Rodica Ernst (Udens College) en het META-team – De metadenkende leerling: effecten van de META-methode

Om de leerlingen te leren denken in stapjes, is er door ons team de META-methode ontwikkeld. Deze methode bevat drie elementen: (1) een META-kaart, (2) mindmappen en (3) metacognitieve stellingen bespreken. De META-kaart is het belangrijkste element en werd eerst voor het vak wiskunde ontwikkeld. Dit model is gebaseerd op de IMPROVE-methode (Mevarech&Kramarski, 1997).

Deze kaart bevat vier driehoeken, voor iedere denkstap een driehoek. De eerste stap is “begrijpen”, met metacognitieve vragen over de tekst. De tweede stap is “verbinden”. De gegevens, de vraag en de (voor)kennis worden aan elkaar verbonden. Tijdens de derde stap wordt er een “strategie” gekozen die het beste past bij de gegevens en de vraag. De laatste stap is het “controleren” van de uitkomst en de uitwerking. Mindmappen heeft als doel het terughalen van voorkennis en het structureren/ organiseren van informatie. Het bespreken van metacognitieve stellingen is belangrijk voor het bewust maken van het eigen leerproces.

Zie ook:

De jury:

“Om leerlingen gestructureerd in stappen te laten denken, hebben Rodica Ernst en haar team de META-methode ontwikkeld. Deze bestaat uit het werken met een META-kaart, mindmappen en het bespreken van metacognitieve stellingen. Met de META-methode is een sterk middel gecreëerd voor het verbeteren van leerprestaties, zelfregulatie, leerstrategieën en motivatie van de leerlingen. De jury vindt de META-methode inspirerend en zeer waardevol.

De methode is een belangrijk hulpmiddel voor zowel de leraar en leerling. Enerzijds activeert het model leerlingen om informatie te structureren en te organiseren. Ze krijgen aangeleerd hoe ze zich moeten oriënteren op een taak, hoe ze het oplossen van een probleem kunnen plannen, een goede strategie kiezen en kunnen monitoren. Vervolgens leren ze de resultaten te controleren en eventueel te herstellen. Anderzijds biedt het model de docenten handvatten voor het expliciteren van de denkstappen. De docent modelleert de denkwijze voor het oplossen van problemen, zodat de leerlingen de denkwijze kunnen overnemen. Het ontwikkelen van de META-kaarten vergroot de zelfbevraging bij docenten, en draagt bij aan de professionalisering van leraren.

De methode is degelijk onderbouwd; er ligt veel en goede wetenschappelijke literatuur aan ten grondslag. Deze stevige theoretische basis is vertaald naar veel praktische voorbeelden die toepasbaar zijn voor alle havo en vwo scholen bij wiskunde en M&O.

De jury vindt het sterk dat de groep die in aanraking is gebracht met de META-methode geleidelijk aan gegroeid is. Dit creëerde een sneeuwbaleffect, waardoor de META-methode uiteindelijk breed verspreid is via presentaties en via trainingen. De impact binnen en buiten de school is groot. De methode heeft inmiddels vele docenten enthousiast gemaakt, en veel leerlingen hebben er baat bij.

Er is een concreet overdraagbaar product gerealiseerd. De jury hoopt van harte dat het gebruik van de methode in wiskunde en M&O het startsein vormt voor toepassing in andere vakken.”