Rekenen in het primair onderwijs

Op deze pagina vindt u actuele informatie over het inmiddels afgesloten onderzoeksprogramma Rekenen in het primair onderwijs.

Doel van het programma
In Nederland bestaat een breed gedeelde bezorgdheid over de rekenvaardigheden van scholieren en studenten. Het ministerie van OCW, scholen en andere instellingen spannen zich daarom in om de kwaliteit van het onderwijs in deze basisvaardigheid te verhogen.

Antwoorden op de vraag hoe dat gebeuren moet, zijn echter niet eenvoudig te geven, laat staan uit te voeren. Met behulp van onderzoeksprogramma’s naar rekenen in het primair onderwijs laat het ministerie van OCW een aantal van de meest prangende kwesties op dit terrein onderzoeken.

De onderzoeksresultaten moeten op de eerste plaats relevant zijn vanuit wetenschappelijk perspectief, maar op termijn ook een bijdrage leveren aan de verbetering van de rekenvaardigheden van scholieren in het primair onderwijs.

De afstand tussen wetenschap en onderwijspraktijk wordt doorgaans als groot ervaren. Behalve voor een wetenschappelijk onderzoeksprogramma is daarom ook budget gereserveerd voor een R&D-programma. In dit programma wordt uitgegaan van een aanpak, die de gehele keten van fundamenteel onderzoek tot en met toepassing in de klas omvat, maar die zich op een bepaald deel van dat traject kan toespitsen – daarbij gebruikmakend van reeds aanwezige kennis en inzichten.

Deze aanpak vergt de deelname van meer partijen dan alleen wetenschappelijke onderzoekers. Denk aan de Landelijke Pedagogische Centra, HBO-lectoren, PABO’s en scholen. Onderzoekers die een voorstel voor een R&D-onderzoek indienden, hebben dat daarom samen met partners uit, of gericht op, de onderwijspraktijk gedaan.

Onderwerpen wetenschappelijke projecten binnen het programma Rekenen in het primair onderwijs
Er zijn drie onderwerpen voor theoretisch onderzoek naar de verbetering van de rekendidactiek in het onderwijs:

  1. De effectiviteit van varianten van het werken met oplossingswijzen van leerlingen en een standaardoplossingswijze;
  2. De effectiviteit van varianten van procedureel en begripsvormend onderwijs;
  3. De effectiviteit van verschillende instructiemethodes voor het verbeteren van het oplossen van complexe toepassingsopgaven.

Onderwerpen R&D-projecten binnen het programma Rekenen in het primair onderwijs
Er zijn drie onderwerpen voor R&D-onderzoek. Dit onderzoek dient het rekenonderwijs zowel op schoolniveau als op het niveau van de klas te versterken.

  1. Versterking van de coördinatie van het rekenonderwijs in de school;
  2. Verbetering van assessment door leerkrachten van rekenprocessen en rekenresultaten van hun leerlingen;
  3. Geschikte vormen van differentiatie naar behoeften van leerlingen in de klas.

Budget
Het budget is afkomstig van het ministerie van OCW.

Budget wetenschappelijke projecten
Totaal: 900.000
Per onderzoeksproject: maximaal 300.000

Budget R&D-projecten
Totaal: 1.800.000
Per onderzoeksproject: maximaal 900.000

Bijeenkomsten
Symposium in Brussel
Tijdens de Onderwijs Research Dagen (ORD) van 2013 in Brussel gaf de PROO een symposium over dit programma. Vijf projecten werden hier gepresenteerd.

Informatiebijeenkomst voor betrokkenen
Op 7 februari 2014 is er een bijeenkomst georganiseerd voor de betrokkenen uit de twee PROO-programma’s ‘Rekenen in het Primair Onderwijs’ en ‘Taal in het Primair Onderwijs’: projectleiders, leden van de projectteams en uitvoerders, consortiumpartners, betrokkenen vanuit het ministerie van OCW en andere belangstellenden. Doel was voornamelijk elkaar informeren. Het ochtendprogramma bevatte twee parallelsessies met projectpresentaties. In het plenaire middagprogramma werd gezocht naar de tips & trucs voor het uitvoeren van een Research & Development-traject op basis van opgedane ervaringen.

Contactpersoon
Liesbet de Haas
proo@nro.nl
tel. 070 344 0957

Beoordelingscommissie
Voorzitter
Prof. dr. J.K. Lenstra – Centrum Wiskunde & Informatica (CWI)

Leden
Prof. dr. J.J.H. van den Akker – SLO Nationaal Expertisecentrum voor Leerplanontwikkeling / Universiteit Twente, Faculteit Gedragswetenschappen, Curriculumontwerp & onderwijsinnovatie
Mw. dr. A. Desoete – Universiteit Gent, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Vakgroep Experimenteel-Klinische en Gezondheidspsychologie
Dr. Tj. Imbos – Universiteit Maastricht, Department of Methodology and Statistics
Prof. dr. J. Klep – Universität Gießen, Institut für Didaktik der Mathematik
Prof. dr. E.C.D.M. van Lieshout – Vrije Universiteit, Faculteit der psychologie en pedagogiek
Mw. dr. M. Milikowski-Bakker – Rekencentrale Amsterdam
Mw. dr. F.P. Vos – Universiteit van Amsterdam, Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica
Prof. dr. B. Zwaneveld – Open Universiteit, Ruud de Moorcentrum