Zie mij: een overzichtstudie naar het signaleren van internaliserende problematiek bij leerlingen en hun behoeftes

Binnen het onderwijs gaat veel aandacht uit naar leerlingen met externaliserende problemen (agressief, grensoverschrijdend en druk gedrag) en minder naar internaliserende problemen (depressief, angstig en teruggetrokken gedrag). Om leerlingen met internaliserende problemen passende ondersteuning te bieden, is signalering een belangrijke eerste stap. Omdat leerlingen internaliserende problemen minder uiten, is het van belang te weten wat leerlingen helpt om te praten over hun problemen (disclosure) en hulp te zoeken.In deze systematische literatuurstudie geven we een overzicht van de bevorderende en belemmerende factoren voor disclosure en het zoeken van hulp volgens leerlingen met internaliserende problemen in het primair en voortgezet onderwijs.Het onderzoek (gebaseerd op 44 internationale artikelen) komen belemmerende en bevorderende factoren naar voren die betrekking hebben op de professional (leraren en hulpverleners op school), het kind en de sociale omgeving.​Professionals. Het helpt leerlingen om hun verhaal te vertellen en hulp te zoeken als zij vertrouwen hebben in de professional en als hun privacy geborgd is. Positieve verwachtingen over hulp dragen er aan bij dat leerlingen hulp zoeken evenals deskundigheid van professionals. Toegankelijkheid en beschikbaarheid van professionals op het moment dat leerlingen hulp nodig hebben, zorgt ervoor dat leerlingen hulp zoeken en hun verhaal delen. Belemmerende factoren zijn wantrouwen richting professionals, negatieve verwachtingen over hulp en een beperkte toegankelijkheid van professionals.

Kind. Het geven van zeggenschap aan leerlingen helpt leerlingen om hun verhaal te vertellen en hulp te zoeken. Naast zeggenschap zijn motivatie voor hulp en een zorgzame omgeving bevorderend om internaliserende problemen te delen en hulp te zoeken. Eigen emoties en cognities als schaamte en ontkenning van problemen werken belemmerend voor leerlingen. Ook komt naar voren dat leerlingen bang zijn voor de gevolgen van de hulp en werkt de tijdsinvestering belemmerend.

Sociale omgeving. Angst voor afwijzing door de sociale omgeving omdat leerlingen hulp zoeken vormt een belemmering om internaliserende problemen te delen. Leerlingen zijn bang dat hun leraar of leeftijdsnoten ze als probleemgeval benaderen en dat ze hun ouders teleurstellen door hulp te zoeken.Een praktische handreiking is opgesteld voor professionals in het onderwijs met concrete handvatten voor hoe zij aan kunnen sluiten bij de behoeften van leerlingen voor het delen van internaliserende problemen en het zoeken van hulp. Daarmee levert deze studie een bijdrage aan het verbeteren van de signalering en ondersteuning van leerlingen met internaliserende problemen in het primair en voortgezet onderwijs. ​

Links

Publicaties