Open access voor onderwijsprofessionals

Frank Cornelissen vraagt aandacht voor vrije toegang tot onderzoekskennis voor leraren en pleit met een petitie voor een oplossing. Ik kan die van harte ondersteunen! Wat betreft het NRO mag dit zelfs nog wel verder gaan.

Het NRO draagt op verschillende manieren bij aan de toegankelijkheid van resultaten van onderzoek over onderwijs. Sinds het najaar van 2014 is het NRO partner van Leraar24 en verantwoordelijk voor het kennis-deel. De thema’s daarbinnen zijn we nu aan het actualiseren. We zoeken nog moderatoren die de bestaande en nieuwe thema’s willen bijhouden en invullen.
In verschillende dossiers willen we een  overzicht bieden van wat er bekend is over de thema’s. Er wordt verwezen naar relevante literatuur en ook naar praktische handreikingen en toepassingen voor leraren als die er zijn.

Snel zoeken

Daarnaast bouwt het NRO aan een kennisportal, waarin zo’n 20 Nederlandstalige databases over onderwijsonderzoek in één keer doorzoekbaar zijn. De databases bevatten toegankelijke samenvattingen van onderzoeksresultaten, inclusief doorverwijzingen naar de bronnen (wetenschappelijke publicaties). En uiteraard is de informatie van en over de onderzoeksprojecten die het NRO financiert, ook digitaal en voor iedereen in een database beschikbaar.

Beperkt toegang

Helaas zijn niet alle bronnen van onderwijs-onderzoek voor professionals in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo direct te raadplegen. In tegenstelling tot medewerkers en studenten aan universiteiten, hebben zij geen directe toegang tot tijdschriften en boeken op hun vakgebied. Of dat nu om de digitale of de papieren versies gaat.

Wanneer onderwijsprofessionals een zoektocht ondernemen naar de bronnen voor bepaalde conclusies op het terrein van bijvoorbeeld wiskundedidactiek, dan stuiten ze vaak op de betaalmuren van de wetenschappelijke tijdschriften. En dat is des te ergerniswekkender als de publicatie afkomstig is van een onderzoeker die daarvoor via publiek geld wordt bekostigd.

Steun voor petitie

Het is daarom geweldig dat Frank Cornelissen aandacht vraagt voor dit probleem en pleit voor een oplossing. Zie hiervoor zijn petitie. Ik kan die van harte ondersteunen! Zijn voorstel sluit mooi aan bij wat de Schotten nu kennelijk wel voor elkaar hebben gekregen. Frank wees hier al op in zijn blog. De General Teaching Council van Schotland maakt het voor geregistreerde leraren mogelijk om via EBSCO meer dan 1700 Engelstalige tijdschriften over onderwijsonderzoek te raadplegen.

Eerste stap

Wat het NRO betreft mag dit nog wel verder gaan. Zo vinden we het van buitengewoon belang dat behalve leraren, ook schoolleiders, bestuurders en andere onderwijsprofessionals toegang hebben tot bronnen van onderwijsonderzoek. Bovendien zien we -met name in het voortgezet onderwijs- dat leraren er behoefte aan hebben om literatuur op het terrein van hun vakinhoud te raadplegen; niet alleen op het terrein van vakdidactiek en onderwijs.

De uitvoering van de petitie van Frank Cornelissen is wel een prachtige eerste stap. Teken ook!

Jelle Kaldewaij, directeur NRO