Ellen Rusman (Open Universiteit) – Viewbrics. ‘Spiegel’ je vaardig: vakoverstijgende vaardigheden aanleren in het vo

Veel middelbare scholen vinden het belangrijk om hun leerlingen vakoverstijgende vaardigheden aan te leren, zoals samenwerken, informatievaardigheden en presenteren. Maar ze worstelen met de vraag hóe ze dat moeten doen en hoe ze moeten beoordelen of de leerlingen de vaardigheden beheersen. Vaak gebeurt dit op een incidentele, weinig gestructureerde manier.

Om dit probleem te ondervangen ontwikkelden onderzoeker Ellen Rusman en haar team ‘Viewbrics’: een gestructureerde online methode voor het formatief evalueren van vakoverstijgende vaardigheden, met behulp van ‘rubrics’. Het idee was om de rubrieken bovendien te illustreren met video’s, zodat de leerlingen een beter beeld zouden krijgen van wat van hen wordt verwacht bij een bepaalde vaardigheid. Leerlingen beoordelen hun eigen prestaties, maar krijgen ook feedback van de docent en van medeleerlingen. Zo zien ze of ze zijn vooruitgegaan, en kunnen ze hun leerdoelen voor de volgende keer bepalen.

Viewbrics is gebaseerd op wetenschappelijke literatuur over formatief evalueren, het gebruik van beoordelingsrubrieken, het geven van feedback, het aanleren van vaardigheden en het leren via multimedia. Bij het ontwikkelen van de methode werd nauw samengewerkt door onderzoekers, leraren en leerlingen en tal van experts.

De methode is getest in vier onderbouwklassen op twee vo-scholen. Ze bleek effectief: leerlingen kregen de vaardigheden beter onder de knie dan met regulier vaardigheidsonderwijs. Ook hadden ze een beter beeld van de vaardigheden samenwerken en informatievaardigheden. De meerwaarde van de video-verrijkte rubrieken daarbij kon niet worden aangetoond.

De jury roemt de wetenschappelijke kwaliteit van het onderzoek en de vertaling naar een leuke en nuttige tool. Deze is heel goed zelfstandig in te zetten en het vraagt kinderen om goed over zichzelf na te denken.