Schoolleiders profiteren van scholing voor hun eigen ontwikkeling en die van de school

Professionalisering van schoolleiders heeft veel effect op de schoolleider zelf. Daarnaast versterkt professionalisering de schoolvernieuwing. Ook kan scholing helpen het schoolklimaat te verbeteren. Of er effecten zijn op de kwaliteit van onderwijs is nauwelijks onderzocht. Dit blijkt uit een reviewstudie in opdracht van de VO-academie en het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek.

Stages en intensieve, praktijkgerichte opdrachten in de school blijken de kennis, houding en vaardigheden van de schoolleider positief te beïnvloeden. Wanneer schoolleiders in hechte leergroepen werken, bevordert dat de ontwikkeling van hun professionele vaardigheden en leiderschap. Daarnaast kunnen mentoring en coaching een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het leiderschap.

Theorie en praktijk

Professionaliseringsprogramma’s met een coherent, op onderzoek en standaarden gebaseerd curriculum, actieve leervormen en een duidelijke verbinding tussen theorie en praktijk laten positieve resultaten zien, zowel op het niveau van de individuele schoolleider als op dat van de school.

Leerinhouden

Programma’s die zich inhoudelijk richten op onderwijskundig leiderschap, organisatieontwikkeling en verandermanagement, blijken effectief en genieten de voorkeur van de schoolleiders. Dat geldt ook voor professionaliseringsactiviteiten die zich richten op teambuilding, het werken aan een lerende cultuur en schoolleiderschap als carrière.
Zeer ervaren schoolleiders die gemotiveerd willen blijven, kunnen beter geen standaard scholing volgen. Voor hen is een doorlopende professionalisering geschikter, die aansluit op hun specifieke rol, leerstijlen en leervragen.

Informeel leren

Schoolleiders hebben voor hun professionalisering vooral behoefte aan informeel leren. Er is echter weinig onderzoek naar gedaan. Wel is bekend dat informele leeractiviteiten, waaronder netwerken, consultatie en studiegroepen, het onderwijskundig leiderschap versterken, mits ze voldoende lengte hebben. Ze zorgen er tevens voor dat schoolleiders vaker ontwikkelingsgericht handelen, zowel op leerlingniveau als op team- en schoolniveau.
Het is echter noodzakelijk dat naast informeel leren, schoolleiders ook formeel leren omdat hierbij op onderzoek gebaseerde nieuwe kennis een grotere rol speelt.

Samengevat

De belangrijkste conclusies zijn, samengevat (bron: VOION):

 

  • Professionaliseringsprogramma’s met een coherent, op onderzoek en standaarden gebaseerd curriculum, actieve leervormen en een duidelijke verbinding tussen theorie en praktijk laten positieve resultaten zien, zowel op het niveau van de individuele schoolleider als op dat van de school.
  • Programma’s die zich richten op onderwijskundig leiderschap, organisatieontwikkeling en verandermanagement, blijken effectief en genieten de voorkeur van schoolleiders. Dat geldt ook voor professionaliseringsactiviteiten die zich richten op teambuilding, het werken aan een lerende cultuur en schoolleiderschap als carrière.
  • Stages en intensieve, praktijkgerichte opdrachten in de school beïnvloeden de kennis, houding en vaardigheden van de schoolleider positief.
  • Wanneer schoolleiders in hechte leergroepen werken, bevordert dat de ontwikkeling van hun professionele vaardigheden en leiderschap. Ook mentoring en coaching kunnen hier een bijdrage aan leveren.
  • Zeer ervaren schoolleiders kunnen beter geen standaard scholing volgen. Voor hen is een doorlopende professionalisering geschikter, die aansluit op hun specifieke rol, leerstijlen en leervragen.

 

Krüger M.L. & Andersen, I. (2017), De lerende schoolleider. Effecten van professionalisering. NRO, Den Haag en VO-raad, Utrecht.