Passend leren omgaan met uitdagend gedrag in de klas: Benutten van good practices.

Leren van goede voorbeelden om uitdagend gedrag van leerlingen te verminderen? Het kan! ​

​Gesprekken over de manier waarop goede voorbeeld leerkrachten kijken naar -en omgaan met -gedrag en handelen in hun klas, kunnen leiden tot een positievere houding tegenover leerlingen die uitdagend gedrag laten zien en tot beter professioneel handelen. Vooral wanneer leerkrachten de leeromgeving gezamenlijk gebruiken als aanleiding om kritisch te kijken naar hun eigen opvattingen en handelen, is de leeromgeving geschikt voor professionalisering. Dit is van belang, omdat de overgrote meerderheid van de leerkrachten aangeeft dat het niet gemakkelijk is om te werken met leerlingen die probleemgedrag laten zien. Het kunnen voorkomen en verminderen van probleemgedrag is een belangrijke vaardigheid van de leerkracht en vraagt om een positieve houding. Er is vrij veel beschreven over het effectief voorkomen van -en omgaan met-  probleemgedrag, maar leraren verschillen van elkaar in de mate waarin ze over deze vaardigheden en houding beschikken. We willen daarom leren van leerkrachten die op dit gebied als goede voorbeelden beschouwd worden en nagaan hoe succesfactoren van deze goede voorbeelden aan andere (student) leerkrachten kunnen worden overgedragen.

Het onderzoek bestond uit twee deelstudies. In deelstudie 1 zijn het handelen en de opvattingen van elf goede voorbeelden uit het basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs in beeld gebracht via video observaties, interviews, logboeken en woordwebben van de leerlingen. Samen met deze leerkrachten is gekeken wat nou precies hun succesfactoren zijn. De uitkomsten hiervan zijn verwerkt in een digitale leeromgeving voor leerkrachten en studenten. Deze leeromgeving bestaat uit videofragmenten, inzichten uit de literatuur, reflecties op het handelen met behulp van een reflectiemodel (STARR), typeringen van de leerkrachten door hun leerlingen, tools en leestips. Zie: https://fontys.nl/passend-leren-omgaan-met-uitdagend-gedrag/

In deelstudie 2 is de digitale leeromgeving gebruikt in acht scholen en in twee opleidingen (pabo en de master Educational Needs). Kenmerken van effectieve professionalisering zijn gebruikt als richtlijnen voor de scholen en opleiders voor een invulling van het maken van een professionaliseringsplan. De uitvoering van de plannen is gemonitord, achteraf is een vragenlijst afgenomen en er zijn focusgroep interviews gehouden. Hieruit blijkt dat de aanpak tussen scholen en opleidingen zeer verschillend was, zowel wat betreft de aanpak als de intensiteit waarmee er gewerkt is met de leeromgeving. Belangrijke voorwaarden zijn gebleken: inbedding in het curriculum of in de schoolontwikkelingsplannen, voldoende ruimte om echt samen met de leeromgeving aan de slag te gaan en een goede introductie van de leeromgeving. Gebruik van de leeromgeving als input voor goede gesprekken gericht op het eigen handelen blijkt het meest waardevol voor de overdracht van succesfactoren uit de leeromgeving op het eigen handelen. Op basis van deelstudie 2 is de leeromgeving verder verbeterd. Het onderzoek is gepresenteerd op verschillende conferenties en beschreven in publicaties voor leerkrachten, schoolleiders en opleiders. 

Links

Publicaties