Christiaan Veldman en Kiki Varekamp (Wolfert Tweetalig, Rotterdam) – Identiteit en geschiedenisonderwijs op de tweetalige en multiculturele school. Onderzoek naar de zelfbenoemde identiteit van leerlingen en het verband met hun keuze van historische thema’s.

Erkenning van de persoonlijke identiteit van leerlingen is nodig om te komen tot hoogwaardig geschiedenisonderwijs (Barton, 2009). Geschiedenisdocenten Veldman en Varekamp namen dit gegeven als basis voor de ontwikkeling van twee kennismakingslessen geschiedenis voor leerlingen van het Wolfert Tweetalig. Met de ‘Circles of Proximity Task’ brengen de leerlingen historische thema’s of gebeurtenissen in kaart die het dichtst bij hen staan. Met een korte vragenlijst lichten de leerlingen daarna hun voorkeuren toe.

Ook ordent de klas de thema’s op een tijdlijn en op de wereldkaart. De uitkomsten van dit leerlingenonderzoek worden hierna gebruikt om vervolglessen te maken die aansluiten bij de historische interesses en vragen van leerlingen.

Varekamp en Veldman: ‘Ons onderzoek laat zien dat diversiteit geen bedreiging is, maar juist een verrijking voor de lespraktijk kan zijn. De ‘Circles of Proximity Task’ maakt geschiedenisonderwijs weer urgent en verhoogt de betrokkenheid van leerlingen. Het geeft de leraar de ruimte die hem of haar als professional toekomt: het zelf ontwerpen van lessen over onderwerpen die relevant zijn voor zijn of haar leerlingen. Ons onderzoek neemt onderwijs op maat als uitgangspunt en steunt op recente literatuur over motivatie bij leerlingen.’

Lees het onderzoek van Varekamp en Veldman.

Kiki Varekamp en Christiaan Veldman
Kiki Varekamp & Christiaan Veldman

De jury:

‘De jury is onder de indruk van de wijze waarop Veldman en Varekamp praktijk en (actie)onderzoek samenbrengen. Dit duo neemt de relatie tussen de achtergrond en identiteit van leerlingen en hun historische interesses op simpele doch doeltreffende wijze onder de loep. Dat biedt de docenten inspiratie en inzicht om hun geschiedenisonderwijs aantrekkelijker en relevanter te maken.

De jury stelt vast dat leerlingen zich in toenemende mate betrokken voelen bij het vak door deze aandacht voor hun eigen identiteit en die van hun medeleerlingen. Veldman en Varekamp ontwikkelden een belangwekkend en relevant concept om historisch engagement te stimuleren. De ontwikkelaars werken aan een duurzame integratie van het initiatief in hun onderbouwcurriculum. Ze hebben ook contact gelegd met de Rotterdamse Stichting Gedeeld Verleden Gezamenlijke Toekomst, en ontwerpen een workshop voor geschiedenisdocenten om zo het concept landelijk in te kunnen zetten.’