Taal in het primair onderwijs

Op deze pagina vindt u actuele informatie over het inmiddels afgeronde onderzoeksprogramma Taal in het primair onderwijs.

Doel van het programma
In Nederland bestaat een breed gedeelde bezorgdheid over de taalvaardigheden van scholieren en studenten. Het ministerie van OCW, scholen en andere instellingen spannen zich daarom in om de kwaliteit van het onderwijs in deze basisvaardigheden te verhogen.

Met behulp van het onderzoeksprogramma Taal in het primair onderwijs wilde het ministerie van OCW een aantal van de meest prangende kwesties op dit terrein nader onderzoeken. De te formuleren antwoorden moesten relevant zijn vanuit wetenschappelijk perspectief, maar op termijn ook een bijdrage leveren aan de verbetering van de taalvaardigheden van scholieren in het primair onderwijs.
Het programma is inmiddels afgerond.

De afstand tussen wetenschap en onderwijspraktijk wordt doorgaans als groot ervaren. Behalve voor een wetenschappelijk onderzoeksprogramma is daarom ook budget gereserveerd voor een R&D-programma. In dit programma wordt uitgegaan van een aanpak die de gehele keten van fundamenteel onderzoek tot en met toepassing in de klas omvat, maar die zich op een bepaald deel van dat traject kan toespitsen – daarbij gebruikmakend van reeds aanwezige kennis en inzichten.

Deze aanpak vergt deelname van meer partijen dan alleen wetenschappelijke onderzoekers. Denk aan de Landelijke Pedagogische Centra, HBO-lectoren, PABO’s en scholen. Onderzoekers die een voorstel voor een R&D-onderzoek indienen, doen dat daarom samen met partners uit, of gericht op, de onderwijspraktijk.

Onderwerpen wetenschappelijke projecten binnen het programma Taal in het primair onderwijs
Er zijn vier onderwerpen voor theoretisch onderzoek naar de verbetering van het taal- en leesonderwijs:

  1. Opvattingen, kennis en vaardigheden van leerkrachten in relatie tot hun didactisch handelen en leeropbrengsten;
  2. De effectiviteit van principes voor onderwijs in mondelinge vaardigheden;
  3. Gedifferentieerde instructie en leerstof voor leesstrategieën;
  4. Efficiënte leerprincipes voor werkwoordspelling.

Onderwerpen R&D-projecten binnen het programma Taal in het primair onderwijs
Er zijn drie onderwerpen voor R&D-onderzoek. Dit onderzoek dient het taalonderwijs zowel op schoolniveau als op het niveau van de klas te versterken.

  1. Diagnose en evaluatie van onderwijsleerprocessen en hun opbrengsten in relatie tot differentiatie naar leerbehoeften;
  2. De implementatie en effectiviteit van een leerlijn schrijfvaardigheid;
  3. Onderwijsarrangementen voor lees- en schrijfvaardigheid met nieuwe media en digitale leermaterialen.

Budget
Het budget is afkomstig van het ministerie van OCW.

Budget wetenschappelijke projecten
Totaal: 700.000
Per onderzoeksproject: maximaal 300.000

Budget R&D-projecten
Totaal: 1.400.000
Per onderzoeksproject: maximaal 900.000

Toegekende projecten
De projecten zijn inmiddels afgerond. Samenvattingen van de onderzoeken vindt u in de NRO-onderzoeksprojecten database.

Bijeenkomsten
Op 7 februari 2014 is er een bijeenkomst georganiseerd voor de betrokkenen uit de twee PROO-programma’s ‘Rekenen in het Primair Onderwijs’ en ‘Taal in het Primair Onderwijs’: projectleiders, leden van de projectteams en uitvoerders, consortiumpartners, betrokkenen vanuit het ministerie van OCW en andere belangstellenden. Het doel was voornamelijk elkaar te informeren. Het ochtendprogramma bevatte twee parallelsessies met projectpresentaties. In het plenaire middagprogramma werd gezocht naar de tips & trucs voor het uitvoeren van een Research & Development-traject op basis van opgedane ervaringen.

Contactpersoon
Liesbet de Haas
proo@nro.nl
tel. 070 344 0957