederland werd dit onderzoek uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam en het Kohnstamm Instituut. De hoofdstudie vond plaats in het voorjaar van 2016.

In december 2017 werden de resultaten van ICCS bekendgemaakt. Nederlandse jongeren weten minder over democratie dan leeftijdsgenoten in vergelijkbare landen. Ze zijn relatief minder politiek betrokken en hechten weinig belang aan verkiezingen; ze zijn dan ook minder van plan later te gaan stemmen. In vergelijking met andere landen doen scholen in Nederland weinig aan burgerschap. Tussen leerlingen uit gezinnen met lager en hoger opgeleide ouders bestaan bovendien grote verschillen in burgerschapscompetenties. Meer informatie vindt u in het nieuwsbericht over de resultaten van ICCS 2016 of in de Nationale rapportage.

De financiering is afkomstig van het ministerie van OCW. Bij het bepalen van het beleid zijn internationaal vergelijkende onderzoeken belangrijk voor OCW, omdat deze zicht geven op de prestaties van Nederlandse leerlingen.

Het ministerie heeft besloten dat Nederland niet meedoet aan de eerstvolgende ICCS-meting, ICCS 2022.

Budget
Het budget is afkomstig van het ministerie van OCW.

Budget ICCS 2016
Totaal: 600.000

Toegekende projecten
U vindt het toegekende project in de NRO-projectendatabase.

Bijeenkomsten
Na de ICCS-hoofdstudie in 2016 is een scholenconferentie georganiseerd over de vraag hoe de resultaten handvatten kunnen bieden voor de ontwikkeling van burgerschapsonderwijs.

Contactpersoon
Liesbet de Haas
proo@nro.nl
tel. 070 344 0957

Beoordelingscommissie
Voorzitter
Prof. dr. Gerbert Kraaykamp – Radboud Universiteit Nijmegen

Leden
Prof. dr. Maurice Crul – Universiteit van Amsterdam
Dr. Loek Halman – Universiteit van Tilburg
Prof. dr. Dirk Jacobs – Université Libre de Bruxelles
Prof. dr. Rianne Janssen – Katholieke Universiteit Leuven
Dr. Monique Turkenburg – Sociaal en Cultureel Planbureaur
Prof. dr. Maarten Wolbers – Radboud Universiteit Nijmegen, ITS